Almatyda belgili ǵalym, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor, QR UǴA korrespondent múshesi jáne Joǵary mektep Ǵylym akademııasynyń akademıgi Ábsattar Derbisáliniń 70 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan «Qazaqstannyń shyǵystaný ǵylymy jáne rýhanı jańǵyrý máseleleri» atty halyqaralyq ǵylymı-teorııalyq konferensııa ótti.
Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýnıversıteti men R.B. Súleımenov atyndaǵy Shyǵystaný ınstıtýty uıymdastyrǵan aýqymdy konferensııaǵa belgili shyǵystanýshy ǵalymdar, fılologtar, tarıhshylar, dıplomattar, mádenıettanýshylar, dintanýshylar, saıasattanýshylar, memlekettik bılik organdary, bıznes, sonymen qatar, Qazaqstan men shet elderdiń qoǵamdyq uıymdarynyń ókilderi qatysty.
QR Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń Ábsattar Baǵysbaıulyn mereıtoıymen quttyqtap, arnaıy joldaǵan quttyqtaý hatyn Almaty qalasynyń ákimi Baýyrjan Baıbek oqyp berse, óz kezeginde ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ rektory Ǵalymqaıyr Mutanov jınalǵan qaýymǵa QR Parlamenti Senatynyń tóraǵasy Q.Toqaevtyń, QR Memlekettik hatshysy Gúlshara Ábdihalyqovanyń, QR Joǵarǵy Sotynyń tóraǵasy Q.Mámıdiń, Bilim jáne ǵylym mınıstri E.Saǵadıevtiń, Din isteri jáne azamattyq qoǵam mınıstri N.Ermekbaevtyń, al Qazaqstan halqy Assambleıasy tóraǵasynyń orynbasary Darhan Myńbaı «Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń Birinshi orynbasary M.Qul-Muhammedtiń, Qazaqstan Jazýshylar Odaǵynyń tóraǵasy Nurlan Orazalınniń, Ońtústik Qazaqstan oblysynyń ákimi Janseıit Túımebaevtyń quttyqtap joldaǵan ystyq lebizderin jetkizdi.
QR UǴA prezıdenti Murat Jurynov qaıratker ǵalymnyń ómir jolyna, zertteý eńbekterine toqtala kelip: «Kóp jyl boıy Qazaqstandaǵy Bas múftı qyzmetin tabysty atqaryp, ıslam dininiń qoǵamdaǵy alatyn orny men memleket tutastyǵy úshin qomaqty úles qosqan Ábsattar Baǵysbaıulynyń sonymen qatar, Muhammed Haıdar Dýlatıdiń, Ábý Nasyr ál-Farabıdiń eńbekterin zertteýden ózge, Almaty qalasynyń myń jyldyq, Túrkistan qalasynyń kem degende myń jarym jyldyq tarıhy bar ekenin dáleldep, kóne tarıhymyzdyń qaıta jańǵyrýyna, ǵylymymyzdyń alǵa damýyna sińirgen eńbegi eren», – dedi.
Sonymen qatar, dinı basqarma ókilderi, atap aıtqanda, Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasynyń tóraǵasy, Bas múftı Erjan qajy Malǵajyuly, Reseı Federasııasy Musylmandar dinı basqarmasy tóraǵasynyń birinshi orynbasary Damır Mýhetdınov, Nur-Múbarak Egıpet Islam mádenıeti ýnıversıtetiniń rektory Dýjad Abd ál-Ǵanı Basıýnımen qatar, QR BǴM JOO rektorlary atynan Qazaqstan joǵary oqý oryndary assosıasııasynyń prezıdenti Rahman Alshanov, QR BǴM Ǵylymı-zertteý ınstıtýttary dırektorlary quttyqtaýynan ózge, Ýahıt Shálekenov, Serik Qırabaev, Sultan Sartaev syndy búgingi qazaq ǵylymynyń tórinde otyrǵan aqsaqal akademıkter «bererinen beretini kóp jetpis degen qyrǵa shyqqan» ǵalym mereıtoıynda óz ystyq lebizderi men aǵalyq tilek-ázilderin jaýdyrdy.
Jıynnyń «Qazaqstannyń shyǵystaný ǵylymy men rýhanııattaǵy Á.Derbisáliniń shyǵarmashylyǵy» atty ekinshi kezeńinde O.Sábdenov, J.Seıdýmanov, B.Aıaǵan, О́.Jalaırı, B.Jubatova, S.Qorabaı, syndy elimizge tanymal ǵalymdar men qoǵam qaıratkerleri, sondaı-aq, Japonııa, Fransııa, Ulybrıtanııa sııaqty shet memleketterden at aryltyp jetken ǵalymdardyń Ábsattar Baǵysbaıulynyń álemdik deńgeıdegi ǵylymı eńbekterine arnaǵan baıandamalaryn ǵylymsúıer kópshilik zor yqylaspen tyńdady.
Konferensııanyń «Rýhanı jańǵyrý men qazirgi ǵalam» atty taǵy bir bóliminde fılologııa, tarıh, fılosofııa, mádenıettaný, arheologııa, saıası, ekonomıkalyq ǵylymdardyń basyn qosatyn Shyǵystaný álemindegi búgingi ózgerister men jańalyqtar, keshegi tarıh pen erteńgi keleshektiń máńgilik qundylyqtary jaıly shyǵystanýshy ǵalymdar jasaǵan tyń baıandamalar ǵylym atty álemge endi aıaq basqan jas shákirtter úshin qyrýar azyq bolǵany anyq. Tutas Shyǵysty jáne onyń jeke aımaqtaryn zerdeleıtin ǵylymdar kesheni sanalatyn qazirgi shyǵystaný ǵylymyndaǵy zertteýler aýqymyn keńeıtý, túrli órkenıetter arasyndaǵy dıalogty qalypty arnaǵa túsirip, qazirgi álemdegi kóptegen rýhanı, saıası jáne ulttyq mańyzy bar problemalardyń ádil sheshimin tabý syndy máseleler atalmysh konferensııada óz sheshimin tapqandaı da.
Qazaqstan men Ortalyq Azııa tarıhynyń derektemetaný jáne tarıhnamasy, Qazaqstannyń shyǵystaný ǵylymyndaǵy shyǵys fılologııasynyń róli, Qazaqstan men Ortalyq Azııanyń ortaǵasyrlyq kórnekti oıshyldary men tulǵalary: máni men mańyzy, Qazaqstandaǵy din jáne qoǵam: yntymaq pen birlik máseleleri, Qazaqstannyń rýhanı jańǵyrýy jáne qazirgi zamannyń jahandyq syn-tegeýrinderi syndy máseleler de osy ǵylymı basqosýda keńinen talqylandy.
Mıra Baıbek,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
