Bul degenińiz, ekonomıkasy damyǵan elderdegi jaǵdaımen salystyrar bolsaq, álbette dabyl qaǵarlyqtaı-aq jaǵdaı. Nege deseńiz, álgi bolyp-tolyp otyrǵan elderde jastardyń 60-70 paıyzy sportpen turaqty shuǵyldanyp, salamatty ómir saltyn qatań ustanady eken.
Jasyratyny joq, keıingi on jyl muǵdarynda turǵyndardyń, ásirese stýdent jastardyń dene shynyqtyrý daıarlyǵy men densaýlyǵy ájeptáýir tómendep ketken. Joǵary oqý oryndarynyń kúndizgi bóliminde oqıtyn tepse temir úzedi-aý degen jastardyń 12-15 paıyzy densaýlyǵyna baılanysty arnaıy topqa jatqyzylypty. Iаǵnı shetinen áljýaz degen sóz bul. О́kinishtisi sol, bul stýdentterdiń kóbi prezıdenttik synamany aıtpaǵannyń ózinde, ulttyq daıarlyq deńgeıindegi qarapaıym normatıvterdi tapsyra almaıdy eken.
Elimizde buqaralyq sportty damytý jóninde birqatar joba jumys isteıdi. Biraq túptep kelgende, osylardyń tıimdiligi syn kótermeıtin jaǵdaıda. Máselen qazirgi ýaqytta bizdiń elimizde «Street workout» degen sport túri keńinen nasıhattalyp júr. Tipti taıaýda Ulttyq Olımpıada komıteti basshysynyń tikeleı bastamasymen Kókshetaý, Qaraǵandy jáne Oral qalalarynda osy sport túriniń alańqaılary ashylyp, syıǵa tartyldy.
Negizi, street workout – álem jastarynyń súıikti sporty. Onyń ústine, salystyrmaly túrde aıtqanda, óte arzanǵa túsetin sport túri. Ashyq aspan astyndaǵy alańqaıǵa deneniń bulshyq etterin shynyqtyrýǵa arnalǵan tórt-bes qarapaıym sporttyq qondyrǵyny ornatsa boldy, jetip-aq jatyr. Qolyń qalt etkende kel de, beltemirge tartyl, shved qabyrǵasyna órmele, gımnastıkalyq qossyryqta qoltyǵyńdy sógip, qolyńdy búgip jaz óte yńǵaıly jáne qoljetimdi.
Biraq arzan dúnıeniń artynda áıteýir bir máseleniń turatyny bar ǵoı. Máselen alty aı qysymen aty shyqqan óńirlerde kún sýytqanda álgi vorkaýt alańqaılaryna adamdardyń attap aıaq baspaıtyny aıdan anyq. Saqyldaǵan sary aıazda muzdaı temirdi ustaýǵa kim qulshyna qoıar deısiz. Iаǵnı street workout degenińiz jaz aılarynda bolmasa, aq qar, kók muzda buqaralyq sporttyń boıyna qan júgirte qoımaıdy.
Tyǵyryqtan shyǵar bir jol bar, ol – dene shynyqtyrý-saýyqtyrý keshenderin (DShSK) salý. Bul joba osydan úsh-tórt jyl buryn jaqsy qarqyn alyp, elimiz boıynsha etek jaıyp kele jatqan edi. О́kinishke qaraı, qazirgi ýaqytta ekpini báseńdep qaldy.
Jalpy, dene shynyqtyrý-saýyqtyrý keshenderinsiz buqaralyq sportty damytýdy kóz aldyńa elestetý óte qıyn. Denemdi shynyqtyramyn, sportpen aınalysamyn degen halyq arnaıy sporttyq keshen bolmasa, aıdalaǵa baryp júgirip nemese sekire bermeıdi ǵoı. Sport zaldary arnaıy jattyǵý qurylǵy-qondyrǵylarmen jabdyqtalsa, bir sózben aıtqanda, qarapaıym da bolsa qajetti jaǵdaı jasalsa, óziniń densaýlyǵyn oılaǵan sanaly adam ol jerdi aınalyp ótpes edi-aý ǵoı. Mundaı DShSK-lerdiń shaǵyndaý úlgileri, ásirese alystaǵy aýylda, shalǵaıdaǵy aýdanda kóptep salynsa, salamatty ómir súrgisi keletin aǵaıyn úshin aıtyp jetkizgisiz qýanysh bolar edi.
Árıne, kez kelgen kúrdeli máseleniń túıinin sheshetin qudyret – qarjy. Biraq osy qarjy degenińiz sport salasyna az bólinip jatqan joq. Joǵary jetistikter sportyna bólinetin qarjy jaǵynan bizdiń el kez kelgen sporttyq derjavamen tereze teńestire alady. Másele – osy qarjynyń tıimdi hám ádiletti túrde jumsalýynda ǵoı. Sport salasyndaǵy sybaılas jemqorlyqtyń jalań qaǵyp turǵany sonshalyqty, kún ótken saıyn nebir zań buzýshylyqtar men qylmystyq sıpaty bar is-áreketter áshkere bolyp jatyr. Máselen, jýyrda el sportynyń qarjylyq qara qazany – Ulttyq shtattyq komandalar jáne sporttyq rezerv dıreksııasynyń basshysy para alyp jatqan jerinde qolǵa tústi. Búginde eki aı merzimge qamalǵan eks-dırektordyń bir ǵana jattyqtyrýshydan alǵan parasynyń kólemi adamnyń jaǵasyn ustatady – eýro, dollaryn qosyp eseptegende 15 mıllıon teńge!
Mundaı arany ashylǵan jemqorlardyń sport salasynyń basynda, oblystyq basqarmalarda, qala, aýdandardaǵy bólimder men mektepterde alaqanyn ysqylap, buǵyp otyrýy ábden múmkin. Mine, osyndaı bylyqtyń tamyryna balta shappaıynsha, buqaralyq sportty bylaı qoıǵanda, bútindeı sporttyń kósegesi kógermeıdi.
