Aýqymdy ister arnasy

Táýelsizdik jyldarynda elimizde elýden astam memlekettik jáne salalyq baǵdarlamalar qabyldanyp, olar naqty júzege asyrylyp keledi. Máselen, densaýlyq saqtaý jáne bilim berý salalaryn damytýǵa arnalǵan «Salamatty Qazaqstan», «100 mektep, 100 aýrýhana» baǵdarlamalary tolyǵymen oryndalyp, elimizde myńdaǵan bilim oshaqtary men densaýlyq saqtaý nysandary boı kóterdi. Sonymen qatar óńirlerde hımııa jáne farmasevtıka ónerkásibi damyp, ken óndirý salasy men mıneraldy shı­kizat kesheni alǵa shyqty. Azda­ǵan ýa­qyt ishinde elimizdiń birqatar óńir­le­rinde otandyq mashına ónerkásibin jáne qurylys ındýstrııasyn damytý jol­ǵa qoıyldy. Bul oraıda «Bıznestiń jol kartasy-2020», «О́ńirlerdi damytý» sııaqty baǵdarlamalardyń elimiz úshin ma­ńyzy zor.

Elbasy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan jańa jahandyq naqty ahýalda: ósim, reformalar, damý» atty Qazaqstan halqyna byltyrǵy Joldaýynda «Bizdiń hal­qymyz eshqashan búgingideı baqýatty tur­mys keship kórgen joq. Táýelsizdik alǵan­nan beri 1300-den astam densaýlyq saqtaý nysany men 1700-den astam bilim berý oshaǵyn saldyq. Olardyń barlyǵyn eń sońǵy úlgidegi quraldarmen jabdyqtadyq. Asa kúrdeli operasııalardy óz elimizde, óz dárigerlerimiz jasaıtyn jaǵdaıǵa jettik. Jalpy, halyqtyń tur­mysynyń, densaýlyǵynyń túze­lýi, sanynyń ósýi nátıjesinde qazaq­stan­dyqtardyń ortasha ómir uzaq­tyǵy 72 jasqa jýyqtady», degen bo­latyn. Elbasy Joldaýynda atalǵan je­tis­tikter búginde óńir halqynyń áleý­met­tik damýyna da oń áserin tıgizip otyr.

Táýelsizdik jyldarynda Jambyl oblysynda 14 aýrýhana, 3 emhana, 34 dárigerlik ambýlatorııa jáne 66 medı­sı­nalyq pýnkt salynyp, paıdalanýǵa be­rildi. Sońǵy ýaqyttarda óńirde jańa áleý­mettik nysandar qatary kóbeıip, el­diń demografııalyq ahýaly jańa sa­tyǵa kóterildi. Elbasy Joldaýynda aı­tyl­ǵan kúrdeli ota máselesi elimizde oń sheshimin taýyp, Qazaqstan búginde kúr­deli ota jasaýǵa múmkindigi tolyq je­tetin 20 memlekettiń qataryna endi. Ta­raz qalasyndaǵy «Júrek» kardıo­hı­rý­rgııalyq klınıkasynda jyl saıyn júrek dertine shaldyqqan azamattar em­delip, kúrdeli ota jasatady. Oblys or­ta­lyǵyndaǵy atalǵan klınıka búginde eli­mizdiń densaýlyq saqtaý salasyn da­mytýǵa aıtarlyqtaı úles qosyp keledi.

Áýlıeata óńirinde bilim berý júıe­sin­de de sony serpilis baıqalady. Eli­miz egemendik alǵan jyldardyń ishinde óńirde 70-ten asa mektep pen 20 balabaqsha salynǵan. Al 2012-2014 jyldar aralyǵynda mektepke deıingi 77 bilim mekemesi paıdalanýǵa berildi. Sondaı-aq 2 mektep pen 3 balabaqshanyń qurylysyna qajetti qarajat «Nurly jol» baǵdarlamasy aıasynda Ulttyq qordan bólinip otyr.

Búginde Elbasynyń nazaryndaǵy basty nárse – eldiń turaqtylyǵy. Bul týraly Nursultan Ábishuly óziniń «Uly dala ulaǵattary» degen eńbeginde «Eldiń kúshi – birlikte. Bul sóz bizdiń ulttyq uranymyz. Bir el, bir maqsat, bir Otan – bizdiń ulttyq armanymyzdyń aqıqat alǵysharttary», dep jazǵan bolatyn. Ǵasyrlar boıǵy arman búginde aqıqatqa aınalyp, qazaqtyń boıyndaǵy kisilik pen kishilik qasıet egemendik dáýirinde de ulttyń boıynan kórinis tapty. Búgingi tańda Áýlıeata óńirin 80-nen asa etnos ókilderi meken etedi. Qazaq, orys, ázerbaıjan, nemis, dúngen, túrik, ózbek, kúrdi, qyrǵyz, koreı, tatar, ýkraın ultynyń ókilderi búginde óńirde yntymaq pen birlikti nasıhattap, tatýlyqty tý etip tirshilik keshýde. «Bizdiń Táýelsizdigimizdiń joly – Otan taǵdyry úshin barlyq 140 ulttyń jaýapkershiliginiń joly» dep Elbasy atap ótkendeı, búginde osy maqsatta óńirlik Qazaqstan halqy Assambleıasy shańyraǵynyń astyna 26 etnomádenı birlestik birigip, jumys istep keledi.

Táýelsizdik jyldarynda el ekonomıkasyna qomaqty ınvestısııa tartyldy. Shırek ǵasyr ishinde Qazaqstanǵa 255 mıllıard dollar kóleminde ınvestısııa kelip, ekonomıka qarqyndy túrde damı tústi. Bul rette keıingi jyldary tirshiligi turlaýsyz bola bastaǵan Taraz qalasyndaǵy «Fabrıka POSh-Taraz» JShS qaıtadan túrlene bastady. Munda tek qana jún tútý ǵana emes, sonymen qatar ony ıirip shyǵarý men mata toqý isi keshendi túrde júrgizile bastady. Júzdegen adamǵa jumys orny ashylyp, bir kezde óńir áleýetin arttyrýǵa úles qosqan óndiris orny qaıta jandandy.

Áýlıeata óńirinen ashylǵan «SUPER PHARM» medısınalyq jabdyqtar shyǵarý óndirisi bul jerde buryn-sońdy bolmaǵan joba edi. Sonymen qatar buryn tek qana shıkizat óndirisin damytyp kelgen óńirde endi et, sút ónimderi óńdele bastady. Bul jumys qarqyndy júrip, tutynýshylar atalǵan ónimdi daıyn kúıinde tutynýǵa qol jetkizdi. Máselen, Qordaı aýdanyndaǵy «Kýlıkovo sút ónimderi» oblysty ǵana emes, kórshi óńirlerdi de sút ónimderimen qamtyp otyr.

Sonymen qatar Moıynqum aýdanyn­daǵy «Myńaral Tas kompanı» óndiris orny qurylys jumystary úshin asa qat sement ónimderin óndirý arqyly Áýlıeata áleý­etiniń artýyna oń septigin tıgizip keledi. Al táýelsizdik jyldarynda iske qosylǵan «Qurylys-Polımer» kásiporny polıetılen buıymdaryn, «Taraz qubyr zaýyty» sılıkon qubyrlardy jergilikti jerde ázirleýdi qolǵa alyp otyr. Sondaı-aq «Jasulan flora» JShS jylyna 10 mıllıon dana qyzǵaldaq ósirýde.

Memleketimizdiń shırek ǵasyrlyq tabys­tary men Elbasynyń strategııalyq jos­­parlaryna negizdelgen jobalar eli­mizdi búginde álemge tanytty. О́n­di­risi órkendegen, ınnovasııa ıgili­gin kór­gen memleketke aınaldyq. О́ńir­ler­­degi órkendi ister de memlekettik baǵ­dar­lamalar aıasynda óziniń jemisin berip keledi. San ǵasyrlyq tarıhy bar Áýlıeata óńiri de solardyń qatarynda.

Hamıt ESAMAN,
«Egemen Qazaqstan»

Jambyl oblysy