Parlament • 25 Mamyr, 2017

Prezıdent mártebesine qatysty zań jobasy maquldandy

160 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Parlament Májilisiniń Tóraǵasy Nurlan Nyǵmatýlınniń jetekshilik etýimen ótken palatanyń jalpy otyrysynda depýtattar Memleket basshysynyń zań shyǵarý bastamasy tártibinde jeke konstıtýsııalyq zańdardy Konstıtýsııadaǵy túzetýlerge sáıkes keltirýge baǵyttalǵan birqatar mańyzdy zań jobalaryn talqylap, maquldady. Olardyń qatarynda «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir Konstıtýsııalyq zańdaryna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Konstıtýsııalyq zańnyń jobasy da boldy.

Prezıdent mártebesine qatysty  zań jobasy maquldandy

«Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine olardy Konstıtýsııa normalaryna sáıkes keltirý máseleleri bo­ıynsha ózgerister men tolyqty­rý­lar engizý týraly» jáne «Qazaq­stan Respýblıkasynyń keıbir zań­namalyq aktilerine memlekettik bı­lik tarmaqtary arasynda óki­let­tikterdi qaıta bólý másele­leri boıynsha ózgerister men tolyq­tyrýlar engizý týraly» zań joba­sy jóninde negizgi baıandama jasa­ǵan Ádilet mınıstri Marat Beke­taev atalǵan qujattar aıasynda 8 Konstıtýsııalyq zańǵa ózgeris engizý kózdeletindigin jetkizdi.
«Atap aıtqanda, Olar  –  «Saı­laý týraly», «Parla­ment jáne onyń de­pý­tattarynyń mártebesi týraly», «Respýblıkalyq refe­ren­­dým týraly», «Úkimet týraly», «Prezıdent týraly», «Kons­tı­týsııalyq keńes týraly», «Tuń­ǵysh Prezıdent – Elbasy týraly», «Sot júıesi men sýdıalardyń mártebesi týraly» zań jobalary», – dedi M.Beketaev. 
Mınıstrdiń baıandaýyn­sha, «Prezıdent týraly» Konstı­tý­sııalyq zańda Prezıdenttiń ókilettikteri konstıtýsııalyq túzetýlerge sáıkes keltiriledi. Sondaı-aq, Prezıdent Parlament Májilisimen konsýltasııalardan keıin Premer-Mınıstr engizgen usynys negizinde Úkimet múshelerin qyzmetke taǵaıyndaý quzyreti de osy qujattar aıasynda iske asyrylatyn bolady.
Sonymen qatar, Parlament depýtattary Konstıtýsııada bekitilgen tártippen Úkimet mú­she­sin qyzmetinen bosatý týraly ótinish jasaǵan jaǵdaıda, Pre­zıdent ony qyzmetinen bosatady. Sol sebepten de, «Prezıdent týraly» Konstıtýsııalyq zańnan Prezıdenttiń mynadaı zań shyǵarý fýnksııalary alynyp tastalady: zańdyq kúshi bar Jarlyqtardy shyǵarý, zań jobasyn shuǵyl dep jarııalaý, Úkimetke zań joba­syn Májiliske engizýdi tapsyrý jáne Úkimet aktileriniń kúshin joıý. «Tuńǵysh Prezıdent – El­basy týraly» Konstıtýsııalyq zańda Qazaqstannyń Tuńǵysh Pre­zıdentiniń «Elbasy» retindegi ataýy men mártebesine qatysty tú­ze­týler engiziletindigin de aıta keteıik. Al «Saılaý týraly» Kons­tıtýsııalyq zańda saılaý­shy­lar men saılaý úderisine qaty­sý­shylardyń quqyqtyq saýat­tylyǵyn arttyrý maqsatynda túzetýler engiziledi.
«Oǵan qosa, prezıdenttikke kandıdatqa qoıylatyn qosymsha talaptardy da jetildire túsý kózdeledi. Olar: memlekettik qyz­mette nemese saılanatyn mem­lekettik laýazymdarda keminde 5 jyl tájirıbesiniń bolýy, mindetterin oryndaýǵa kedergi bolatyn aýrýlardyń joqtyǵyn rastaý syndy jańashyldyqtar bar. Árıne, ol úshin kandıdat me­dısınalyq kýálandyrýdan ótýi tıis», – dedi M.Beketaev.
Al otyrystyń birinshi oqy­ly­mynda maquldanǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańna­malyq aktilerine olardy Kons­tıtýsııa normalaryna sáıkes kel­tirý máseleleri boıynsha ózge­rister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasynyń maq­saty Konstıtýsııalyq zań­dar­da regla­ment­teletin normalardy qos­pa­ǵanda, zańnamalyq aktilerdi Kons­tıtýsııaǵa engizilgen túzetýlerge sáıkes keltirý bolyp tabylady. Sondyqtan, atalǵan qujat ar­qy­ly 7 kodeks pen 46 zańǵa ózge­ris­ter men tolyqtyrýlar engizil­mek. 
«Naqtylaı túsetin bolsaq, zańdardyń normalaryn Kons­tı­tý­sııanyń 91-babynyń 2-tarmaǵyna sáıkes keltirý úshin kodekster men zańdardyń birqatar normasy «Elbasy» mártebesin kórsetý bóliginde túzetilip otyr. Sondaı-aq, Konstıtýsııanyń 39-babynyń 2-tarmaǵyna sáıkes keltirý maq­satynda «Sheteldikterdiń quqyq­tyq jaǵdaıy týraly», «Qazaq­stan Respýblıkasy Tuńǵysh Pre­zı­dentiniń – Elbasynyń Mem­le­kettik beıbitshilik jáne prog­ress syılyǵy týraly», «Qa­zaq­­stan Respýblıkasynyń ult­tyq qaýip­sizdigi týraly», «Ha­­lyq­­tyń kóshi-qony týraly», t.b. zańdardyń normalarynda «ult­aralyq» degen sóz «jáne konfes­sııa­aralyq» degen sózdermen to­lyq­tyrylady», – dedi baıandamashy. 
Jalpy otyrystyń kún tár­ti­bine shyǵarylǵan «Qazaqstan Res­pýblıkasynyń dıplomatııalyq qyzmet týraly» zań jobasyna túzetýler dıplomatııalyq qyz­met organdarynyń qyzmetin jetildirýge baǵyttalady. Osy oraı­da, sońǵy 10 jyl ishinde eli­miz­diń dıplomatııalyq qarym-qaty­nasy halyqaralyq arenada eki esege óskendigin de aıta ke­teıik. Búgingi kúni 64 shet elde Qa­zaq­stannyń 92 mekemesi, sonyń ishinde 57 elshilik, 4 turaqty ókil, 3 dıp­lo­matııalyq mıssııa, 11 Bas konsýl jáne 17 konsýl qyzmet etedi.
Osy kúni depýtattar «Qazaq­stan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine elektr energetıkasy máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn ekinshi oqylymda maquldady. Bul qujat Ult josparynyń óńir­lik elektrjelilik kompanııa­lardy irilendirýdi kózdeıtin 51-qa­damyna sáıkes ázirlengen. Osyn­daı irilendirý prosesi tu­tyný­shylardy energııamen qam­tama­syz etý senimdiligin arttyrýy  jáne elektr energııasyn ta­ratý shy­ǵynyn tómendetýi tıis.
Zań jobasyn qarastyrý barysynda depýtattar tarapynan 250-den astam túzetýler talqylanǵan. Usy­nylǵan túzetýler elektr ener­getıkasy salasynyń turaqty jáne múltiksiz qyzmet etýin qam­ta­masyz etýge baǵyttalyp otyr. 
Jalpy otyrys sońynda keıbir depýtattar quzyrly oryndarǵa depýtattyq saýaldaryn joldady. 

Nurlybek DOSYBAI,
«Egemen Qazaqstan»