BEREKELI ISTIŃ BASTAÝY

Álemdik ekonomıkalyq daǵda­rys jaǵdaıynda belgili bir mem­leketterdiń ózara tyǵyz ıntegra­sııalanýdy júzege asyrýy asa qajet. Sonyń ishinde máselen, Qa­zaqstan, Belarýs jáne Reseı mem­leketteri ózderiniń ekonomıkalyq áleýetin eskere otyryp birlesken óndiris oryndaryn qurý jáne ózara ınvestısııa tartý úshin qolaıly jaǵdaılar týǵyzýy berekeli istiń bastaýy ekenin dáleldep berdi. Ústimizdegi jyldyń 1 qańtarynan bastap Qazaqstan, Belarýs respýb­lıkalary men Reseı Federasııasy arasynda Biryńǵaı kedendik tarıf kúshine endi.

Jalpy, qazirgi ýaqytta avtomo­bıldik ótkizý pýnktterinde  memle­kettik baqylaýdyń shekaralyq, sanıtarlyq-karantındik, veterı­narlyq, fıtosa­nıtarlyq, kóliktik jáne kedendik túrlerin UQK She­kara qyzmeti, Densaýlyq saqtaý, Aýyl sharýa­shylyǵy, Kólik jáne kommýnıkasııalar mınıstr­likteri men QM Kedendik baqylaý komı­teti júzege asyrady. Memlekettik baqylaýdyń osyndaı alty túrin júzege asyratyn bes birdeı memle­kettik organnyń bolýy avtokólik quraldary men júkterdi ótkizý tıimdiligin tómendetip, qyz­mettiń qaıtalanýyn týdyryp, qujattardy tekserý kezinde jaýapsyzdyqqa ákep soǵady. Kóliktik, sanıtar­lyq-karantındik,  veterı­narlyq, fıtosanıtarlyq baqy­laý­lardy júrgizý úshin materıaldyq-tehnıkalyq baza­nyń joqtyǵy jáne osy­ǵan oraı tıisinshe jumys tıimdi­liginiń tómendigi eń basty ke­dergi kelti­retin bultartpas fakti bolyp tabylady. Osyǵan baılanysty, ústimizdegi jyly Elbasy “Keden isi máseleleri boıynsha Qazaqstan Respýb­lıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly” Qazaqstan Respýblıkasynyń zańyna  qol qoıdy. Atalǵan zańdy Qarjy mınıstrligi daıyndady. Soǵan sáıkes mınıstrlik ótkizý pýnktterinde naqty yqpaldasqan baqylaýdy engizýdi usynady. Munyń nátıjesinde ótkizý pýnktterinde eki memlekettik organ ǵana jumys isteıtin bolady, ıaǵnı shekara qyzmeti shekaralyq baqylaýdy al, keden organdary kedendik baqylaý­dy júzege asyrady. Bul rette, keden organdarynyń fýnksııalaryna memlekettik baqylaýdyń qalǵan túrleri (sanıtarlyq-karantındik, veterınarlyq, fıtosanıtarlyq jáne kóliktik) kiredi. Atalǵan bul sharalar shekaradaǵy ótkizý pýnktte­rin­degi memlekettik baqylaýdyń nysandaryn ońtaılandyrýǵa, kólik quraldaryn negizsiz kidirtýdi boldyrmaýǵa, memlekettik organdar júzege asyratyn rásimderden ótýdi jedeldetýge múmkindik beredi. Sondaı-aq, mundaı baqylaýdy engizý barysy halyq­aralyq standarttarǵa saı kelip, ony Dúnıejúzilik keden uıymy qoldap otyr. О́ıtkeni, mundaı qaǵıdat halyqaralyq tájirıbede keńinen qoldanylady. Máselen, AQSh-ta shekaradaǵy memlekettik baqylaý­dy tek keden organdary ǵana júzege asyrady. Endi búgingi kúni qazaqstandyq keden qyzmeti avto­kólik ótkizý pýnktterinde kóliktik jáne sanıtarlyq-karantındik baqylaýdy júzege asyrýdy óz quziretine alýyna múmkindik bar. Al veterınarlyq jáne ósimdik­ter karantınin baqylaýdy osy salanyń mamandary keden organdarynyń tikeleı basshylyǵymen júzege asyratyn bolady.  Sonymen qatar, atalǵan zańda kásipker­likti tejeıtin ákimshilik kedergilerdi azaıtýǵa baǵyttalǵan normalar qabyldandy, ıaǵnı kedendik resimdeý kezindegi artyq qujattar (qaǵaz tasymal­daǵyshtar) alynyp tastaldy. Sonymen elimizdiń kedendik zańnamasyn Búkil­álemdik saýda uıymynyń negizgi kelisimderine tolyq sáıkes keltirý maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasy­nyń Keden kodeksine ózgerister men tolyqtyrýlar engizý qajet. Bul oraıda ótken jyldyń jeltoqsan aıynyń basynda Elbasy “Qazaqstan Respýblıkasy­nyń Keden kodeksine ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly” Qazaqstan Respýblıkasynyń zańyna qol qoıdy. Bul zańdy da Qarjy mınıstrligi ázirlegen edi. Sondyqtan tutastaı alǵanda, ulttyq keden zańnamasy atalǵan BSU kelisimine tolyqtaı sáıkes keletindigin atap ótý qajet. Kedendik baqylaý komıtetiniń negizgi mindetiniń biri de Konstıtýsııa men óz quzireti sheginde jáne keden­dik, basqa da zańnamalar sheńberinde, memleke­timizdiń ekonomıkalyq táýelsizdigi men qaýipsizdigin qorǵaý bolyp tabylady. Al osy mindetti júzege asyrýdyń biri – kontrabandaǵa qarsy kúres. Bul oraıda memleketimizdiń ekonomıkalyq qaýipsizdigin, sonymen birge, jeke jáne zańdy tulǵalardyń konstıtýsııalyq quqyn qorǵap, keden organynyń jumysyn álemdik deńgeıde jaqsartý barysynda komıtet ujymy aıtarlyqtaı jumystar júrgizdi. Olar kontrabandalyq jolmen valıýtany Qazaqstannan shetke alyp ketip jatqan faktilerdiń izin kesý, ashý jáne áshkereleý boıynsha birqatar jetistikterge jetti. Atalǵan faktini ashý tendensııasy, ásirese 2007 jyldyń ekinshi jartysynan bastap birneshe ese ósti. Tek, 2009 jyly zańsyz aınalymnan 393 mln. teńgeni quraıtyn shetel valıýtasy alynyp, avtokólik kontrabandasy boıynsha 106 qylmystyq is qozǵalyp, 239 mln. teńge tárkilendi. Sóıtip, 2009 jyly keden organdary  memlekettik bıýdjettiń qorjynyna 575,4 mlrd. teńge kiris ákeldi. Aleksandr TASBOLATOV. KÁSIPORYNDAR  MAQSATY AIQYN Jańa jyldyń alǵashqy kúnderi ENRC, ıaǵnı Eýrazııalyq tabıǵı resýrstar korporasııasy quramyna enetin “Qazaqstan elektrolız zaýyty” “Qazaqstan Alıýmınıı zaýyty” aksıonerlik qoǵamdary, “Eýrazııalyq energetıkalyq korporasııasy” “Qazhrom” transulttyq kompanııasy AQ-tyń fılıaly bolyp tabylatyn Aqsý ferroqorytpa zaýyty basshylarynyń basyn qosqan óńirdi ındýstrııalyq-ınnovasııalyq baǵytta damytý jaıly elimizdiń Indýstrııa jáne saýda mınıstrligi janyndaǵy úılestirý keńesiniń kóshpeli otyrysy bolyp ótti. Osy jıynda alpaýyt kásiporyn basshylary ózderi basqaryp otyrǵan  óndiris oryndarynyń aldaǵy jyldarda taǵy da úlken maqsattar men tabystarǵa qol jetkizetindikterin baıandady. 2010 jyl da tabaldyryqtan attady.  Bul ýaqyt elimizdiń barlyq óńirleri boıynsha jumys istep turǵan alyp óndiristerdiń órken­deý qarqyny ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý jolyna túskenin kórsetedi. Ýaqytqa saı mundaı baǵalaý mánisin úılestirý keńesiniń otyrysyna jınalǵan óndiris basshylarynyń aldaǵy bes jylda iske asatyn ınvestısııalyq jobalarymen tanystyrǵandarynan-aq baıqaldy. Al, keńeske qatysqan oblys ákimi Baqyt­jan Saǵyntaev elimizdiń 2010-2014 jyldarǵa arnalǵan ındýstrııalandyrý kartasyna óńir boıynsha quny 1 trıllıon teńge turatyn 49  joba engenin atap ótti. Bulardyń qataryndaǵy 13 ınvestısııalyq joba jalpy respýblıkalyq baǵdarlama boıynsha júzege asady. Bıylǵy jyldyń sońyna qaraı “Indýstrııalandyrý kartasynda” josparda turǵan úlkendi-kishili 25 joba iske qosylmaqshy. Mysaly, 2013 jyly quny 118,1 mlrd. teńge turatyn Ekibastuz GRES-2-niń №3 energoblogynyń qurylysy aıaqtalady. Sonymen qatar, keler jyly “Kaýstık” jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi óndiristik qýattylyǵy jylyna 30 myń tonnany quraıtyn hlor-silti suıyqtyǵyn shyǵarady. Odan keıin, “Qazaqmys” korpora­sııasy  júzege asyratyn Bozshakól ken baıytý kombınatynyń qurylysyn atap ótýge bolady. Iаǵnı, bul qurylys jobasy iske asqan kúni óńirde mys óndirý de jaqsy jolǵa qoıylady. Qyrýar qarjy bólingen osyndaı alyp jobalar júıesi elimizdiń “Indýstrııalandyrý kartasyna” núktedeı bolyp túskeni belgili. Endi osy kishkentaı núktelerdiń alyp óndiris oryndaryna aınalyp, el ıgiligine oraı, elimizdiń qarqyndy damýyna úles qosa alatyndaı aıbyny qajet. Degenmen,  óndiristi óńir úshin bıylǵy jyly elektrolız zaýyty­nyń ekinshi kezeginiń iske qosylýy, Eýrazııa­lyq energetıkalyq korporasııanyń Aqsý GRES-niń kezekti blogyn qaıta qalpyna keltirýi osy jobalardyń mańyzdylary bolyp sanalady. Al, osy korporasııaǵa qarasty jalpy quny 17,8 mlrd. teńge bolatyn Ekibas­tuzdaǵy “Shyǵys” kómir kenishiniń kómirdi jer betinen arshyp alý keshenin salý jáne Aqsýdaǵy ferroqorytpa zaýytynyń aglomerasııalyq sehynyń qurylystary  da aıaqtalýǵa jaqyn. Osyǵan oraı “Qazaqstan elektrolız zaýyty” aksıonerlik qoǵamynyń prezıdenti Almaz Ibragımov osy zaýyttyń ekinshi kezeginiń qurylysy belgilengen kestege saı jumys jasap jatqandaryn  aıtyp ótti. Qazir zaýytta alǵashqy kezekte iske qosylǵan elektrolız-qazandyqtar toqtaýsyz jumys istep tur. Jumysshylar da óz oryndarynda. Alaıda, úlken zaýyttyń da bir basyna jeter­likteı “áttegenaılary” joq emes. Máselen, stansalar tarapynan elektr qýatyna degen tarıfter ósip, baǵanyń sharyqtap bara jatqa­ny aıtyldy. Bul óndiristiń órkendeýine, jańa jobalardyń tezirek iske qosylýyna keri áserin tıgizeri anyq. О́ndiris basshysy osyndaı túıindi  máseleni  úılestirý keńesiniń kóshpeli otyrysyna qatysyp otyrǵan  elimizdiń  Indýstrııa jáne saýda mınıstrligi ónerkásip komıtetiniń tóraǵasy Nurlan Ábidbekovke jetkizdi. Almaz Ibragımovtiń ekinshi bir aıtqany, ol alıýmınıı zaýytyna asa qajetti kúkirt qyshqylyn shyǵysqazaqstandyq “Kazsınk” kásipornynan satyp alýǵa baılanysty týyndaǵan másele de eki jaqty sheshimge áli kelmegen kórinedi. Osy oraıda Elbasy tapsyrmasymen júzege asa bastaǵan qazaqstandyq úlesti arttyrý saıasatyna oraı  “Kazsınk” basshylyǵymen qaıtadan kelisim jasalmaqshy. Oblys ákimi Baqytjan Saǵyntaev  bul máseleniń Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi Berdibek Saparbaevpen de áńgime taqyrybyna aınalǵanyn, al, tipti de óskemendik kásiporyn  eki jaqty  kelisimge  kelmegen jaǵdaıda, onda, kórshiles Reseı elinen de tasymaldap, satyp alýdyń da esh qıyndyǵy joq ekenin aıtty. Kerek deseńiz, jańa jyldan bastap enetin eki memleket arasyndaǵy biregeı kedendik tarıf óndiristik jobalarǵa jaqsy jol ashyp otyr. “Qazaqstan elektrolız zaýyty” AQ  prezı­denti Almaz Ibragımovtiń elektr qýatyna degen baǵanyń  sharyqtap ósip bara jatqanyna oraı aıtylǵan pikirine mynadaı bir jaqsy usynys jasaldy. Mysaly, joǵaryda aıtylǵan Aqsý GRES-niń №2 blogy  tehnıkalyq jańartý men jańǵyrtýdyń bolmaýynan ábden tozyp óndiristik qýat ala almaı kezinde  toqsanynshy jyldary jumysy toqtap qaldy. “Eýrazııalyq energetıkalyq korporasııasy” AQ  prezıdenti Abdýganı Rýstambaev ózi basqaryp otyrǵan bul óndiris ornynyń bul blokty qaıtadan qalpyna keltirý týraly naqty, durys sheshim qabyldaǵanyn aıtty. Iаǵnı, eger №2 blok iske qosylatyn bolsa, onda Aqsý elektr stansasynyń  da qýaty eki ese artyp, eki mlrd.kvt. saǵatqa artady eken. Bul degenimiz, jergilikti kásiporyndar qajet etip otyrǵan elektr qýaty óndiristerge molynan jetedi degen sóz. Jergilikti kásiporyndardyń aldaǵy jyldarǵa  degen jobalary aıqyn da anyq ekenine kóz jetkizdik. Jıyn qorytyndysy iri ınvestısııalyq jobalardy iske asyrýda memleket tarapynan qoldaý bolǵanda ǵana naqty iske asatynyn kórsetti. Al, kelesi bir kóshpeli otyrys energetıka jáne metallýrgııa salalary boıynsha ótkiziledi dep belgilendi. Farıda BYQAI, Pavlodar. AǴYMDAǴY JYLDYŃ AIShYQTY JOBALARY Elimizdiń ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damýynyń 2010-2014 jyldarǵa arnalǵan baǵdar­lamasy aıasynda aǵymdaǵy jy­ly Syr boıynda júzege asatyn jobalardyń atqarylýyn qadaǵa­laý jergilikti bıliktiń kún tárti­bine qoıylyp, basty baqylaýǵa aly­nýda. Búgingi kúni jobalardyń iske asýyn baqylaıtyn shtabtar qu­rylyp, josparly jumys jasaýda. Oblys ákimi Bolatbek Qýan­dyqovtyń aıtýynsha, Syr óńirin­de aldaǵy bes jylda quny 2 mlrd. AQSh dollaryn quraıtyn 92 joba júzege asyrylmaq. Eger saralap aıtar bolsaq, aǵymdaǵy jyly quny 22,4 mlrd. teńgege baǵalanǵan 18 joba qolǵa alyn­baq. Bıylǵy jyldyń alǵashqy jarty jyldyǵynda 19,4 mlrd. teń­geniń 7 jobasy iske qosylsa, jyl aıaǵyna deıin 11 joba el ıgiligine aınalmaq. Jeti jobanyń jaı-japsaryn atap aıtsaq, “KazGerMunaı BK” AQ gazdy tıimdi paıdalaný kesheniniń 2-shi kezeńiniń qurylysyn aıaqtaıdy. Oǵan qosa, “Petro Qazaqstan Qumkól Resorsız” AQ qýattyly­ǵy 25 mVt. bolatyn 2 gaz-týr­bınaly qondyrǵyny paıdalanýǵa beredi. Energetıkalyq qýattyń artýy óńirimizde buǵan deıin josparlanǵan birqatar óndiris oryndarynyń órkendeýine múmkindik týǵyzady. “ÝAD” JShS qolǵa alǵan jobalar da ómirsheńdigimen erek­shelenedi. Seriktestik bıtým, qıyr­shyq tas jáne asfalt shy­ǵarý zaýyttarynyń qurylysyn júrgizýde. Sondaı-aq, “Shalqııa-Nerýd” JShS de sapaly qıyr­shyq tas óndirýge ynta tanytyp otyr. Jol salýǵa qajetti qury­lys materıaldaryn jergilikti jerde óndirýdiń tıimdiligi álde­qashan dáleldengen. Osylaısha, bu­ryndary Reseıden tasymalda­na­tyn taýarlar budan bylaı ózimiz­de óndirilmek. Onyń ústine, oblys aýmaǵynan ótetin “Batys Qytaı- Batys Eýropa” kólik dálizi halyq­aralyq standartqa saı jol qu­rylysy materıal­daryna sura­nys­­ty arttyra túsedi. Otandyq taýar óndirýshilerdiń ónimderi Elba­synyń qazaqstan­dyq taýarlar mazmunyn ulǵaıtý tapsyrmasyna sáıkes osyndaı iri jobalardy júzege asyrýda kórinis tabady. Alǵashqy alty aıda oblysta júzege asatyn jetinshi joba –“Shapaǵat sút” JShS-niń nan zaýyty qurylysy. Naqty kezeńde qala turǵyndarynyń suranysyn shaǵyn nan zaýyttarynyń qyzmeti qanaǵattandyrmaı turǵanyn esker­sek, jańa zaýyt osy olqy­lyqtardyń ornyn toltyrmaq. Mamandardyń paıymdaýynsha, bul josparlar júzege asqan jaǵ­daıda 260 turaqty jumys oryn­dary ashylmaq kórinedi. Osy jobalarǵa baılanysty arnaıy óńir­lik ındýstrııalyq karta ázir­le­nip, onyń ishinde túrli baǵytta kásiporyn, óndiris oryndaryn ashý jáne bıznes jo­ba­lardy jú­zege asyrý kún tártibine bekitilip qoıylǵan. О́ńirdegi ishki saıasat salasynda da aý­qym­dy jumys­tar júrgizý josparǵa enip otyr. Úkimettik emes uıym­dar men jas­tar qo­ǵam­dyq birlestikterin qoldaý maqsatynda arnaıy memo­randým ázirlenip, onda birqatar áleýmet­tik mańyzy bar jobalar­dy qar­jy­landyrý qarastyrylǵan. Son­daı-aq “100 mektep, 100 aýrýhana” baǵdarlamasyn basty nazarda ustaý, qurylys sapasyn únemi baqylaýǵa alý, Qyzylorda qalasy turǵyn­darynyń úılerin gazǵa qosý, aımaq turǵyndaryn elektr jaryǵy, aýyz sý, aıaq sýmen qamtamasyz etý, buqaralyq máde­nı-sportty damytý joba­lary da bar. О́tken jyly qarjy­lyq-eko­nomıkalyq daǵ­darysty eńserýdiń basty baǵdary bolǵan “Jol kartasy” baǵdar­lamasy da bıylǵy jyly jalǵasyn taba bermek. Aımaq basshysy jumys baby­men temir-beton buıymdary, brýs­chatka shyǵarýmen aınalysa­tyn “Aral-Qurylys” JShS-niń óndi­ristik bazasynda boldy. Seriktestik dırektory O. Qulmyrzaevtyń aıtýynsha, temir-beton buıym­daryn daıyndaý sehtaryn qaıta jabdyqtaý maqsatynda 120,0 mln. teńgege joba jasalǵan. Joba boıynsha 25 adam turaqty jumysqa tartylmaq. Aǵymdaǵy jyly temir-beton buıymdaryn qys aılarynda daıyndaý úshin arnaıy jabyq ǵımarat salý qolǵa alynbaq. “Qambash balyq” JShS “Kishi Aral” óndiristik birlestigi “STK jáne “Ońtústik” ÁKK-men birlesip, servıstik daıyndaý orta­ly­ǵyn qurǵan eken. Atalǵan orta­lyq búginde balyq óńdeý isimen aınalysýda. 2011 jyly 300 ton­nalyq kókónis ónimderin saqtaı­tyn qoıma tolyq paıdalanýǵa berilmek. Sondaı-aq, munda Úki­met tapsyrmasyna sáıkes táýlik­tik qýattylyǵy 10,0 tonna bola­tyn mal soıý pýnkti de salynbaq. Joǵardaǵy jobalar tolyq júzege asyrylǵan jaǵdaıda jańadan 48 jumys orny ashylmaq. Aral aýdany boıynsha qala­lyq jáne jergilikti bıýdjetten 289,6 mln. teńge qarjy bólinip otyr. Osy jobalar iske asqan jaǵ­daıda 329 jańa jumys oryn­dary ashylmaq. Quny 4500 mln. teńge quraıtyn kvars qumyn qazý jobasyn “Dana” JShS-i júzege asyrmaq. Atalǵan joba 2008 jyldan bastaý alyp, 2011 jyly aıaqtalyp, 200 den astam adamǵa jańa jumys oryndary ashylmaq kórinedi. Sondaı-aq, tutynýshy­lardyń suranysyna ıe as tuzyn shyǵarýdy maqsat etken “Araltuz” AQ quny 1500,0 mln teńgeni quraıtyn “Ekstra” markaly tuzdy shyǵarýǵa umtylys jasaýda. Al, búginde “Qumsaı” JShS kúıdirilgen qyzyl kirpishti shyǵarýdy qolǵa alyp jatsa, “Gúldendi” JShS qyzanaq pen qııar ósirý úshin sońǵy úlgidegi jylyjaı salmaq kórinedi. Qazir ónimderdi ósiretin jer belgilenip, egisti bastaýǵa betburys jasaýda. Taǵy bir tıimdi joba týrızmdi damytýǵa baǵyttalǵan. Atap aıtar bolsaq, “Torjymbaı Tóre” JShS Qambash kóli jaǵasyna kıiz úı pi­shindes qonaq úı salýdy kózdep otyr. Jobanyń iske asyrylýy 2010-2013 jyldary bolmaq. Al, “Jer Ana Grýp” JShS Aqespe eldi mekeninen teńiz ónimi – as shaıa­nyn óndirýdi qolǵa almaq eken. Aımaq basshysy sapar bary­synda “Keńqııaq - Qumkól” munaı qubyryna tehnıkalyq qyzmet kórsetetin “Qazaqstan – Qytaı qubyry” JShS jumysy­men de tanysty. Sondaı-aq, Aral­da buǵan deıin júzege asy­rylǵan aýqymdy joba – “Atameken holdıng” kompanııasynyń qarjy­syna salynǵan vagon qurastyrý zaýyty alǵashqy ónimderin shy­ǵara bastaǵan. Búginde munda 200 adam jumysqa tartylǵan kórinedi. Osy sapar barysynda Elbasy baqylaýyndaǵy “SARATS” baǵdarlamasy aıasyndaǵy Aqlaq sý tospasy qurylysynda bolyp, osy bir aýqymdy qurylystyń aıaq­talǵanynyń kýási boldyq. Bolatbek Qýandyqov jumys sapary barysynda aýdan turǵyn­darymen kezdesip, aldaǵy ýaqytta aýdan aýmaǵynda birneshe jarqyn jobalar júzege asyrylatynyn tilge tıek etti. Atap aıtqanda, bul aýdan aımaǵynan “Keńqııaq – Qumkól” munaı qubyry men “Bozoı – Samsonov” gaz qubyry ótetin bolady. Sondaı-aq, “Jez­qazǵan - Sekseýil” temir jo­ly da salynbaq. Osy aımaqta aýyz sý, elektr jelileri, avtokó­lik jol­dary sııaqty ınjenerlik-ınfraqurylymdyq nysandardy iske qosý josparǵa enip otyr. Qazaly aýdanyndaǵy “Qazaly – Keleshek” JShS vagon jón­deýmen aınalysady. Bul serik­testik ótken jyly 1712 vagondy jóndeýden ótkizgen. Osy aýdanda “Dáýlet A” aksıonerlik qoǵa­mynyń teplovoz jóndeý zaýyty da qonys tepken. Bul zaýytta 750-ge jýyq eńbekker qyzmet jasaıdy eken. Qazaly aýdanyndaǵy san-salaly sharýashylyqpen aınaly­satyn “RZA” AQ-tyń ónimderi tek Syr aımaǵyna ǵana emes, eli­mizdiń ózge aımaqtary turǵyn­da­rynyń sura­nys­­taryna ıe bolyp keledi. О́zderiniń kásipterin odan ári órken jaıdyrýdy murat tutqan ujym aǵymdaǵy jyly 600 basqa arnalǵan iri qara ósirý keshenin salýdy josparǵa engizip otyr. Bul keshen tolyqtaı iske qosylǵanda táýligine 30 tonna sút óndirilip, jańadan 120 jumys orny ashylmaq. Al, “Asyl-Ǵanı” JShS jalpy quny 35 mln. teńge turatyn kirpish shyǵarý men qurylysqa qajetti temir-beton buıymdaryn daıyndaıtyn kom­bı­nat salýǵa umtylys jasaýda. “Qazaly jolshy” JShS aýdan kólemindegi avtokólik joldaryn kúrdeli jóndeýden ótkizý úshin sońǵy úlgidegi tehnologııamen jabdyqtalǵan zaýyt qurylysyn salýdy jobalap otyrsa, “Qazaly qurylys” JShS-de osyndaı zaýyt salýdy qolǵa almaq. Son­daı-aq, “MBE-Ońtústik” JShS táýligine 96 myń dana kirpish shyǵaratyn zaýyt jáne “Syr marjany” JShS jalpy quny 215 mln.teńge turatyn qurama jem ónimderin daıyndaý jobalaryn iske asyrmaq. Jeke kásipker B.Ábdireımova kúnine 10 tonna nan ónimderin daıyndaıtyn zaýyt pen un saqtaý qoımasynyń irge­tasyn qalaýǵa qulshynys bildi­rýde. Aýdan ákiminiń aıtýynsha, aǵymdaǵy jyly aýdanda quny 2,4 mlrd.teńge turatyn 8 joba usynylyp otyr. Oblys ákiminiń aıtýynsha, búginde elimizde iri qara mal ósirýge baılanysty bes joba bar eken. Sodan da Qazaly aýdanyn­daǵy “RZA” AQ-tyń joǵarydaǵy bastamasy asa quptarlyq. Sondaı-aq, Qazaly aýdanynyń turǵyn­daryn mazalap júrgen aýyz sý, aıaq sý, elektr jelilerin jańar­týǵa tıisti qarajat kezeń-kezeńmen bólinbek. Balyq sharýa­shylyǵyna baılanysty Reseıdiń ǵylymı qyzmetkerlerimen birlesip jańa joba da ázirlenbek kórinedi. Aýdanda jańa úlgidegi mádenıet úıin salýǵa da joba ázirlengen. Toqsan aýyz sózdiń tobyqtaı túıini sol, Elbasynyń qoldaýy­men júzege asyrylyp jatqan Syr aımaǵyndaǵy ındýstrııalyq-ınnovasııalyq jobalardyń óńir­diń órken jaıýyna sony serpilis ákeletindigine jolsapar bary­synda kóz jetkizip qaıttyq. Erkin ÁBIL, Qyzylorda oblysy. Ortalyq memlekettik organdardyń ınternet-saıttary Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti          www.government.kz Ishki ister mınıstrligi       www.mvd.kz Qorǵanys mınıstrligi      www.mod.kz Qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstrligi         www.nature.kz Bilim jáne ǵylym mınıstrligi       www.edu.gov.kz Syrtqy ister mınıstrligi               www.mfa.kz Densaýlyq saqtaý mınıstrligi      www.dari.kz Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrligi      www.mtk.gov.kz Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi               www.enbek.kz Qarjy mınıstrligi           www.mf.minfin.kz Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý mınıstrligi              www.minplan.kz Ádilet mınıstrligi             www.minjust.kz Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligi   www.emer.kz Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi            www.sana.gov.kz Energetıka jáne mıneraldyq resýrstar mınıstrligi           www.memr.gov.kz Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi                www.minagri.kz Indýstrııa jáne saýda mınıstrligi              www.mit.kz Týrızm jáne sport mınıstrligi    www.mts.gov.kz Jer resýrstaryn basqarý agenttigi             www.auzr.kz Baılanys jáne aqparattandyrý agenttigi ww.alc.gov.kz Statıstıka agenttigi                            www.stat.kz Kóshi-qon jáne demografııa agenttigi   www.demomigration.kz