Vıse-Premer otandyq aýyl sharýashylyǵy salasyn damytý máseleleri boıynsha otyrys ótkizdi. Oǵan jergilikti zaýyttardyń dırektorlary men aýyl sharýashylyǵy tehnıkalaryn óndirýshi kompanııalar ókilderi men aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshiler qatysty.
AО́K-ti damytýdyń memlekettik baǵdarlamasy mindetiniń biri – aýyl sharýashylyǵy salasyn zamanaýı tehnıka jáne qural-jabdyqtarmen qamtýdy arttyrý, sondaı-aq, el aýmaǵynda aýyl sharýashylyǵy mashınalaryn jasaýdy damytý bolyp tabylady.
Atalǵan maqsatty júzege asyrý úshin aǵymdaǵy ýaqytta arnaıy jumys toby qurylyp, onyń quramyna memlekettik jáne kvazımemlekettik sektor men aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn jasaýshy kásiporyndar ókilderi kirdi.
Jumys toby otyrystarynyń qorytyndysy men mashına-traktor parkiniń jańǵyrýy kóleminiń ósimin tejeýshi jaǵdaılardy taldaý barysy jáne tómen deńgeıli óndiris zerttelimine sáıkes AShM tarapynan Aýyl sharýashylyǵy mashınalaryn jasaýdy damytýdyń jol kartasy ázirlendi.
Jol kartasynda kórsetilgen is-sharalar qolda bar qýattylyqtardy eselep, óndiristiń jańa túrlerin arttyrýǵa, shyǵarylyp jatqan ónimniń suryptamasyn ulǵaıtýǵa jáne munyń nátıjesinde fermerlerdi álemdik balamalarynan bir de kem emes sapaly ári arzan otandyq tehnıkamen qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
Aıta keteıik, bıyldan bastap otandyq óndiriske baǵyttalǵan tehnıka men qural-jabdyqtardy sýbsıdııalaýdyń ádistemesi ózgerdi.
Aıtalyq, buǵan deıin sheteldik astyq jınaýshy bir kombaınǵa 30 mln teńge berilse, bıyldan bastap bul qarajatqa 3 astyq jınaýshy kombaın sýbsıdııalanady.
Munyń ózinde, shetel tehnıkasy da ádettegideı sýbsıdııalana beredi. Alaıda, olardyń baǵasynyń tym qymbat bolýyna baılanysty qarjylandyrylýy 5-7% deńgeıinde bolmaq. Al otandyq tehnıka úshin 25% kómek berilmek.
Otandyq óndirýshige qaıta beıimdeý arqyly «QazAgroQarjy» AQ tehnıkany lızıngke berý ádistemesi qaıta qaraldy. О́z kezeginde, atalǵan sharalar tizbegi qazirdiń ózinde alynatyn tehnıka kólemin 50-70%-ǵa arttyrýǵa múmkindik berýde. Iаǵnı, bul jańartý qarqynyn 1,5-2 esege arttyrmaq» - dep atap ótti Vıse-Premer.
Otyrys barysynda Jol kartasynyń oryndalýy jaıynda sóz qozǵalyp, aýyl sharýashylyǵy mashınalaryn jasaý, onyń ishinde, Soltústik Qazaqstan oblysynyń óndiristik qýattylyqtaryn paıdalaný perspektıvalary talqylandy. Sondaı-aq, túrli óńirlerdegi kásiporyndardyń aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy men qurylǵylaryn jáne olardyń bólshekterin jasaý boıynsha kooperasııalaný múmkinshilikteri qaraldy.
Sondaı-aq, oblys ákimdiginde 3 oblys ókilderiniń qatysýymen kóktemgi dala jumystaryn júrgizý máselelerine arnalǵan otyrys bolyp ótti.
Bıyl AО́K-ti damytý baǵdarlamasy aıasynda egis alqaptaryn ártaraptandyrýdyń qarqyndy jumystary bastalady.
Bul úshin mınıstrlikter men ákimdikter arasynda memorandýmdarǵa qol qoıylǵan. Olardyń aıasynda maıly jáne jemdik, jarmalyq jáne mal azyǵy daqyldary, qant qyzylshasy egistikterin 900 myń gektarǵa deıin ulǵaıtý qarastyrylǵan.
Kezdesý barysynda A. Myrzahmetov ár gektardyń tıimdiligin arttyrý úshin eksporttyq áleýetke ıe joǵary túsimdi daqyldar ósirý kerektigin atap ótti.
Jalpy alǵanda, kóktemgi egin egýge daıyndyq barysymen tanysa kele, mınıstr tuńǵysh ret aýyl sharýashylyǵy taýarlaryn óndirýshiler úshin aqyrǵy qunnyń 6%-ǵa tómendegenine basa nazar aýdardy. Bul kórsetkish byltyr 9%-dy quraǵan bolatyn. О́z kezeginde, bul jaǵdaı nesıe berý qurylymdary satylarynyń qysqarýy arqyly múmkin bolyp otyr. Sondaı-aq, nesıeler boıynsha talap etiletin qujattar sany azaıdy.
Bıyl biregeı jáne asyl tuqymdardy sýbsıdııalaý qaıta qalpyna keltirildi. Tuqym sharýashylyǵyna bólinetin bıýdjet kólemi ótken jyldyń kóleminen 3 ese artyq ekendigin atap ótken jón. Mınımaldy normalar toqtatyldy. Bul fermerlerdi sýbsıdııa alýǵa yntalandyrady. Al burynǵy shema boıynsha tuqymnyń az ǵana kólemi sýbsıdııalanatyn.
Tyńaıtqyshtardy sýbsııadııalaý tetikteri ózgerdi. Buǵan deıin sýbsıdııa normasy paıyzdyq negizde túzilse, al bıyldan bastap naqty sandarmen kórsetiledi. Bul da fermerlerge tyńaıtqyshty sapasy men baǵasyna qaraı qaı elde jasalǵandyǵyna qaramastan, erkin tańdaý jasaýǵa múmkindik beredi. Osylaısha, tyńaıtqysh suryptamasy ulǵaıady. Bıyl tyńaıtqyshtardy sýbsıdııalaý túrleri 156-ny qurap otyr. Byltyr bul kórsetkish 85 bolǵan. Qazirdiń ózinde 200 myń tonna tyńaıtqysh alynyp úlgerdi.
Qazirgi tańda soltústik aımaqtyń astyq sebýshi oblystarynda (Aqmola, Qostanaı, Soltústik Qazaqstan) aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn egý jumystary barynsha qarqyndy júrgizilip jatyr. Bıylǵy 23 mamyrdaǵy jaǵdaı boıynsha atalǵan oblystarda jazdyq masaqty daqyldar 5 mln ga aýmaqqa egilgen. Bul kózdelgen kólemniń 44%-yn quraıdy. Maıly daqyldar – 771 myń ga (60,4%), kókónis – 8,9 myń ga (73,3%), kartop – 48,8 myń ga (88,1%) egilgen. Soltústik Qazaqstan oblysynda qant qyzylshasy 400 ga aýmaqta egilgen. Bul kózdelgen aýmaqtyń 35%-y.
Egis jumystarynyń qarqyny óte jaqsy. Astyq daqyldarynyń egilip úlgergen aýmaǵy byltyrǵy jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda 124 myń ga artyq nemese 2,6%, maıly daqyldar 222 myń ga (40,5%), kartop – 1 myń ga (2%), kókónis – 0,5 myń ga (6%).
Sonymen qatar, Vıse-Premer problemaly agroholdıngter taqyrybyn da aınalyp ótpedi. Qazirgi tańda Elbasy tapsyrmasyna sáıkes arnaıy jumys toby qurylyp, onyń quramyna AShM ókilderi, Aqmola, Qostanaı jáne Soltústik Qazaqstan oblystary, «Atameken» UKP, Qazaqstan qarjygerleri qaýymdastyǵy, «QazAgro» UBQ» AQ jáne ekinshi deńgeıli bank ókilderi kirdi.
Árbir problemaly agroholdıng boıynsha Nesıegerler keńesi quryldy, olar sol holdıngke qarasty árbir kásiporyn boıynsha alqaly túrde sharalar tizbesin qabyldaıdy.
Aıta keteıik, sapar aıasynda mınıstr Soltústik Qazaqstan oblysynyń sharýashylyq sýbektilerin de aralady.
