Osy rette biz bilim oshaǵynyń eki ereksheligine erekshe toqtalǵan bolar edik. Birinshiden, búginde daryndy balalarǵa arnalǵan arnaıy oblystyq Jambyl atyndaǵy mektep-gımnazııa-ınternaty dep atalatyn qasıetti qara shańyraq О́skemendegi eń alǵashqy qazaq mektebi bolyp sanalady. Ulaǵat uıasynyń tarıhy 1933 jyldan bastaý alady, osy jyly sol kezdegi Qazaqstan Halyq Komıssarlar keńesiniń tóraǵasy Oraz Isaev atyndaǵy jetijyldyq qazaq mektebi retinde ashylyp, 1938 jyly mektepke jyr alyby Jambyl Jabaevtyń esimi beriledi. Bilim ordasynyń búgingi ujymy alǵashqy mektep basshysy bolǵan Qusaıyn Jaısańbaev, surapyl soǵys jyldarynda oqý oshaǵyn basqarǵan Nurtaza Nuralyuly, Bazataı Qaıyrbekov, Zaryqbaı Ybyraev, Estaı Aqajanov pen 37 jyl boıy (1960-1997) dırektorlyq etken Ýálıahmet Baıdeldınov esimderin qurmetpen eske alady. Jambyl mektebiniń ekinshi ereksheligi, munda áıgili pedagog, ustazdardyń ustazy, KSRO Memlekettik syılyǵynyń ıegeri Qanıpa Bitibaevanyń 40 jylǵa jýyq ýaqyt sapaly dáris berip, sanaly shákirt tárbıelegeni. «Álkeı Marǵulannyń bir ózi bir akademııa» dep uly Muhań aıtpaqshy, bul mektepte «bir ózi bir akademııa» Qanıpa Bitibaevanyń eńbek etýi qara shańyraqtyń ǵana emes, oblystyń bilim salasyn jańa bir beleske kóterip, mereıin asyrǵanyna eshkim daý aıta almas.
Qazir «Egemen Qazaqstannyń» bastamasymen elimizdiń barlyq óńirindegi menshikti tilshileri jergilikti jerdegi ustazdar qaýymymen kezdesip jatqany belgili. Jaqynda biz atalǵan bilim ordasyna «Egemenniń» ardageri, shırek ǵasyrǵa jýyq gazettiń Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy menshikti tilshisi qyzmetin atqarǵan, ári osy mekteptiń túlegi Ońdasyn Elýbaımen birge arnaıy baryp, ustazdar qaýymymen tildesip, qutty mekenniń búgingi tynys-tirshiligimen tanysyp qaıtqan edik. «Mektebimiz 2005 jyly oblys ákimdiginiń buıryǵymen daryndy balalarǵa arnalǵan arnaıy oblystyq Jambyl atyndaǵy mektep-gımnazııa-ınternaty bolyp ashyldy. Biz eki baǵytta: qoǵamdyq-gýmanıtarlyq jáne jaratylystaný-matematıkalyq baǵyttarynda jumys isteımiz. Mamandandyrylǵan mektep bolǵannan keıin muǵalimderdiń shyǵarmashylyqpen aınalysýyna, oqýshylardyń ártúrli olımpıadalarǵa qatysýyna erekshe kóńil bólemiz. О́ńirdiń túkpir-túkpirindegi daryndy balalardy 6 synyptap bastap qabyldaımyz. Olar ınternatta turyp, bilim alady», - deıdi mektep dırektory Núrken Akımov.
Ulaǵat uıasy ult rýhanııatyna olja salǵan Sherıazdan Eleýkenov, Sovetqazy Aqataı, Ǵabbas Qabyshev, Shárbaný Beısenova, Zeınolla Samashev, Turǵazy Nuqaı, Jumadil Ádilbaev, Aıtmuhammed Qasymov syndy túlekterin maqtan tutady. Mekteptiń óziniń jetken jetistikteri, baǵyndyrǵan bıikteri óz aldyna bir tóbe. Búginde 36 muǵalim eńbek etetin tárbıe oshaǵynda 4 «Y.Altynsarın» atyndaǵy jáne 1 respýblıkalyq «Daryn» ortalyǵynyń tósbelgi ıegeri, 1 «Bilim berý úzdigi» bar. Mektep «Eń úzdik mektep-gımnazııa-ınternaty» atalymynda oblys ákiminiń júldesin enshilep, respýblıkanyń «Eń úzdik jańashyl mektebi» jáne «Respýblıkadaǵy úzdik salaýatty mektep» ataǵyna ıe bolypty. Bilim berý men tárbıe úderisinde eki jyl qatarynan «Respýblıkanyń eń úzdik 100 mektepteri» arasynan 73 oryndy, Ulttyq biryńǵaı test tapsyrý qorytyndysy boıynsha oblysta 2 orynnan kórinipti. Bilim ordasynyń 5 muǵalimi respýblıkalyq «Eń úzdik avtorlyq baǵdarlama» baıqaýynda jáne taǵy 5 ustaz respýblıkalyq «Innovasııalyq-pedagogıkalyq ıdeıalar» jobasynda jeńimpaz atanypty. Bir muǵalim respýblıkalyq «Eń úzdik 20 muǵalim» baıqaýynda top jarypty. Sońǵy 3 jylda mekteptiń 6 oqýshysy halyqaralyq ǵylymı jobalar baıqaýyna, 16 oqýshy respýblıkalyq joba qorǵaýǵa, 5 oqýshy «Zerde» respýblıkalyq saıysyna, 7 oqýshy respýblıkalyq pándik olımpıadalarǵa, uzyn sany 251 oqýshy túrli oblystyq, halyqaralyq jáne respýblıkalyq jarystarǵa qatysypty. Mektepten 19 «Altyn belgi» ıegerleri shyǵyp, 20 oqýshy «Erekshe úlgidegi» kýálikke ıe bolypty.
Qanıpa Bitibaeva esimi óziniń kózi tirisinde aty ańyzǵa aınalyp, ustaz atyndaǵy ataýly kabınet eń áýeli 2009 jyly Jambyl mektebinde, odan keıin elimizdiń túkpir-túkpirinde toǵyz respýblıkalyq ǵylymı-ádistemelik zerthanasy ashylǵany belgili. «Oblystyq bilim basqarmasynyń qoldaýymen olardyń sany qazir 19-ǵa jetti. Búgingi kúni bul zerthanalar halyqaralyq IýNESKO klýbtarynyń qataryna qosylyp otyr. «Shyǵys» óńirlik ortalyǵynyń qoldaýymen úsh jylda bir ret respýblıkalyq Qanıpa Bitibaeva atyndaǵy pedagogıkalyq oqýlar men respýblıkalyq ǵylymı-praktıkalyq «Daryn» ortalyǵynyń dırektory Sholpan Qırabaevanyń bastamasymen qazaq tili men ádebıeti páninen Qanıpa Bitibaeva atyndaǵy olımpıada ótip turady. О́zim taıaýda tuńǵysh ret Qanıpa Omarǵalıqyzynyń jumystaryn júrgizýge avtorlyq quqyq aldym. Endi qandaı da bir ǵylymı-praktıkalyq konferensııa nemese is-shara ótse, Qanıpa apaıdyń óziniń móri turatyn bolady», - deıdi Qanıpa Omarǵalıqyzynyń týǵan sińilisi, búginde osy mektepte dırektordyń ınnovasııalyq máseleler jónindegi orynbasary qyzmetin atqaratyn Baqytgúl Aýǵanbaeva.
Búginde mektep oqýshylary uly ustazdyń ómirin zertteýge qyzyǵýshylyq tanytyp, «Q.Bitibaevanyń «Egiz-órim» kitabyndaǵy aqyl-naqyl sózderi», «Qanıpa Omarǵalıqyzy ósken ónegeli otbasy», «Qanıpa Omarǵalıqyzynyń kıim kııý stıli» degen taqyryptarda ǵylymı jobalaryn qorǵapty. Erekshe atap óter dúnıe, ustazdyń shákirti, osy mekteptiń qazaq tili men ádebıeti pániniń joǵary sanatty muǵalimi Merýert Muqasheva «Qanıpataný» avtorlyq baǵdarlamasyn jazyp, bul baǵdarlama qazir oblystaǵy birneshe mektepte oqytyla bastapty. Sonymen qatar pedagogıkalyq ıdeıalar festıvalinde Q.Bitibaevanyń tuńǵysh pedagogıkalyq murajaıy týraly Qarlyǵash Saǵıeva ǵylymı eńbek qorǵap, respýblıkada úshinshi oryndy jeńip alypty. «Qanıpa apaıdyń aldyna kelgen óleń jazbaıtyn oqýshy óleń jazyp ketetin. Ol kisiniń oqýshyny yntalandyrý, jigerlendirý qabileti ǵajap edi. Synybyndaǵy 25 balanyń 25-i de grantqa túsetin. Qazirgi deńgeılik oqytý baǵdarlamasy, ondaǵy balalardy yntalandyrý, óz-ózine baǵa qoıý, balamen keri baılanys degen dúnıelerdi Qanıpa apaı sonaý 1992 jyly qoldanǵan bolatyn. Ustazymyz ejelgi dáýir ádebıetinen bastap, qazirgi kezeń ádebıetiniń buryn baǵdarlamaǵa enbegen iri ókilderi Israıl Saparbaı, Jumataı Jaqypbek, Keńshilik Myrzabek, Iran-Ǵaıyp, Nurlan Orazalın, Tynyshtyqbek Ábdikákimov, Esenǵalı Raýshanov syndy aqyndardy oqytýdyń oqýlyq-ádistemelik baǵdarlamasyn jasady», - deıdi Jambyl mektebindegi Qanıpa Bitibaevanyń respýblıkalyq ǵylymı-ádistemelik zerthanasynyń meńgerýshisi M.Muqasheva.
«Tańymdy «mektep» dep atyryp, túnimdi «mektep» dep batyryp júrgenimde 45 jyldyń qalaı ótkenin bilmeı de qaldym. 45 mınýttan 45 mınýtqa jalǵasyp jatqan ǵumyr keshippin. Osy 45 mınýttarda ómirimniń eń sáýleli, eń baqytty sátteri jatyr. Osy 45 mınýttarda ıirimi men ıreleńi, etegi men shyńy, jaılaýy men shóli qatar kelip jatatyn mańdaıǵa jazylǵan taǵdyrym da jatyr eken. 45 mınýt meni dáýlet, baılyq bıigine kótermese de, rýhanı baılyq syılady, esimimdi elge ańyz etip taratty. Osy 45 jylda men halqymnyń qazir ómirde joq asyl sóz ıelerin tiriltýge, tirisin ulyqtaýǵa ter tóktim» dep tolǵanypty dáýirdiń dara ustazy «Egiz órim» atty kitabynda. Mektep ishindegi Qanıpa Bitibaevanyń mýzeı-kabınetin aralaǵanda biz «45 mınýttan 45 mınýtqa jalǵasyp jatqan ǵumyr keshken» dara tulǵanyń eń sáýleli, eń baqytty sátterin kóz aldymyzdan ótkergendeı boldyq. Rasynda da, úsh bólmeden turatyn mýzeı kórgen adamdy erekshe áserge bóleıdi. Uly ustazdyń tún uıqysyn tórt bólip, kóz maıyn taýysa otyryp jazǵan eńbekterin, san jylǵy sabaq josparlaryn, dıdaktıkalyq materıaldarynyń túpnusqasyn osy jerden kórýge bolady. Oqyǵan kitaptary, jazǵan hattary, kıgen kıimderi, tutynǵan zattary, paıdalanǵan ústeli men syıly qonaqtardy qabyldap, otyrǵyzǵan tósegine deıin mýzeıden oryn alypty.
Azamat Qasym,
"Egemen Qazaqstan"
О́SKEMEN
Sýretti túsirgen avtor
