Qazaqstan • 06 Maýsym, 2017

Kórmeni ashýǵa daıynbyz

122 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Álem kóz tikken Astanadaǵy kórmeniń bastalýy­na sanaýly kún qaldy. Áne-mine degenshe jer beti halqy Qazaqstan topyraǵynda ótetin tarıhı sharanyń saltanatty ashylýynyń kýási bola­dy. Elimizdiń dáreje-deńgeıin jáne múmkindigin taǵy bir synǵa salatyn sharaǵa ázirmiz dep aıtýǵa tolyq negiz bar. «Astana EKSPO-2017» UK» AQ basqarýshy dırektory Beı­bit Qarymsaqovtyń aıtýynsha, barlyq nysandar jab­dyq­talyp, jasanyp úlgergen. Degenmen, kórme aýmaǵyn abat­tandyrýǵa qatysty biren-saran jumystar ǵana qalyp otyr.  

Kórmeni ashýǵa daıynbyz

Pavılondar da, qyzmetkerler de daıyn

«Sońǵy birneshe apta boıy biz kóptegen oqý-jattyǵý ótkizip, tó­ten­she jaǵdaılarǵa daıyndyq júrgizdik. Negizgi daıyndyq barysyna kórmeniń búkil aýmaǵy jumyldyryldy. Aıta keterligi, 10 maýsymǵa deıin  kórme aýmaǵy kelýshiler úshin jabyq bolady», deıdi bas­qarýshy dırektor. Halyq­ara­lyq qatysýshylarmen jumys departamentiniń dırektory Ilııa Orazaqov qatysýshylardyń 126 myń sharshy metr pavılony tolyq daıyn ekendigin aıt­ty. «Qazirgi ýaqytta tórt-bes el ǵana qaldy. Olar ózderi­niń qurylys-montaj jumys­taryn aıaqtaıdy. Biz halyq­aralyq qaty­sýshylardyń opera­sııa­lyq quramyn der ýaqy­tynda jasaqtadyq. Árbir pa­vılon­nyń 30-dan 150-ge deıin qyz­met­keri bar. Olardyń bar­ly­ǵy Astanada, jumystarynda bel­sendi, deıdi ol.

Uıymdastyrýshylardyń só­zinshe, josparlanǵan is-sha­ralar tolyq kólemde oryn­dal­ǵan. Qajetti qural-jabdyqtar satyp alynyp, ornatylǵan. Beınebaqylaý, dabyl jáne kirip-shyǵýdy basqarý júıe­leri júz paıyz daıyn. Qaýip­siz­dikti qamtamasyz etýge jumyl­dyrylatyn qyzmetkerler – quqyq qorǵaý organdary men jeke kúzet qurylymdarynyń qyzmetkerleri qajetti oqytý kýrsynan, tildik daıyndyqtan ótti. Jeksenbilik toptar bir saǵattyń ishinde shamamen 13 myń adamdy qabyldaı alady. Bul rette kútý ýaqyty 30-40 mınýttan as­paıdy. 

Servıstik qamtamasyz etý depar­ta­mentiniń dırektory Dııas Ázber­ge­novtiń aıtýynsha, kórme aýmaǵynda or­na­­lasqan 7 medısınalyq beket pen 8 jedel járdem kóligi turaqty túrde kezekshilik atqarady. Shara bary­synda jumyldyrylatyn 210 me­dı­sı­­nalyq qyzmetkerdiń qatarynda dá­ri­gerler, feldsherler, reanımatologtar bar.

Kórmege neshe adam keledi?

Kórmege keletin qonaqtar men tý­rıs­terdiń naqty sany kóp kóńil­in kúpti qylyp júrgen. Uıym­dasty­rý­shy­lardyń máli­metine sensek, kór­mege 2,4 mıllıon adam keledi eken. Olar­dyń 15 paıyzy shetel­dik týrıst bolýy kerek.

«Tájirıbege súıensek, kór­mege kelýshiler sany boljamnyń 70-80 paıyzy bolady. Al bizdiń jaǵdaıymyzdy bul kórsetkish 85 paıyzdy quramaq. Onyń 15 paıyzy – shetelderden keletin qonaqtar. Mólshermen aıtqanda adamdar sany 600-den 750 myńǵa deıin bolady. Kórmege keletin týrısterdiń 70 paıyzy jaqyn shet elderden bolatyny aıtpasa da túsinikti. Olar negizinen bizdiń kórshilerimiz. Búgingi tańda Qytaıdan shamamen 150-200 myń qonaq keledi dep kútilýde. О́ıtkeni, qytaılyq týrızm agent­tikteri bul sharaǵa qatty qyzy­ǵyp otyr. Taǵy 150-200 myń qonaq Eýropa, Soltústik Ame­rıka sııaqty aımaqtardaǵy memle­ket­terden keledi. О́kinishke oraı, ishki bólinis qalaı bolaty­nyn aıta almaımyz», deıdi «Astana EKSPO -2017» UK» AQ Ha­lyq­aralyq qatysýshylarmen jumys departamentiniń dırektory Ilııa Orazaqov.

Qazirgi tańda qandaı memleketten qansha adam bıletterdi satyp alyp jatqany anyqtalýda. Jalpy, muny qadaǵalaý qıyn proses kórinedi. О́ıtkeni, ol bel­gili bir operator arqyly júzege asyrylady eken. Sondyqtan bul málimet keıin taǵy habarlanbaq.

Bıylǵy jármeńke EKSPO-ǵa baǵyshtalǵan

El óńirleriniń Astanadaǵy aýylsharýashylyq jármeńkesi bıyl EKSPO-2017 kórmesine oraılastyrylǵan. Dástúrli sharanyń kórigin ótken aptada Qyzylorda, Atyraý, Batys Qa­zaqstan oblystarynyń dıqan­dary qyzdyrdy. О́ńirlik taýar ón­dirýshiler «Qazaqstan» sport sa­raıynyń aýmaǵyna ornalas­qan 24 saýda shatyrynda 500 ton­naǵa jýyq ónim usyndy. «Mem­leket basshysynyń tapsyrmasymen jáne Úkimet sheshimi­men Aýyl sharýashylyǵy mınıstr­ligi halyqaralyq kórme kezinde Astanaǵa jetkiziletin aýylsha­rýashylyq ónimderiniń kólemin arttyrýdy sheshken-tin. Elorda ákimdigimen birlesip, qajetti ónimderdiń kólemin eseptedik. Jal­py esep boıynsha 120000 tonna qajet. Qazirgi tańda kes­te qurylyp, barlyq oblystarmen kelisimge qol qoıyldy», deı­di Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri Tóleýtaı Rahymbekov.

Bas qala turǵyndary men qonaq­taryna qajet taýarlardyń 81000 tonnaǵa jýyǵyn dástúrli rıteı­ler­ler ákeletin bolsa, qosym­sha 39000 tonnasy turaqty jár­meńkeler arqyly jetkizilmek. Mun­daı jármeńkelerge qatysýǵa el­diń ár óńirinen 600 myń taýar óndirýshi nıet bildirgen kórinedi. «Bıylǵy maýsymda qala turǵyndary men qonaqtary úshin aýylsharýashylyq ónim­derine tapshylyq bolmaıdy», dep sendirdi vıse-mınıstr. Sheneý­nik baǵany retteý máselesi de turaq­ty qadaǵalaýda bolatynyn jet­kizdi.  

«Bizge ónimderdi jetkizý, logıstıka jáne saýda oryndaryn usyný boıynsha Astana ákimdigi úlken qoldaý tanytýda. Osy joly Qyzylorda oblysynan 45 mln teńgeniń 200 tonnadan astam ónimin jetkizdik. Jármeńkege 40 taýar óndirýshi qatysty. Dástúr boıynsha, 112 tonna kúrish, kókónis, balyq jáne kondıterlik ónimder usyndyq. EKSPO kezeńinde jalpy 7648 tonna ónim ákelemiz dep josparlaýdamyz, olardyń basym kópshiligi – kúrish, balyq ónimderi jáne baqsha daqyldary», deıdi Aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy Baqyt Jaqanov.

Maýsymnyń 11-12 kúnderi óńir­lik aýylsharýashylyq jár­meń­­kesin Atyraý men Jambyl ob­lystary jalǵastyrady.

Ashat RAIQUL,
«Egemen Qazaqstan»

Sýretterdi túsirgen

Erlan OMAROV,
«Egemen Qazaqstan»