Dintanýshylar lańkestikke qarsy

Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy men Orta Azııa múftıler keńesiniń tóraǵasy, Bas múf­tı, sheıh Ábsattar qajy Derbisáli hazret Máskeý memlekettik lıngvıstıkalyq ýnıversıtetiniń ar­naıy shaqyrýymen atalmysh oqý orny uıym­das­tyrǵan «Dintanýshylar lańkestikke qarsy» atty eki jaqty kezdesýge qatysty. Sondaı-aq osy oqý orny men TMD elderiniń tilder jáne mádenıetter jónindegi bazalyq mekemesiniń uıym­dastyrýymen Orta Azııa men Kavkazda lańkestik ıdeologııasyna jol bermeýge arnalǵan Qazaqstan Res­pýb­lıkasy men Reseı Federasııasynyń dinı jetekshileri men teologtarynyń kezdesýi ótti. Qazaqstannyń dinbasy kezdesýde «Islam lańkes­tik­ke qarsy» atty negizgi baıandamany jasaýmen qatar, osy sharanyń bas uıymdastyrýshysy, atal­mysh oqý orny­nyń rektory Irına Halleevaǵa kezdesýge qurmet­tep shaqyrǵany úshin rızashylyq bildirip, «Qazaqstan meshitteri men medreseleri», «Islam qaıratkeri» jáne orys tilindegi «Islam – relıgııa mıra ı sozıdanııa» at­ty jaqynda jaryq­qa shyqqan týyndylaryn tartý etti. Qazaqstan Respýblıkasynyń jáne Reseı Fede­ra­sııasynyń dinı jetekshileri men teologtary, eki jaqty kezdesýge qatysýshylar, Orta Azııa men Kavkaz aı­maq­tarynda turaqtylyq pen qaýip­siz­dikti saqtaý múdde­sin­de birge qyzmet etýge, lań­kes­tik pen ekstremızmdi boldyr­maý­ǵa, lań­kestik ıdeologııasyn taratýǵa birlesip qarsy áreket etýge daıyn ekenderin bildire kele, ekstre­mızm­niń, lańkestik pen etnosaralyq alaýyz­dyq­tyń kez kelgen kórinisterin aıyptaı otyryp, oǵan qashanda qarsy turatyndyqtaryn málimdedi. Dinara­lyq komıtettiń teń tóraǵasy Shafıg Pshıhachev myrza osy turǵyda qazaq eliniń atqaryp otyrǵan jemisti ju­mystaryna toqtalyp, Qazaqstan Prezıdentiniń álemde beıbitshilik pen tynysh­tyqtyń saltanat qurýyna qosyp otyrǵan úlesin erekshe atap kór­se­tip, alǵys aıtty. Orys pravoslav shir­keýiniń qo­ǵam men shirkeý arasyndaǵy qarym-qaty­nas jó­nin­degi Sınodaldyq bólim basshysynyń oryn­ba­sary Georgıı Roshın óz sózinde: «Islam men pravoslavıe arasynda jaqsy únqatysý qalyptasty. Bul úlken jetistik. Islam men pravoslavıe ejelden dostas dinder. Qazaqstannyń Prezıdenti Astanada 3 ret Álemdik jáne dástúrli din jetekshileriniń úsh sezin de zor tabyspen ótkizdi. Ol da álemde beıbitshiliktiń saqtalýyna qosqan úles» – dese, Reseıdegi evreıler kongresiniń tór­aǵa­sy Zınovıı Kogan: «Dinaralyq dostyq, árip­tes­tikke jol Qazaq­stan­da, Almatyda bastalǵan edi. Buǵan Qazaq­stan­nyń dinı basqarmasy úlken úles qosty. Sol alǵashqy qadam, qazirgi kúni bıik belesterge kóterildi», – dep Qazaqstan dinbasyna rızashylyq bildirdi. Al Orta Azııa men Kavkazda lańkestik ıdeo­logııa­syn taratýǵa qarsy áreket máselelerine ar­nalǵan eki el dinı jetekshileri men teolog­tary­nyń kezdesýinde atal­ǵan aımaqtarda turaqtylyq pen qaýipsizdikti saqtaý múddesinde birge qyzmet etýge, lańkestik pen ekst­re­mızm jolyn kesip, lańkestik ıdeologııasyn taratýǵa qar­sy áreket etýge qashanda daıyn ekenderin bildire kelip, ekstremızmniń, lańkestik pen etnosaralyq alaýyz­dyqtyń kez kelgen kórinisterine qatań aıyppen qarsy turatynyn bir aýyzdan málimdedi. Qabyldaǵan mazmundamada Qazaqstan men Reseı­diń basqa da dinı jetekshilerin saıası, eko­no­mıkalyq, áleý­mettik, konfessııaaralyq, ultara­lyq jáne ózge máse­le­lerdi sheshý quraly retinde lańkestikti paı­da­lanýdy aıyptaýǵa jáne boldyr­maýǵa jáne TMD elderiniń din­darlaryn jáne barlyq turǵyndaryn lańkestikti aıyp­taýǵa jáne óz dininiń beıbit qaǵı­dalaryn ustanýǵa shaqyrǵan. Reseı Federasııasynda, onyń ishinde Sol­tústik Kavkazda áleýmettik-ekono­mıkalyq másele­ler­di sheshýge qajetti jaǵdaılar, onyń ishinde ar men din erkindigi quqyǵyn qam­ta­masyz etý máseleleri sheshilgen. Qazaqstan Respýblıkasy men Reseı Federa­sııa­sy din qyzmetkerleri men dinbasylarynyń birlesip halyqtaryna jemisti qyzmet etýdiń birneshe ǵasyrlyq baı tarıhy men tájirıbesi bar. Islam men hrıstıan dinderiniń jańarýy, kezdesýge qatysýshylardyń ortaq pikirinshe, azamattyq qoǵam ómiriniń rýhanı-adamgershilik bastama­laryn nyǵaıtýǵa áser etedi, dindarlardyń quqyq­taryn júzege asyrý múmkindikterin keńeıtedi, Orta Azııa men Qaýqaz halyqtarynyń aldynda turǵan kóptegen ózekti máselelerdi sheshýge kó­mek­tesedi. Islamnyń zorlyq jáne ekstremızmmen baılanystyrar ortaq eshteńesi joq. Qasıetti Quranda jer betinde bireý­diń abyroıyn tógip, basqaǵa ádiletsizdik jasa­ǵan­dar sumdyq azapqa dýshar bolady delingen («Shýra» súresi, 42-aıat). Bizdiń qoǵamda jıhadqa, qarýly qaqtyǵysqa shaqyrýǵa eshqandaı da negiz joq. Máskeý memlekettik lıngvıstıkalyq ýnıver­sıte­ti­niń rektory, professor Irına Haleeva hanym Qa­zaq­stannyń júrgizip otyrǵan beıbit­súı­gish saıasaty men dúnıejúzilik qaýymdastyq aldyndaǵy bedelin eskerip, atalmysh basqosýdy birlese ótkizýdi uıǵarǵan­dyǵyn aıtty. Qazaqstan dinbasynyń TMD elderiniń tilder jáne má­denıetter jónindegi bazalyq mekeme­si­niń bas­tamalaryn qoldap, basqosýǵa qatysyp, baıandama jasaǵany úshin rızashylyq bildirdi. Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasynyń baspasóz qyzmeti.