Qazaqstan • 25 Qyrkúıek, 2017

Jumaqtyń qaıyǵynda júzdirgendeı

1420 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Beıneleý ónerinde boıaýlar úndestigine óz óktemdigin júrgize alatyn bir álem bar – bul batık janry. Osy jıyrma jyldaǵy tabandy eńbek Atyraýda turatyn batık sheberi, Qazaqstan Sýretshiler odaǵynyń múshesi, Sýretshiler akademııasynyń korrespondent-múshesi Kámıla Japalovaǵa tek tanymaldylyq pen shyǵarmashylyq lázzat ákeldi. Kóptegen halyqaralyq baıqaýlarda kórkem álem arqyly Qazaqstan degen elge sheteldikter qurmetin arttyrdy. 

Jumaqtyń qaıyǵynda júzdirgendeı

Kámıla batık tehnıkasy arqyly qaıtalanbas týyn­dylar jasady. Onyń qoly­nan shyqqan jaýharlar tamasha qonaqúılerdiń tórinde, ónerdi baǵalaıtyn kollek­sıonerlerdiń úıinde tur. 

Kámıla 5 synypta oqyp júrgende bir kezde jurttyń bári oqıtyn «Baldyrǵan» jýr­nalynyń 3 birdeı betine óziniń sýretterin basqanda, búkil aýyl qýanyp, ol ózin osy bir sulý álem jetektep bara jatqanyn sezbegen bolar. 

Boıaý úndestiginde barynsha kirpııaz qylqalam sheberiniń jumystaryna qarap otyryp, ol batık ónerine áıel­diń ǵana bo­­ıyn­da bolatyn ertegideı náziktik pen boıaý­lardyń qýatyn qatar syılady desek qatelespegen bolar edik. Ne qudireti bar ekenin, matalarǵa salynǵan minsiz álem sýretkerdiń erekshe tal­ǵam-bolmysymen úndesip, kem­pirqosaqtaı qubylyp, talant­­pen sýarylǵan qun­dy­lyqqa aınalyp shyǵa ke­ledi. Áıtpese, bul ónermen aınaly­sa­tyndar az emes. Alaı­da J­a­palovanyń jumbaǵy bas­qa, óıt­keni ol bul ónerge shek­siz múm­­kindikter syılaýmen keledi.

Sol sııaqty sýretshi batık ónerindegi taǵy bir dástúrli ádis – ystyq batık tehnıkasy nemese «krakle» arqyly ábden mashyqtanǵan folklorlyq, dekorasııalyq, abstraksııalyq ǵajaıyp týyndylaryn talaı halyqaralyq kórmelerdiń tórine shyǵardy. Astarynan syr izdetip áýre etpeıtin bul ju­mystarda has sheberdiń anyq qoltańbasy men án salyp turǵandaı álem bar. 

Ol keıde taýys qusyndaı kórkem, keıde kólde júz­gen aq­qýdaı názik. Birde sa­mu­­ryqtaı kókti sharlasa, birese jumaqtyń qaıyǵynda júz­­­gendeı jastyqtyń baý-baq­shasyn sharlatady. 

Kámılanyń bıdaı, qońyr­qaı, altyn dala tústi jyly reńkterge toly týyndylarynda qazaqı lırıkalyq qoltańba bar.
Sankt-Peterbýrgtegi batık janryndaǵy maman­dan­dyrylǵan sýret kolledjin bitirgen sheber Reseıde júr­gende aýyl tirshiligine degen saǵynyshy týlaǵan teńizdeı júregin terbep, ózindik baǵytqa ıe bolýǵa septeskenin aıtady. 

Ońtústikte ósken qyz kilem toqýdy, kıiz basýdy, qyz jasaýyn qalaı daıyndaıtynyn anasynyń qasynda júrip darytyp, osy naqyshtardy ózindik qabiletimen baıytyp otyr. 

Kıim dızaınyna qatar qulash urǵan daryn ıesi kúndelikti ómirdegi kıimderge, betashar oramaldarǵa, uzatylatyn qyz­dyń kóılegine, jeńgelerdiń kamzolyna batıktiń múmkin­dikterin darytýǵa kóshti. 

Halyqaralyq kórmelerde qabiletin moıyndatqan qyl­qalam sheberi oblystyq ákim­diktiń de qoldaýyna ıe bolyp, «Damý» qory arqyly qaıta­rym­syz grantqa ıe bolyp, dızaı­nerlerdiń óz elimizde, Ita­lııada ótken jarystarynda kózge tústi. 

Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY