Qazaqstan • 01 Tamyz, 2017

Tarazym – tarıh aq tańy, Astanam – eldiń maqtany!

662 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Negizinen Áýlıeata óńiriniń baı tarıhy, tereń shejiresi jó­nin­­de naqty hatqa túsken derek­­ter men dáıekter barshy­lyq. Kezin­de álemge áıgili ǵalym­dar­­dyń óziniń qalamyna iligip, eń­begine arqaý bolǵan Taraz tarı­hy búgin de tereń qalypta, as­qaq bıikte.

Tarazym – tarıh aq tańy, Astanam – eldiń maqtany!

Al elimiz damýdyń dań­ǵyl jolyna túsken shaqta óz­ge­lerge tarıhymyzdy tanytý da taǵylymdy is bolmaq. Osy oraıda, Astana qalasynda ótip jat­qan EKSPO-2017 halyq­ara­lyq kórmesiniń elimiz úshin de aıtarlyqtaı mańyzy zor. Álem aldynda árbir qazaq azamatynyń maqtanysh sezimin oıatqan kórme ekonomıkalyq, ınnovasııalyq áleýetimizdi kórsetip qana qoı­maı, tarıhymyzdy tanytýǵa da keń jol ashady. Atalǵan kórme aıa­synda elorda tórinde Jambyl ob­lysynyń mádenıet kúnderi ótip, Astana turǵyndary men qonaq­tary ıgi istiń kýási boldy.

 Jalpy, EKSPO halyqaralyq kórmesin tamashalaýshy qonaqtar úshin Áýlıeata óńiriniń tarıhyn tanytý maqsatynda uıym­das­tyrylǵan is-sharaǵa Jam­byl oblysynyń ákimi Kárim Kóki­rekbaev bastaǵan jambyl­dyq­tar keldi. Ánshiler, aqyn-jazý­shylar men sýretshiler óz ónerlerin kórsetip, óńirdiń tarıhymen de tanystyrdy.

 El mereıin asyryp otyrǵan EKSPO-2017 halyqaralyq kór­me­siniń qurmetine oraı, mamyr aıynda Taraz qalasynan «Uly Jibek joly. Kóne Tarazdan as­qaq Astanaǵa tartý» kerýeni jol­ǵa shyqqan edi. Araǵa eki aıǵa jýyq ýaqyt salyp, Áýlıeatanyń Baı­zaq, Qulan, Merki, Moıynqum jer­lerin jáne Qaraǵandy obly­synyń Balqash qalasyn basyp ótip, Astana qalasyna jetken kerýen Astana turǵyndary men qonaq­tarynyń shynaıy yqy­la­syna ıe boldy. Atalǵan ker­ýen­di kópshilik «Ǵashyqtar saıa­ba­ǵynda» ornalasqan ashyq aspan astyndaǵy «Kóne Taraz álemi» tarıhı-mádenı ekspo­zısııalyq kesheninde kútip aldy. Shara barysynda qolóner she­ber­leriniń ónerinen syr sher­tetin «Sheberler» aýyly, ulttyq orta­lyq­tardyń «Dostyq» aýy­ly, aq­jaýlyqty ájelerdiń án tar­týy, «Qarahan men Aısha bıbi» kórinisi, «Naz» bı ansambli, Taraz qalasy, Jýaly aýda­ny Qazaqstan halqy Assamb­leıa­sy jáne M.H.Dýlatı atyn­daǵy Taraz memlekettik ýnı­ve­r­sıtetiniń jáne Taraz ınno­va­sııalyq ýnıversıteti kórke­m­­­óner­pazdarynyń konserttik baǵ­darlamalary men salt-dástúr kóri­nisteri uıymdastyryldy.

Astana qalasynda ótken Jam­byl oblysynyń mádenıet kún­deri aıasynda oblystyq tarı­hı-ólketaný mýzeıiniń «Taraz – tarıh­tyń altyn dińgegi» atty kósh­­peli kórmesi qoıyldy. Kúni boıy tarıhy ǵasyrlar qoı­naýynan bastaý alatyn shahar týra­ly mýzeı qyzmetkerleriniń tanys­tyry­ly­my da qatar órilip, mádenı is-shara­nyń mańyzyn asha tústi. «Kórmede oblystyń jáne eki myń jyldan asa baı, mazmundy tarıhy bar qalanyń Saq kezeńinen Qazaq handyǵynyń qalyptasý kezeńine deıingi tarıhy qamtyldy. Sondaı-aq, kórmege úsh júzden astam jádiger qoıyldy», deıdi oblystyq mádenıet, arhıvter jáne qujat­tama basqarmasynyń basshysy Dúısenáli Byqybaev.

Budan keıin EKSPO aýmaǵyn­daǵy «Amfıteatrda» Jambyl oblysy ónerpaz­dary­nyń «Áýeni ásem Áýlıeata» atty merekelik kon­serti uıym­dastyrylyp, atal­ǵan mádenı shara Astana aspa­nyn ásem kúıge bóledi. Mereke­lik kon­­sertte kópshilikke tanymal «Taraz» trıosy, Baǵdat Sáme­dınova, Ásel Ýasheva, Mádı­na Saǵyn­­bekova, Janna Asan­qulova jáne ózge de óner­paz­dar óner kór­se­tip, kóptiń yqy­lasyna ıe boldy. Jal­py, EKSPO kórmesi aıasynda ót­­ken Jambyl oblysynyń kún­d­erin­de oblystyń barlyq aýdan­­­­dary ónerpazdarynyń da kon­­­sert­­tik baǵdarlamalary uıym­das­tyryldy.

Jambyl oblysynyń máde­nıet kúnderi aıasynda as­tanalyq qaýym Astana qala­sy­nyń «Jas­tar» teatrynda Jam­byl ob­lystyq qazaq drama teatry­nyń sahnalaýy­men qoıylǵan Arǵynbaı Bekbosynnyń «Domalaq ene» tarıhı dramasyn tamashalady. Sonymen qatar, Sultanáli Balǵabaevtyń «Eń jaq­sy erkek» spektakli de kóp­­tiń kó­ńili­nen shyqty. Al «Qazanat» qa­la­lyq ıppodromy aýma­ǵyndaǵy «Etno­aýylda» Jam­byl oblysy qoldanbaly qol­óner sheberleriniń kórmesi ótti.

Jalpy, ejelgi Shyǵys áde­bıetinde Taraz týraly kóp­tegen derekter bar. Shyǵystyq poetıkada da Taraz jaıly jıi aıtylady. Sondyqtan da Taraz shahary ejelgi shaıyrlardyń mekeni retin­de de kópshilikke belgili. О́t­ken men búgindi sabaqtastyrý maq­satynda jáne óńirden shyq­qan shy­ǵar­mashylyq ıelerin qol­daý ora­ıyn­da Astana tórinde bel­gili aqyn­dar men ánshilerdiń bir­lesken «Bir óleń – bir áýen!» án-jyr keshi ótti. Oǵan Astana turǵyn­dary da kóp­tep qatysyp, qazaq poezııa­sy­nyń jáne án óneri­niń qudiretine sý­syn­­dady. Qazaq­stan Jazýshylar oda­ǵy tór­aǵa­synyń orynbasary, aqyn Maral­­taı Raıymbekuly jáne Ha­lyq­ara­lyq «Alash» ádebı syı­­ly­­ǵynyń ıegeri, aqyn Ǵalym Qalı­­bek Almaty qalasynan arnaıy kelip, jas aqyndarǵa qoldaý bildirdi.

Astana tórinde ótken Jam­byl oblysynyń mádenıet kún­deri án men jyrǵa toly boldy. Astanalyq jurtshylyq is-shara aıasynda Jambyl óńirinen shyq­qan estrada juldyzdary Qurmash Mahanov, Dosymjan Tańatarov, Indıra Rasylhan jáne ózge de ónerpazdardyń qatysýymen ótken «Tarazym – tarıh aq tańy, Astanam – eldiń maqtany!» atty gala-konsertti tamashalady. Sondaı-aq, «Kóne Tarazdan taǵ­zym» horeografııalyq kompozısııasy, Jambyl oblysynyń shyǵarmashylyq ujymdarynyń «Jambylym qandaı tamasha!» atty shyǵarmashylyq konserti, Jambyl oblysy ónerpazdarynyń «Kúı kerýeni», «Alataý sazy», «Dýmandy elim» atty konserttik baǵdarlamalary da qazaq ónerin tanytqan tańdaýly dúnıeler qatarynan kórindi.

Jambyldyqtar apta boıy EKSPO kórmesi aıasynda Astana tórin uly dúbirge bólep qaıtty. Nátıjesinde óńir tarıhy tereń tanylyp, bul sapar elimiz ǵana emes, sheteldik kelýshilerdiń de qyzyǵý­shylyǵyn týdyrdy. «Móp-mól­dir kózdiń qarasyn, Taraz­­dan ǵana tabasyń» dep uly Fırdoýsı jyrlaǵandaı, Taraz­dyń tarıhy, Áýlıeatanyń ásem­digi, Jambyldyń jylylyǵy Astana aspanynda óshpesteı bolyp qaldy.

Hamıt ESAMAN,
«Egemen Qazaqstan»

Jambyl oblysy

Sýretterdi túsirgen

Aqádil RYSMAHAN