Shaǵyn jáne orta bıznes qoldaýǵa zárý – Senat depýtaty

О́ıtkeni shaǵyn jáne orta bıznesti damytý – ekonomıkalyq órleýdiń jáne áleýmettik saıası jańǵyrtýdyń basty quraly ekeni belgili. Elbasymyz óziniń Qazaqstan halqyna arnaǵan «Qazaqstandyq jol-2050: Bir maqsat, bir múdde, bir bola­shaq» atty Joldaýynda shaǵyn jáne orta bıznestiń damýyn – elimizdiń ekono­mıkalyq saıasatynyń basym baǵyt­tarynyń birine jatqyzǵan. 

Qazaqstan Respýblıkasynda shaǵyn jáne orta kásipkerliktiń IJО́-degi úlesi 20,2%, al damyǵan memleketterdegi shaǵyn jáne orta bıznestiń  IJО́-degi úlesi 50%-dan 70% shamasynda. Salystyrmaly túrde Qazaqstan shaǵyn jáne orta kásipkerliktiń makroekonomıkalyq kórsetkishterde úlesiniń óte az ekenin kórsetedi. Ony 50 paıyzǵa jetkizý ústimizdegi ǵasyrdyń elýinshi jyldarynda qol jetkiziledi dep boljanyp otyrǵany belgili. 

Statıstıkalyq málimetterge súıenetin bolsaq, shaǵyn jáne orta kásipkerliktiń basym bóligi Ońtústik Qazaqstan oblysynda shoǵyr­lanǵan mysaly, 2017 jyldyń 1 qyrkúıektegi jaǵdaı boıynsha 176,6 myń shaǵyn jáne orta kásipker jumys istep tur.

Ońtústik Qazaqstan oblysyndaǵy shaǵyn jáne orta bıznestiń jaqsy damýyna kóp­tegen faktorlar áserin tıgizýde, sonyń ishinde «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdar­la­masy­nyń mańyzdylyǵy joǵary. Osy baǵ­dar­lamanyń aıasynda Ońtústik Qazaqstan ob­lysy boıynsha jalpy sany 811 jobany sýb­sıdııalaýǵa 12,3 mlrd teńge qarastyrylǵan, sonymen qatar 2017-2019 jyldar bıýdjetinde ár jylǵa 3 mlrd teńgeden barlyǵy 9 mlrd teńge kóleminde jalpy sıpattaǵy transfertter belgilengen. 

Bıyl birinshi jartyjyldyq ta bólingen 3 mlrd teńge 250 jobany sýbsıdııalaýǵa baǵyttalyp, tolyǵymen ıgerildi. Qosymsha 150 jobany sýbsıdııalaýǵa ótinim túsip, 2017 jylǵa 1,5 mlrd teńge bólingen.

Búgingi tańda sýbsıdııa túrinde memlekettik qoldaýǵa usynylatyn jobalardyń kóbeıýine baılanysty boljam boıynsha, 2018 jylǵa 450 jobaǵa 5,3 mlrd teńge qajet etiledi dep kútilýde. Bul óz kezeginde, Ońtústik Qazaqstan oblystyq bıýdjet júktemesiniń kóbeıýine ákelip soǵady. Osyǵan sáıkes, oblys halqynyń áleýetin jáne oblystyq bıýdjettiń múmkinshiligin eskere otyryp, atalǵan máseleni sheshý úshin 2018 jylǵa respýblıkalyq bıýdjetten qosymsha 2,3 mlrd teńge qarjy bólý máselesi týyndap otyrǵanyn aıtyp, Úkimet basshysynan osy qarajattyń bólinýi suraldy.

Bizdiń saýalymyzdy qoldap senatorlar A.Beısenbaev pen Á.Bektaev ta qol qoıdy. Shaǵyn jáne orta bıznes – qoǵamnyń turaqty damý negizderiniń biri. Olarǵa memleket tarapynan jaǵdaı jasalynyp, qoldaý kórsetilmese, ol ózdiginen damymaıty­ny­na Úkimet basshylyǵy nazar aýdarar degen úmittemiz. 

Álimjan QURTAEV,
Senat depýtaty