Bilim • 24 Qazan, 2017

Mańǵystaýdaǵy №11 mektep úzdik tájirıbesimen úlgili

1851 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Mektep ataýlynyń bári kıeli, bári qadirli. О́ıtkeni ol – bilimniń, tárbıeniń ordasy, keleshek býynnyń tárbıe besigi, ardaqty ustazdardyń «ekinshi otbasy». Alaıda mekteptiń ishki-syrtqy bezendirilýinen bas­tap, ondaǵy beriletin bilimniń sapasy, oqýshy men ustaz kórsetkishteri jáne zamanaýı bilim berýdi úılestirýi syndy mektepke qatysty alýan baǵyttar boıynsha bilim salasy óz úzdikterin anyqtap, madaqtap jatady. Osy oraıda biz Mańǵystaýdaǵy maqtaýly mektepterdiń biri – oblys ortalyǵyndaǵy №11 orta mektepte bolǵan edik.

Mańǵystaýdaǵy №11 mektep úzdik tájirıbesimen úlgili

Bul mekteptiń jeke tarıhynyń aı­tar­lyqtaı úsh ereksheligi bar. Birin­shisi – osydan 40 jyl buryn, ıaǵnı 1977 jyly qyrkúıek aıynda Shev­chenko (qazirgi Aqtaý) qalasynda al­ǵash ashylǵan qazaqtildi mektep bolýy. 51 synyppen ashylǵan mektep al­ǵash­qy oqý jylyn 1357 oqýshymen bastaǵan edi.

«Qazaqsha alǵan bilim sapasyz, son­dyqtan basqa tilderde oqytý qajet» degen qasań qaǵıdanyń tas-tal­qa­nyn shyǵarǵan jas bilim oshaǵy bilim berýde tyńǵylyqtylyǵy men ustazdarynyń óz isine degen yqylasynyń arqasynda birden aldyńǵy qatarlylardyń sanatynan tabyldy. Osy abyroı, osy senim mektepti 2008 jyly Aq­taý qala­sy ákiminiń sheshimimen «№11 maman­dandyrylǵan fızıka-mate­­ma­tı­ka­ mektebi» atandyrdy. Mektep ujy­my oqýshylarǵa fızıka men matematıkany tereńdete oqytý baǵytyn­da iske kiristi. Bul – mekteptiń ekinshi ereksheligi edi.

Ýaqyt jyljyp, táýelsiz Qazaq­stan álem elderiniń ozyq úlgilerin óz tá­ji­rıbesine engizgen saıyn, basqa sa­la­­­­lar sekildi bilim berý salasynda da biraz jańalyqtar qoldanysqa endi. Ol jańashyldyqty engizý mektep us­ta­z­daryna zor jaýapkershilik júktedi.

– Qazaqstannyń álemdik úrdis­terge kirigýi, damyǵan elderdiń stan­­­darttaryna degen umtylysy bilim berý júıesiniń jana sapalyq deń­geıge ótý qajettiligin týyndatýda. Osy­ǵan oraı qazirgi kezde bilim berý jú­ıesinde jasalyp jatqan maq­­satty múd­­dege saı oqýshylar shyǵar­­ma­shy­ly­ǵynyń qalyptasýynda tabys­ty ister az emes. Mektebimiz «Daryn» baǵ­dar­lamasy boıynsha erekshe talant­ty, daryndy jas zert­teý­shilerdi tańdaý arqy­ly túrli baǵytta jumys júr­gi­zip keledi. Jeke tulǵanyń shy­ǵar­­mashylyq áleýetin jáne qabi­letin damytýǵa, zertteý biligi men daǵ­dy­laryn qalyptastyrýǵa baǵyt­tal­ǵan qazirgi ınnovasııalyq-pedago­gıka­lyq tehnologııalardyń biri – oqý­shy­­lardyń ǵylymı-zertteý jumy­sy. Osy­ǵan oraı bilim mekeme­siniń oqý­­shy­lary qalalyq, oblystyq, res­pýb­­lıkalyq deńgeıdegi sharalarǵa bel­sene aralasýda, – deıdi bilim orda­sy­­nyń basshysy Gúlzada Eńsegenova.

Mektep dırektorynyń aıtýyn­sha, ár balanyń jeke qabilet erekshe­li­gin ashý úshin pánder boıynsha ót­kizi­letin olımpıadalardyń orny erek­she. О́tken oqý jylynda atalmysh mektepten qalalyq deńgeıde ótkizil­gen pánder olımpıadasyna 57 oqýshy qatystyrylyp, onyń 28-i júldeli orynǵa ıe bolsa, respýblıka­lyq olımpıadadan Ásel Ihsanova, Zaman Qurmet atty oqýshylar júldeli oral­­­ǵan. О́z bilimin dáleldegen Ásel Ult­­tyq biryńǵaı testileý qorytyn­dysymen oblys boıynsha joǵary upaı sanalǵan 135 baldy jınap, «Altyn belgisin» abyroımen qorǵap shyqty. Mektepter, oqýshylar men ustazdar arasyndaǵy qalalyq, oblys­tyq saıystarda bul mekteptiń top jarǵan kezderi az emes, biraq ony tizýdiń múmkindigi de, qajeti de joq.

Alaıda mekteptiń aty ozyp, bala­pan­daı baptaǵan shákirtteriniń tereń bilim alýyna ter tógip júrgen res­pýb­lıkalyq «Úzdik pedagog» saıy­sy­nyń júldegeri, «Jyl adamy» atanǵan matematık Marjan Asyl­baeva, oqýshylary árdaıym res­pýb­lıkalyq pándik olımpıadalar­dan júldeli oralatyn orys tili páni­niń oqytýshysy Qymbat Kóbe­nova, shákirtteri hımııadan qala­lyq, oblys­tyq saıystarda jeńis­pen qýan­ta­tyn hımııa pániniń muǵalimi Raı­han Sharaýova, sondaı-aq fızıkany aǵyl­shyn tilinde oqytyp júrgen jas maman Jazıra Yqylasova syndy ustazdardyń esimin rızashylyqpen ataý­ǵa mindettimiz. Ustazdardyń eń­begi nátıjesinde 2016-2017 oqý jy­lyn­­da mektep túlekteriniń 70 paıy­zy mem­lekettik grant ıegerleri atandy.

Qazaqstan Respýblıkasynda bilim berýdi damytýdyń 2011-2020 jyl­darǵa arnalǵan memlekettik baǵdar­lamasy jáne bilim berýdi damytýdyń 2014-2016 jyldarǵa arnalǵan basym baǵyt­taryn júzege asyrý aıasynda Qazaq­standa orta bilim mazmunyn jańar­tý jumystary jalǵasýda. Osy­nyń aıasynda jańa memlekettik jal­p­yǵa mindetti bastaýysh bilim berý standarty, bastaýysh mektepke arnal­ǵan úlgilik oqý josparlary jáne oqý baǵdarlamalaryn aprobasııalaý júr­gizilýde. El Úkimeti jańartylǵan bilim berý mazmunyna kóshýdiń tujy­rym­damalyq tásildemelerin maqul­dap, 2015 jyly elimizdegi 30 mektepte bilim berýdiń jańartylǵan mazmunyn engizý jumystaryn júrgizý týraly sheshim qabyldaǵan bolatyn. Biz­diń mektebimizge respýblıka boıyn­sha 30 mekteptiń quramyna ený múm­kin­digi týdy, deıdi mektep basshysy biz­ben áńgimesinde. Ustazdar endi jańar­tylǵan bilim mazmunyn óz boılaryna sińirip, ony urpaq tárbıesine engizý úshin eńbektenýde.

2008-2009 oqý jylynda mektepke memleket jáne qoǵam qaıratkeri, 1973 jyly qurylǵan oblysqa basshy bolyp kelgen azamat, 1973-1980 jyl­dary Mań­ǵystaý oblystyq partııa komı­­tetiniń birin­shi hatshysy bolyp tabys­­ty eń­bek etken Tutqabaı Áshim­baev­­tyń esi­mi berilip, mektep aýlasy­na qaı­rat­kerdiń bıýsti qoıylǵan bolatyn. Sol jyly mektep ishinen T.Áshim­baevtyń murajaıy ashylyp, kúni bú­ginge deıin jas urpaqqa keshegi aǵa býyn­nyń ónegeli isin nasıhattaıtyn úlgili oryn qyzmetin atqarýda. Alaı­da mekteptiń úshinshi ereksheligi sana­la­­tyn bul bas­tama aıaqsyz qalyp, áli re­s­­mı kúshine enbegen kúıinde tur eken.

...Mektep dálizi oqýshylardyń syń­ǵyr úni men balǵyn kúlkisine toly. Ol – adal­dyqtyń uıasy, balalyq shaqtyń besi­gi, onyń esiginen attamaǵan adam joq jáne ol sonysymen barlyq adam­ǵa ys­tyq, qadirli, kıeli bolyp qala beredi.

Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan»

Mańǵystaý oblysy