Áleýmettik qyzmetter qoljetimdi bola tústi

Bıyl elimizde 19 mıllıonnan astam qyzmet kórsetilse, onyń 17 paıyzy e-gov portaly arqyly júrgizildi. Qyzmet alýshylar boıynsha onlaın-derekterdiń jańartylýy aza­mat­tardyń áleýmettik quqy­ǵyn qamsyzdandyrýdy monı­torıngileýge jáne qajet bolǵan jaǵ­daıda relevantty sheshimder qabyldaýǵa múmkindik beredi. 

2017 jylǵy qazan aıynan bastap Biryńǵaı elektrondy eńbek bırjasy iske qosyldy. Endi jumys izdeýshiler men jumys berýshiler nátıje ber­meıtin áńgimelesýge resýrs shy­­ǵyndamaıdy. Bos oryndar men túıindemeler bir jerde yń­ǵaıly formatta jınaqtalǵan. Ju­mys izdeýshiler men jumys be­rýshiler arasyndaǵy qarym-qatynas elektrondy formatqa kóshirilýde. Osylaısha 2025 jylǵa qaraı jumys izdeýshiler ishinde (2,2 mıllıon) jumysqa ornalasqandardyń úlesi eki ese artady dep kútilýde. Jalpy, 1,5 aı ishinde bırja arqyly 15 myń adam jumys tapty. Búginde elektrondy bırjada 8 myńnan astam túıindeme já­ne 30 myńnan astam bos ju­mys orny bar. Sonymen bir­ge kelesi jyly oǵan 199 ju­myspen qamtý ortalyǵy men 10-nan astam jumysqa ornalasý jónindegi ınternet alańy qo­sylmaq. Bırja bazasynda ózin-ózi jumyspen qamtyǵan adamdar úshin memlekettik kiris organdarynda ońaılatylǵan tirkelý tetigi iske asyrylady.­ Jumys berýshiler men jumyskerlerdiń eńbek sharttaryn biryńǵaı esepke alý júıesi engiziledi. Elektrondy formatqa aýys­tyrylǵan eńbek sharty kiris­terdi jalpyǵa birdeı deklarasııalaýdy engizý úshin negiz bolmaq. 

Memlekettik áleýmettik saq­tan­dyrý qory jarnalaryna turaqty monıtorıng arqyly kásiporyndardyń jalaqy jáne jumyskerdiń bıýdjettik emes qorlarǵa mindetti tólemderi boıynsha bereshegin aıqyndaý múm­kindigi bar. Ázirge bul aq­parat tek ákimdikter men mem­lekettik kirister komıtetine beril­di. 

Sıfrlandyrý isi múge­dek­ter­di áleýmettik qam­syz­dandyrý júıesinde de ke­ńinen qoldanylmaq. Medısı­nalyq-áleýmettik saraptama júrgizý jónindegi kompozıttik qyzmetke kóshý júzege asady. Endi tıisti qyzmetti alý úshin adam úsh emes, bir uıymǵa ǵana júginedi. Kýálandyrý kezinde múgedek adamnyń qatysýy talap etilmeıdi, ol ótinishin elektrondy túrde e-gov arqyly bere alady. О́tinish ótinish berý­shiniń aýmaǵyna qaramastan tá­ýelsiz sarapshylar arasynda kezdeısoq irikteý arqyly bólinedi. Osylaısha, elde medı­sınalyq-áleýmettik saraptama komıssııalary sany qysqaryp, sybaılas jemqorlyq kórinisi azaıady. Múgedekterge qyzmet pen ónim berýshilerdi (shıpajaı-emdeý uıymdary, áleý­mettik qyzmet kórsetý ortalyqtary, tehnıkalyq kómekshi (ornyn toltyrýshy) quraldar ónim berýshileri) tańdaý quqy­ǵy beriletin áleýmettik qyz­met portaly qurylady. Bul básekelestik orta men kórse­tiletin qyzmet sapasyn artty­r­maq. Memlekettik satyp alý barysynda ákimshilik kedergilerdi joıý shaǵyn jáne orta bıznestiń damýyna mýltıplıkatıvti áser etedi.

Sondaı-aq burynǵy ataýly áleýmettik kómektiń, balalar­ǵa beriletin memlekettik jár­dem­aqy men kóp balaly otba­sylarǵa kórsetiletin arnaýly memlekettik kómektiń ornyna 2018 jylǵy 1 qańtardan bas­­tap jańa formattaǵy ataýly áleýmettik kómek engiziledi. Ony alý úshin jumyspen qamtý ortalyqtaryna júginýge bolady. 

Dýman ANASh,
«Egemen Qazaqstan»