Islam yntymaqtastyq uıymynyń sammıtinde ol Izraıldiń terrorlyq áreketterin aıyptap, AQSh sheshimin qoldamaıtynyn aıtty. Al Palestına basshysy Mahmud Abbas AQSh beıbit proseske qarsy shyqty dedi. Sammıtte sóılegen sózinde ol AQSh-tyń sheshimin qabyldamaıtynyn aıtty. "AQSh bul sheshimi arqyly Izraıldi jaqtaıtynyn kórsetti", dedi ol.
2010 jyly Túrkııa Gaza sektorynda ızraıldik áskerılerdiń 9 túrik belsendisin óltirgenine qarsylyq retinde Izraılmen dıplomatııalyq qarym-qatynastardy úzgen bolatyn. Eki memlekettiń dıplomatııalyq qarym-qatynastary 2016 jyly qaıta jandana bastady. Túrkııa basshysy Rejep Taıyp Erdoǵan AQSh prezıdentiniń málimdemesine deıin de Izraılmen qarym-qatynasty úzetinin aıtqan bolatyn. Sammıtte sóılegen sózinde ol osy sózderin eske aldy.
Erdoǵan musylman memleketterin Tramptyń Ierýsalımge qatysty sheshimine jaýap berýge shaqyrdy. "Halyqaralyq quqyq pen ádildikti jaqtaıtyn memleketter Ierýsalımdi Palestınanyń okýppasııalanǵan astanasy retinde moıyndaýǵa shaqyramyn", dedi ol. "Bizge ortaq dıplomatııalyq sheshim kerek. Izraıldiń Palestınadan kóptep jer alýyn toqtatqanymyz jón. Izraıl júrgizip otyrǵan saıasatty qabyldamaý kerek", dedi óz sózinde Túrkııa prezıdenti.
Esterińizge sala ketsek, jaqynda Donald Tramp Ierýsalımdi Izraıldiń astanasy retinde moıyndap, eldegi AQSh-tyń elshiligin memlekettiń qazirgi astanasy Tel-Avıvten Ierýsalımge kóshiretindigi týraly málimdeme jasaǵan bolatyn. Sarapshylar men saıasatkerlerdiń aıtýynsha, bul óńirdegi shıelenisti odan ári kúrdelendirmek. Sebebi Ierýsalım – ıslam, hrıstıan jáne ıýdaızm dinderi úshin qasıetti qala. 1967 jylǵy Alty kúndik soǵys kezinde Izraıl buryn Iordanııanyń baqylaýynda bolǵan Ierýsalımniń shyǵys bóligin basyp alyp, ony óz terrıtorııasynyń ajyramas bóligine aınaldyrdy. Al palestındikter bolsa, Shyǵys Ierýsalımdi bolashaq memleketteriniń astanasy bolady dep otyr. Osylaısha, Ierýsalımnyń zańdy mártebesi sońǵy elý jylda Arab-Izraıl shıelenisindegi eń daýly máselelerdiń birine aınaldy.
