Qazaq eliniń boksshylary Almanııadaǵy alamanǵa myna quramda attanǵan bolatyn: Erjan Jomart (49 kg), Azamat Isaqulov (52 kg), Qaırat Erálıev (56 kg), Ádilet Qurmetov (60 kg), Bekdáýlet Ibragımov (64 kg), Abylaıhan Júsipov (69 kg), Ábilhan Amanqul (75 kg), Erik Áljanov (81 kg), Vasılıı Levıt (91 kg) jáne Qamshybek Qońqabaev (+91 kg). Osylardyń arasynda buryn álem chempıonatynyń tartysyna túsken úsh-aq boksshy boldy. Olar – Qaırat Erálıev, Abylaıhan Júsipov jáne Vasılıı Levıt. Qalǵandarynyń jas shamasyn bota tirsek bozbala dep aıtýǵa kelmes, degenmen mundaı deńgeıdegi saıysta baq synap, ysyla qoımaǵan boksshylar edi.
Birden aıta ketý kerek, osyndaı jańarǵan, synaq túrindegi quramda synǵa túsken boksshylarymyzdyń nátıjesin tolaıym tabysqa balaǵan jón. Árıne, budan da táýir nátıjege qol jetkizýge bolýshy edi. Biraq, buıyrǵany osy boldy.
Ár nárseniń parqy salystyrǵanda bilinedi. Máselen, quramanyń osydan eki jyl buryn, ıaǵnı 2015 jyly Dohada (Qatar) ótken álem chempıonatyndaǵy nátıjesi turǵysynan alǵanda, alǵa basqan qadamymyz arshyndy boldy. Dohada bizdiń boksshylarǵa eki-aq júlde buıyrǵan bolatyn. Danııar Eleýsinov (69 kg) pen Ivan Dychko (+91 kg) fınaldyq jekpe-jekterinde jeńilip, kúmis medalǵa qanaǵat etken edi.
Bıylǵy álem chempıonatynyń jartylaı fınalyna alty birdeı boksshymyz atoılap shyqty. Qorjynda kem degende alty «qola» bar dep kóńil marqaıtqanymyzben, «altyn», «kúmisten» de dámemiz zor edi. О́kinishke qaraı, alty boksshymyzdyń úsheýi jarystyń kelesi kezeńine shyǵa almaı, qola júldeni qanaǵat etti.
Endi, fınalǵa shyqqan úsh boksshymyzdyń kórsetken óneri týraly az-kem aıta keteıik. Jambyl boks mektebiniń túlegi, 75 kılo salmaqta synǵa túsken 20 jastaǵy Ábilhan Amanqul, sóz joq daryndy boksshy. Osy chempıonatta ol óziniń jastyǵyna qaramastan, sabyrly júrip asqan salqynqandylyqpen judyryqtasatyn, soqqylary óte aýyr sheber retinde kórsetti.
Fınalǵa deıin nebir azýly boksshylardy tuqyrtyp, tize búktirdi. Jartylaı fınalda Olımpıada jáne álem chempıony kýbalyq Arlen Lopesti jeńgeniniń ózi sensasııaǵa balanǵan edi. О́kinishke qaraı, sheshýshi jekpe-jekke bizdiń boksshy sharshańqyrap shyqty, psıhologııalyq turǵydan da aıqasqa ázir bolmaǵany kórinip turdy. Sol sebepti, Eýropanyń bıylǵy chempıony ýkraınalyq Aleksandr Hıjnıak rıng ústinde oıyna kelgendi istep, bizdiń boksshyny oısyrata jeńdi.
Asa aýyr salmaqta úmit etken qyzylordalyq Qamshybek Qońqabaevqa qarsy óte tájirıbeli, talaı soıqandy kórgen ázerbaıjandyq Magomedrasýl Medjıdov judyryqtasty. Bizdiń bokssúıer qaýymnyń esinde ol qazir kásipqoı boksqa aýysqan Ivan Dychkony nokaýtqa túsirgenimen este qalǵan edi. Jartylaı fınalda kamerýndyq qara kúsh ıesi Foký Arsenniń ózin eki ret nokdaýnǵa jiberip, boks mamandarynyń jyly iltıpatyna bólengen boksshymyzdyń sheshýshi jekpe-jekte shalǵysy tasqa tıdi. «Qamshybekke áli de bolsa kóp jumys isteý kerek», dedi bas bapker fınaldan keıin jýrnalısterge bergen suhbatynda. Sondaı-aq, ol Ábilhan Amanquldyń kúmis júldesin óte joǵary nátıje retinde baǵalady. «Alǵashqy álem chempıonatynda fınalǵa jetý degen jas boksshy úshin tamasha kórsetkish», dedi ol.
Al Qazaq eline jalǵyz altyn júldeni syılaǵan Qaırat Erálıevtiń atyna qandaı madaq aıtsa da jarasady. Jalpy, Ońtústik Qazaqstan boksynyń ókili Erálıev el quramasyndaǵy eń tájirıbeli boksshylardyń biri, bıyl ol 29 jasta. Aıqasty bastan kóp ótkerip, ysylǵandyǵynyń arqasynda ol nebir myqty qarsylastaryn jarys jolynan yǵystyrdy. Ásirese, ejelgi qarsylasy, Rıo-2016 Olımpıadasynda óziniń jolyn kesken ózbek boksshysy Mýrodjon Ahmadalıevti betqaratpaı jeńgeni Erálıevtiń eńsesin kóterip jibergeni sózsiz edi. Altyn júlde úshin bolǵan aıqasta bizdiń boksshy amerıkalyq jas daryn Dıýk Rogandy qınalmaı jeńdi. «Erálıevtiń qarsylastary myqty boldy. Degenmen, ol óziniń aqyl-oıy, tájirıbesi jáne sheberliginiń arqasynda chempıon atandy», dedi álem chempıonynyń jeke bapkeri jáne Ulttyq qurama komandanyń bas jattyqtyrýshysy Myrzaǵalı Aıtjanov.
Jalpy, Gambýrg rıngi Bostandyq araly ókilderi úshin asa tabysty boldy. Jalpykomandalyq esepte birinshi oryndy jeńip alǵan Kýba quramasynan Hoanıs Argılagos (49 kg), Iosbanı Veıtııa (52 kg), Endı Krýs Gomes (64 kg), Hýlıo Sesar la Krýs (81 kg) jáne Erıslandı Savon (91 kg) chempıon atansa, Lasaro Alvares (60 kg) pen Ronıel Iglesıas (69 kg) kúmis júldeger atandy.
Sonymen qatar, bul chempıonat О́zbekstan boksynyń órleý ústinde ekendigine taǵy bir márte kóz jetkizdi. Baýyrlas eldiń bylǵary qolǵap sheberleri jalpy sany alty medal jeńip alyp, Kýba boksshylarynan keıingi ekinshi orynǵa taban tiredi. Shahram Gııasov (69 kg) chempıon atansa, Hasanboı Dýsmatov (49 kg), Jasýrbek Latıpov (52 kg) jáne Ikboljon Holdarov (64 kg) kúmis júldege ıe boldy. Al Bektemir Melıkýzıev (81 kg) pen Sanjar Týrsýnov (91 kg) qola medaldy qanjyǵaǵa baılady.
Gambýrgtegi álem chempıonatynda mamandar qabaǵy men mańdaıy jarylǵan boksshylardyń kóp bolǵanyna nazar aýdardy. Biraq, boksshylardyń basyna kıetin shlem týraly áńgime ázirge qozǵala qoıǵan joq. Áıtse de, erte me, kesh pe sheberlerdiń shekesin qyzdyrmaı turǵan bul másele kún tártibine qoıylýy ábden múmkin.
Al biz bolsaq, álemde úzdik úshtiktiń ishine kiremiz degen sózimizdi ustap qaldyq. Taǵy da qaıtalap aıtamyz, jańarǵan qurammen jahandyq dodada komandalyq júldege iligý degenińiz aıtqanǵa ǵana ońaı sharýa!
Almanııadaǵy boks alamanynda tóreshiler tarapynan qasaqana burmalaýshylyqtar bolmasa da, ara-tura belgili bir boksshylarǵa qatysty búırekburýshylyqtardyń oryn alǵany ras. Degenmen, jalpy alǵanda, bul chempıonatta qazylardyń ádilettiń aq jolynan alysqa uzaı qoımaǵany qýantty. Osy turǵydan alǵanda, AIBA-nyń ádiletsiz tóreshilermen aıaýsyz kúresip jatyrmyz degen málimdemesine sengiń-aq keledi.
Áýesqoı boksshylardyń kelesi HH álem chempıonaty eki jyldan keıin Reseıdiń Sochı qalasynda ótedi. Oǵan deıin bizdiń boksshylar Indonezııanyń Djakarta jáne Palembang qalalarynda ótetin Azııa oıyndarynda baq synaıdy. Al ol Saryqurlyq dodasyna Qazaqstan komandasynyń qandaı quramda barary aldymyzdaǵy qarasha aıynda ótetin el chempıonatynan keıin belgili bolýy múmkin. Bul týrasynda bas bapker Myrzaǵalı Aıtjanov bylaı dedi: «Bizde rezerv bar jáne báseke óte joǵary. Aldymyzda Qazaqstan chempıonaty jáne basqa da týrnırler bar. Azııa oıyndaryna myqty quramda aparyp, jalpykomandalyq esepte birinshi oryn alýǵa bar kúshimizdi salamyz».
Qaırat ÁBILDA,
«Egemen Qazaqstan»
Sýretterdi túsirgen
Danııar MAILYBAEV
