Túngi saǵat 04.00 shamasynda shyrt uıqyda jatqan Erlannyń jelisiz telefonyna bireý qońyraý shaldy. Qus uıqyly ýchaskelik ınspektor jary, balalary oıanyp ketpesin dep, telefonyn jedel alyp, túımesin basa qoıdy. Ar jaqtan «Stepnaıa kóshesindegi 5-úıde turatyn Iýlııa Golovkomyn, bizdiń úıge tez jetińiz», dep sybyrlaǵan qyzdyń aptyqqan daýysy estildi. Dabyldy telefon qońyraýynyń tegin emes ekenin sezdi. Kóz ilespes shapshańdyqpen kıindi de, dereý «Nıva» mashınasymen on mınýtqa jetpeıtin ýaqytta álgi úıdiń mańaıyna jetip keldi. Biraq dál Golovkolardyń úıine toqtamaı, oǵan jetpeı, araǵa eki úı salyp toqtady. Tańǵy uıqynyń kezi ǵoı, aýyl typ-tynysh, ıtter de úrmeıdi. Golovkolardyń úıine keldi, dálizdiń shamy janyp tur, qalǵany sóndirýli. Polısııa kapıtany formada bolatyn, biraq tapanshasyn tastap ketipti. Ishteı «áttegen-aı!» dedi, biraq sheginerge jol, táýekelden basqa amal joq. Esikti ashyp, úıge kirdi, terezeden tańnyń bozǵyltym jaryǵy túsken áli qarakóleńke tór bólmeden ári qarap turǵan er adamnyń sulbasyn kórdi.
− Er adamnyń oń qolynda pyshaq bar ekenin baıqap qaldym, jerde baılanyp jatqan eki áıeldiń ústine tónip tur, − deıdi E.Tańjaryqov. – Oılanyp turýǵa ýaqyt tyǵyz.
Ol áskerı sambo kúresiniń ádisterine saldy da, qylmyskerdiń qolynan pyshaǵyn ushyryp jiberip, qolyn qaıyryp, tyrp etkizbeı turyp, aýdan ortalyǵynan kómekshi kúsh shaqyrdy. Jedel-tergeý toby kelgenshe ýchaskelik ınspektor qaraqshynyń Rýdnyı qalasynyń 21 jastaǵy turǵynynyń, probasııalyq baqylaýda esepte turǵanyn anyqtap ta qoıdy. Ol túrmeden jaqynda ǵana shyǵyp kelgen, buryn da osyndaı qaraqshylyǵy úshin sottalǵan azamat eken. Golovkolardyń úıinde apaly-sińli eki áıel, qyzy jáne tósek tartyp jatyp qalǵan
qart anasy ǵana turatyn. Úıde er adamnyń joqtyǵyn paıdalanyp, áıelderden aqsha talap etken. Oıy buzyq adam úıge kirgende, qyzy Iýlııa aǵash tósektiń astyna tyǵylyp úlgeripti.
Osy joly Iýlııanyń úıine jasalǵan qaraqshylyqty ýchaskelik ınspektorǵa habarlaǵan erliginiń ózi Erlannyń turǵyndarmen júrgizgen tynymsyz jumysynyń nátıjesi deýge bolar. Kalının aýyldyq okrýginde jergilikti polıseıdi turǵyndardyń barlyǵy biledi. Ol okrýgke qarasty eldi mekenderdi erinbeı aralap, olarǵa tártip saqtaý týraly túsinik jumystaryn júrgizip, keterinde aty-jóni, telefon nómiri jazylǵan vızıtkalyq kartochkasyn beretin. «Eger kútpegen oqıǵa bolǵan jaǵdaıda kún-tún demeı maǵan habarlasyńyzdar», deıtin. Iýlııa mektep oqýshysy bolsa da zerektikpen onyń telefon nómirin óziniń telefonyna tirkep qoıǵan eken. Sonyń arqasynda, qaraqshynyń qandy sheńgelinen bir úıli jan aman qaldy.
Sol kúni túndegi bórigýden endi bosap otyra bergende, Taran aýdandyq ishki ister bóliminen jedel aqparat tústi. Tańjaryqovqa balyqshylardy qutqarý isi jedel tapsyryldy. Ol Qaratomarǵa shuǵyl jetkende «VAZ-2113» markaly mashınasy muzdyń ortasynda tur eken. Kóktemge salym muzdyń juqaryp qalǵan kezi, muz ústinde kólikpen túgil, jaıaý júrýdiń ózi asa saqtyqty qajet etip qalǵan kez. Erli-zaıypty balyqshylar mashınasyn muzdan shyǵara almaı tur eken. Ýchaskelik ınspektor ony óziniń qyzmet mashınasyna arqanmen baılap, jaǵaǵa tartyp shyǵardy. Aıaq-qoldary úsip ketýge sál qalǵan balyqshylardy Rýdnyı qalasyna deıin aparyp saldy.
− Bizdiń Beregovoe aýyly Qaratomar sý qoımasyna jaqyn ornalasqan. Jyl boıy oǵan balyqshylar keledi. Eger biz kirispegende tal túste balyqshylar sý ústinde qatyp qalatyn eken, − deıdi E.Tańjaryqov. Kábısa jyly ol osylaı eki otbasyn ajaldan aman alyp qaldy. Sol oqıǵalardan keıin turǵyndar ýchaskelik ınspektorǵa alǵysyn aıtyp, olar aýdandyq ishki ister bólimine habarlasqan. О́tken jyly «Erligi úshin» medalimen marapattalǵanda E.Tańjaryqovtyń adal, patrıottyq isine rıza aýyldastary ózinen buryn qýandy.
Polıseıdiń isi jeńil emes. Aýyldarda ekiniń birinde urlyq bolady. Ýchaskelik ınspektordyń sońyna túsip, uryny ustamaı qoımaıtyn tabandylyǵyn turǵyndar jaqsy biledi. 2015 jyly jazda aýyldaǵy dúkenge ury tústi. Aýyl dúkeninde dabyl beretin qurylǵy durys isteı bermeıdi. Urylar sony paıdalanyp, úptep ketken ǵoı. Erlan dúkenge jaqyn jerden mashınanyń izi men shylymnyń qaldyǵyn baıqady. Ábden psıholog bolyp alǵan ınspektor «osy shylymdy ury shegýi ábden múmkin» dep, mashınanyń izine túsip berdi. Shylymnyń tuqylyn orap salyp aldy. Iz polıseıdi bir úıdiń qasyna alyp keldi. Qaqpadan úıge kire beriste álgi ózi taýyp alǵan shylymnyń tuqyly taǵy da aldynan shyqty. Urylardyń osy úıde ekenine onyń kúmáni qalmady. Olar dúkennen jymqyrǵan azyq pen zattardyń barlyǵy úıden tabyldy. Mundaı oqıǵalar E.Tańjaryqovtyń tájirıbesinde jıi kezdesedi.
Taran aýdanyna qarasty Beregovoe, Nagornoe eldi mekenderi Rýdnyı qalasyna jaqyn bolǵandyqtan, aýylǵa keletin kelimsekter barshylyq. Qala bolǵan soń, onda qylmys ta, túrmeden shyǵyp keletinder de kóp. Qaladan nápaqasyn tappaǵandar jaqyn aýyldarǵa yǵysyp kelip, urlyqqa da, basqa qylmysqa da daıar turady. Jyl saıyn osy aýyldyq okrýgte ishkilikke salynǵan onshaqty adam erekshe esepte turady. Olardyń sany munan da kóp bolatyn, ınspektor jergilikti sharýashylyq basshylarymen kelisip, olardy jumysqa ornalastyryp, esepten aldy.
E.Tańjaryqov oqýdan keıin Taran aýdanyna jas maman retinde kelgen bolatyn. О́ziniń bolashaq jaryn da osy qutty mekeninen tapty. Zaıyby Dınara onyń kún demeı, tún demeı júgiretin qıyn jumysyn jaqsy túsinedi. Keıde tún ortasynda, keıde tań ata jubaıynyń shyǵyp ketkenin sezbeı de qalady. Qaýipti de qıyn oqıǵalar týraly ózine keıin aıtyp bergende ǵana ýaıymdap júretini bar. Jas otbasynda balalary ósip keledi.
Qostanaı oblystyq Ishki ister departamentinde oblys polısııasynyń mýzeıi jumys isteıdi. «Erligi úshin» medalin keýdesine taqqan Erlan Tańjaryqovtyń sýreti mýzeıdegi erlik isteri úshin el maqtanyshyna aınalǵan áriptesteriniń qataryn tolyqtyra tústi.
Názıra Járimbetova,
«Egemen Qazaqstan»
Qostanaı