Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde Nursultan Nazarbaevtyń «Táýelsizdik dáýiri» kitaby talqylandy

Jalpy, Elbasy N.Nazarbaevtyń «Táýel­sizdik dáýiri» atty eńbegi qoǵamda, sonyń ishinde kásibı tarıhshylar men gýma­nı­tarlyq sala mamandarynyń úlken rýhanı silkinisin týǵyzdy. Osy arnada ulttyq rý­hanı órleý jáne qoǵamdyq sananyń jań­ǵyrý máseleleri, bilim berý isi jáne tarıh ǵylymynyń ózekti máselelerin taldaý, arhıvter men mýzeılerdiń jumysyn ja­ńa sapalyq deńgeıge kóterý, ulttyq tarıh konteksindegi joǵary oqý oryndary men mektep oqýlyqtarynyń mazmundyq jaǵ­daıyn jaqsartý basty nazarda bolmaq.

Ǵylymı forýmnyń plenarlyq otyry­synda sóz sóılegender de kitaptyń osyn­daı túıindi kezeńderine toqtaldy. Mem­le­ket basshysy óziniń jańa kitabynda Qazaq­stan­­nyń táýelsizdik jyldaryndaǵy tarıhyn pýblısıstıkalyq janrda baıandap, eli­mizdiń qazirgi ýaqyttaǵy jetistikterine qalaı qol jetkizgenin óte aıshyqty tilmen je­t­kizgen. Máselen, jańa sanattaǵy mem­le­­­kettik qurylystyń negizderiniń qa­la­nýy, qoǵamnyń áleýmettik-ekono­mı­ka­lyq jáne saıası turǵyda jańǵyrýy, rý­­hanı óristegi túbegeıli ózgerister, ja­ńa astananyń salynýy, syrtqy saıasatty túzý, qandastarymyzdy elge qaıtarý syn­dy ózekti taqyryptar óz ýaqytynda ór­nekti aıtylǵan.

­Alqaly jıynǵa Z.Qabyldınov, B.Japarov, Á.Raqymjanov, M.Eskendirov, M.Kemel, E.Ábil, B.Ábdiǵalıuly, T.Sadyqov syndy ǵalymdar qatysyp, baıandama jasady. Olar gýmanıtarlyq bilim berý negizderi kúsheıgen qazirgi za­man­nyń damý jaǵdaıynda bilim men ǵy­lym­nyń biregeıligin jáne qoǵamdaǵy tarıh ǵy­lymynyń róliniń qarqyndy turǵyda órl­e­ý­in erekshe atap ótti.

Shákárim atyndaǵy Semeı  memleket­tik ýnıver­sı­tetiniń rektory Meıir Eskendi­rov­tiń baıan­damasynda aıtyl­ǵandaı, ke­zinde bú­gingi Túrkııa memleketiniń irge­ta­syn qa­laǵan Atatúrik tarıhı zertteýlerde obek­tıvtilik qaǵıdasyn ustanýdyń ma­­ńyz­­dylyǵyn «Tarıhty jazý, tarıhty jasaýdaı mańyzdy. Jazǵan Jasaǵanǵa adal bolmasa, ózgermeıtin aqıqat adamdy tańǵaldyratyn sıpat alady» degen sóz­derimen túsindirgen. Atatúriktiń osy aksıomasy Uly Dala keńistiginde Elba­synyń eńbegimen dəleldenýde. Atal­ǵan irgeli eńbekte memleketshildik usta­nym, eldik sana, ulttyq rýh utymdy úı­les­im tap­qan. Qazaqstannyń təýelsizdik she­jir­esine kóz júgirtken ər adamǵa bul kitap jol bastaýshy bolary sózsiz, dedi ǵalym M.Eskendirov.

Keleli keńes ózara kelise kele jıyn sońyn­da Prezıdenttiń «Táýelsizdik dáýiri» kitabyndaǵy negizgi qaǵıdattaryn bas­shy­lyqqa ala otyryp, qoǵamdyq sana­ny jańǵyrtýdy jáne ulttyq rýhanı órleýdi naqty júzege asyrý, ulttyq kod­ty qaıta óristetý, qasıetti oryndar ba­ǵy­tyndaǵy zertteýlerdi, ólketaný men arhıv jumystaryn kúsheıtý jáne otan­dyq tarıh ǵylymy men bilimin damyta jetildirý maqsatynda, jalpy ǵy­lymı já­ne qoldanbalyq-baǵyttama usta­ny­m­da­ryn kelistire óz usynystaryn tú­zip, qarar qabyldady.

Atap aıtqanda, Bilim jáne ǵylym mınıstrligine jáne elimizdiń bilim berý salasyndaǵy memlekettik meke­me­lerine Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń «T­áýelsizdik dáýiri» kita­byn mektepter­de, kolledjderde jáne jo­ǵary oqý oryndarynda mindetti oqytý júıe­sine engizý, «Qazaqstannyń qazirgi za­man tarıhy» oqýlyqtarynyń avtorla­ry­na atal­ǵan kitap boıynsha derbes paragraf­tar qosýǵa, Mádenıet jáne sport mınıstrligine Prezıdenttiń jańa kit­abyn BUU tilderine aýdarýǵa usynys jasady. Sonymen qatar Syrtqy ister mı­nıstrligine shetelderde bul kitaptyń tusaýkeser rásimderin ótkizý, Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵyna kitaptyń tusaýkeserin qazaq dıasporasy jınaqy turatyn jerlerinde ótkizý usynyldy.

Munyń syrtynda el turǵyndarynyń barlyq áleýmettik toptaryna atalǵan ki­tapty oqytyp-ıgertý, nasıhattaý jáne onyń teorııalyq maǵynasyn túsindirý maq­satynda úkimettik emes uıymdarǵa áleý­­mettik jobalar berý, Qazaqstan Res­pýb­­lıkasy Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy kitaphanasyna atalǵan kitaptyń ne­gizgi maz­muny boıynsha joǵary synyp oqý­shy­laryna, stýdentterge, jalpy bilim beretin mektep muǵalimderine, arhıv­ter, mý­zeıler jáne gýmanıtarlyq ba­ǵyt­taǵy ǴZO qyzmetkerlerine, JOO oqy­­tý­shylaryna oqytý semınarlaryn uıym­das­tyrý jáne ótkizý jaıy da kún tártibine kóshse degen tilek aıtyldy.

Mıras ASAN,
«Egemen Qazaqstan»