Qazaqstan • 07 Maýsym, 2017

Memlekettik syılyq jáne máńgilik ǵumyr

1551 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Jýyrda M.Áýezov atyndaǵy Oń­tústik Qazaqstan mem­le­­ket­tik ýn­ı­versıtetinde «Qazaq­tyń ult­tyq gobeleniniń ne­gi­­­z­in qa­la­ǵan Qu­rasbek Tyny­bek­ov­tiń 70 jyldyǵyna» ar­nal­ǵan res­pýb­­lıkalyq ǵylymı-prak­tı­ka­­lyq konferensııa ótti. Kon­fe­re­n­sııa barysynda baspada jaryq kó­rýine týǵan inisi Quttybek Ja­qy­pov uıytqy bolǵan «Albom. Qu­ras­bek Tynybekov» kitaby tanys­ty­ryldy. Sondaı-aq, oblystyq «Beı­neleý óneri» mýzeıinde jeke kór­mesi ashyldy.

Memlekettik syılyq jáne máńgilik ǵumyr

«Ulttyq gobelen óneriniń negizin qa­l­aǵan Qurasbek Ty­ny­bekov shyǵar­ma­shylyq ju­myspen aınalysý kezinde  sımvolızm, metaforı­zm, tań­ba­lardy zertteýge talpyn­dy, kórkem tý­yn­dy­syn má­denı muraǵa aınaldyrý­da ejel­­gi jáne ortaǵasyrlyq jaý­har týyndylar jasaǵan she­­berlerdiń es­­tetıkalyq qa­lyp­­tastyrý tártibi, yr­ǵa­ǵy men qalyptasqan kanonyna súı­endi. Onyń shyǵar­ma­shy­ly­ǵyndaǵy eń basty je­tis­tik – ulttyq kórkem to­qy­ma óneri­nde óziniń qaıtalanbas av­­­tor­lyq qoltańbasyn qa­lyp­tas­tyrýy. Sý­retshiniń týyndylary Qazaqstan kór­kem toqyma she­berleri úshin kór­kem óner kanony - etalony boldy, − deıdi M.Áýezov atyndaǵy OQMÝ rek­­torynyń keńesshisi, pedagogı­ka ǵylymdarynyń doktory, akademık Sadybek Beısenbaev. − Búgingi tańda Qazaqstandaǵy sándik óneriniń eshbir salasynda gobelen óneri qol jetkizgendeı, osyn­sha­lyq­ty jan-jaqty avtorlyq kór­kem stıl men ba­ǵyt joq eken».
Halyq­ara­lyq Jambyl syı­­ly­ǵynyń laý­­­reaty Ese­náli Eraly sán ­jáne qol­dan­­baly óner sa­lasynda Q.Ty­nybekov jan-jaqty kásibı bilim al­ǵan alǵashqy qazaq ekenin atap ótti. Zamanaýı formalarǵa negiz­d­el­gen kóp­­tegen sándik oıý-ór­nekter, no­baılar, jobalar, ult­tyq sándik-qol­danbaly óne­ri­­niń bar­lyq jan­rymen aı­na­­l­y­syp, kór­kem tý­yndylar ja­­­­saǵan Qurasbek baý-basqur, ter­me alasha to­qýdyń qaıta jan­danýyna kóp eńbek si­ńir­di. Jibek mataǵa sýret sa­lýmen – batık ónerimen de aına­lys­ty. Kıiz basýdyń dás­túrli tehno­logııasyn je­tik meńgerdi. Halyq ishinde tekemetti tur­mystyq zat retinde baǵalasa, Q.Tynybekov tekemetti naǵyz óner tý­yn­­dysyna aınaldyrdy. О́z qolymen bi­r­neshe tekemetti daıyndady. 
Iá, júregi óte názik te sezim­tal, armanshyl da ásershildigi, tý­ǵan elge degen sarqylmas ta­za mahabbaty týyndylarynan ańǵarylatyn sýretshi 1980 jy­ly «Qazaqstan shuǵylasyn» ja­saǵany úshin Memlekettik syı­lyqty ıelendi. О́kinishke qaraı, ómirden ótken soń. Odan beri otyz jeti jyl ótse de onyń óli­miniń er­te jáne ke­­netten bo­lýy ba­q­t­alastyq, kúndestik, ish­tar­lyq­pen, sol kezdegi solaqaı saıa­satpen baılanystyrylady.
Az ǵana ǵumyrynda óshpes mura qal­dyrǵan Qurasbek Tynybekov ult­tyq­ ónerge nebári 10 jyl qyzmet etipti. Sol bir qysqa ýaqytta naǵyz shy­ǵar­ma­shylyqtyń shynaıy úlgisin aı­qyn­dap, Qazaqstan óneri úshin mańyzyn esh­qa­shan joǵaltpaıtyn óte qundy jaýhar dú­nıel­erdi óskeleń urpaqqa mıras etip qal­dyrdy. Bar-joǵy 33 jyl ómir súrgen Q.Tynybekovtiń ólimi áli de jumbaq kúı­inde qalyp otyr. 
«Sol kezdegi solaqaı saıasattyń da aǵamnyń ólimine sebepshi bolýy ábden múmkin. Nege ulttyq gobelenge jalǵyz qazaqqa beriledi degen kózqaraspen eki orys ultynyń ókili jáne Bátıma Záý­ir­bekova qosylyp «teńdik» saqtaldy. Son­daı-aq, aǵamnyń ultshyldyq kóz­qa­rasy áldekimderge unamaǵan da bolar. Bálkim ultshyl bolǵan soń ý berildi me dep te oılaımyn», – dedi inisi, shákirti, sýretshi Quttybek Tynybekuly.
Otyzynda orda buzǵan daraboz da­rynnyń denesi áıgili Ábilhan Qas­teev­tiń beıitine taıaý tusqa jerlenipti. Bú­ginde Almatydaǵy Á.Qasteev atyndaǵy or­talyq memlekettik mýzeıde Qurasbek Ty­nybekovtiń týyndylary saqtaýly. Res­pýblıkalyq ǵylymı-konferensııada baıan­dama jasaǵan ónertanýshy, IýNESKO óner­tanýshylar qaýymdastyǵynyń mú­shesi K.Lı sýretshiniń saqtalǵan árbir tý­yn­dysynyń erekshelikterine jekeleı toqtalyp, stýdent-jastarǵa tereń maǵ­lumat berdi. 
Sondaı-aq, baıandamashylar óner mek­tepteriniń, oqý oryndarynyń atyna, kóshelerge qazaq qolónerine óshpesteı iz qaldyrǵan Q.Tynybekovtiń esimin berý jóninde usynystaryn bildirdi.

Ǵalymjan ELShIBAI,
«Egemen Qazaqstan» 

Sońǵy jańalyqtar