Konferensııanyń ashylý saltanatynda ýnıversıtet rektory, professor, Qazaqstannyń halyq ártisi Aıman Musaqojaeva ǵylymı sharanyń mán-mańyzyna toqtala kelip:
– Biz Bolat Shamǵalıulynyń óz ǵumyrynda ǵasyrǵa tatıtyn eńbek atqaryp ketkenin bilemiz. Ol ejelgi kóne mýzykalyq aspaptardy taýyp, júıelep, qalpyna keltirýmen qatar, bulardy halyqtyń rýhanı ómirine engize aldy. Osylaısha biz zamana kerýeni kóshken saıyn qoldanystan tys qalǵan, umyt bolǵan mýzykalyq aspaptarmen jáne olardyń erekshe únimen búginde qaıta qaýyshyp otyrmyz, – dedi.
Belgili dıplomat Qaırat Sarybaev Bolat Sarybaevpen týystyǵyn maqtan tutatynyn, atalary Shamǵalı Tashkenttiń Kommýnıstik ýnıversıtetinde, odan keıin Abaı atyndaǵy memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtynda uzaq jyldar sabaq bergenin, al onyń ákesi Hares te Jáńgir hannyń tusynda Ordada mektepte muǵalim bolǵanyn, úlken analary Násıma (Bolat Sarybaevtyń anasy) «Qazaq ádebıeti» basylymynda kóp jyldar jumys istegenin tilge tıek etti.
Qaırat Shorauly:
– Elbasy «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» maqalasynda bilim, tarıh, mádenıet, til memleketimizdiń temirqazyǵy bolyp sanalady degen bolatyn. Ulttyq biregeılikti saqtaý, bilimniń saltanat qurýy, mine, osydan kelip shyǵady. Bolat Sarybaevtyń sarqylmas mol murasy – osynyń jarqyn dáleli. Ol halqymyzdyń mýzykalyq aspaptaryn baǵa jetpes qundylyq dep tanydy.
Ǵalym bulardy zerttep qana qoımaı, ony ýaǵyzdaı bildi. Ulttyq aspaptardan qurylǵan «Sherter», «Farabı sazy», «Otyrar sazy» ujymdaryn Bókeńniń bastap bergeni óz aldyna bólek áńgime. Pragmatızm, ınnovasııalyq jańalyq degen osy, – deı kelip, Dına Nurpeıisova Bókeńe óz qolymen bala kúninde dombyrasyn ustatqanyn, bata bergenin aıtty.
Plenarlyq májiliste alǵashqy bolyp sóz alǵan T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasynyń professory Ásııa Muhambetova B.Sarybaev taǵdyrynyń jumbaǵyna úńildi, onyń jazbalary, maqalalary, dıssertasııalary qoǵam sanasynda silkinis týǵyzsa, ǵylymı izdenisteriniń nátıjesi qaıta qalpyna keltirilgen kóne mýzykalyq aspaptary qazaq mádenıetine qubylys retinde qabyldandy. B.Sarybaev zertteýlerine deıin qazaqta tek dombyra, qobyz, sybyzǵy aspaptary ǵana bolǵan degen jańsaq pikir qalyptasyp qalǵan edi, dedi.
О́nertaný ǵylymynyń doktory, Reseı óner tarıhy ınstıtýtynyń professory Igor Masıevskıı aspaptyq mýzyka mádenıetiniń jınaqtaýshysy ári zertteýshisi Bolat Sarybaevtyń otansúıgishtigi, ǵylymǵa, óz halqyna degen adaldyǵy týraly oı tolǵap, shyǵarmashylyq qyzmetine jan-jaqty toqtaldy.
– Onyń tolassyz ǵylymı izdenisteri qazaq ulttyq mýzyka aspaptary týraly túsinigimizdi barynsha keńeıtti. Ortalyq Azııa elderinde ǵana emes, burynǵy Keńes odaǵy keńistigindegi elderde de etnoorganologııa ǵylymynyń damýyna úlken áser etti, – dedi ǵalym.
О́nertanýshy ǵalymdar R.Maldybaeva, G.Abdrahman, G.Álpeıisova, G.Tasqarın, L.Haltaeva, Ulttyq mýzeıdiń ǵylymı qyzmetkeri R.Núrkenov, jýrnalıst B.Ospan, Bakýdegi Ý.Gadjıbekov atyndaǵy mýzyka akademııasynyń oqytýshysy F.Safaralıeva, ónertaný ǵylymynyń kandıdaty, Reseı óner tarıhy ınstıtýtynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri G.Tavlaı jáne basqalar mýzykataný salasyndaǵy zamanaýı baǵyttar men etnoorganologııa máselelerin qozǵady.
Konferensııada sóz sóılegen Bókeńniń qyzy Maıra men kelini Gúlnár ákesiniń qarapaıymdylyǵy, eńbekqorlyǵy týraly baıandady. О́ner zertteýshisi basynan eshqashan taqııasyn tastamaǵanyn, issaparǵa shyqqanda qolyndaǵy bar aqshasyna barǵan jerinen mýzykalyq aspaptar ǵana satyp ákeletinin aıtyp, B.Sarybaevtyń 90 jyldyǵyna arnap urpaqtary shyǵarǵan «Bolat Sarybaev. Qazaqtyń mýzykalyq aspaptary» kitabyn syıǵa tartty.
Konferensııa aıasynda QazUО́Ý ázirlegen «Sarybaev B.Sh. Maqalalar men materıaldar» jınaǵynyń (qurastyrýshy S.Boranbaeva) tanystyrylymy ótti. Jınaqqa B.Sarybaevtyń maqalalary, qazaq zııalylarynyń qazaq aspaptaný ǵylymy týraly oı-tolǵamdary, B.Sarybaevqa arnalǵan maqalalar, qosymsha fotosýretter men estelikter toptastyrylǵan.
Sondaı-aq, konferensııa qonaqtary ýnıversıtettiń Aqparattyq-kitaphana qyzmeti ázirlegen «Bolat Sarybaev kórnekti ǵalym-etnoorganolog» qujattyq kitap kórmesi men Ulttyq mýzeı qoryndaǵy Bolat Sarybaev kolleksııasynan uıymdastyrylǵan mýzykalyq aspaptar kórmesin tamashalady. Osy shara barysynda taǵy bir qyzyq derekke keziktik. Ǵalymnyń ómir boıy tirnektep jınaǵan álem halyqtary mýzykalyq aspaptarynyń 309 danasyn urpaqtary Ulttyq mýzeıge tabystaǵan eken.
Eske sala keteıik, halyqaralyq konferensııaǵa qazaqstandyq ǵalymdarmen birge Reseı, Ázerbaıjannan belgili ǵalymdar qatysty.
Ǵazıza Isahan,
Aqparattyq kitaphana qyzmetiniń basshysy
