Elbasy tapsyrmasyn laıyqty oryndap, munaıly aımaqtyń muń-muqtajyn túgendep, ıgiligin eseleý jolynda aımaq basshysy qolǵa alǵan jumystar qatary kóp. Onyń bir parasyn ótken jyly atqarylǵan isterdi baıandap, aldaǵy mindet-maqsattardy aıqyndaǵan esepti kezdesýde Nurlan Asqarulynyń ózi aıtty. Atyraý oblysy – jalpy óńirlik ónim kórsetkishi boıynsha byltyr da respýblıkada birinshi oryndy ıelendi. Turaqty úrdiske aınalǵan bul jetistik – elimizdiń batysyndaǵy munaıly da shyraıly ólkede órkendi isterdiń laıyqty jalǵasyn taýyp kele jatqanynyń aıǵaǵy.
2017 jyly Atyraýda 42,3 mln tonna munaı, 20,9 mlrd tekshe metr ilespe gaz óndirildi. О́ńdeý ónerkásibinde ónerkásip óniminiń kólemi 491,9 mlrd teńgege jetti. Negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııada da ilgerileýshilik bar. Osyndaı jaqsy kórsetkishterdi atap ótken oblys ákimi N.Noǵaev ındýstrııalandyrý kartasy aıasynda 26 joba júzege asyp jatqanyn da aıtty. Olardyń qatarynda polımer ónimderiniń óndirisi, robotty dánekerleý ádisimen metalqurylymdar shyǵarý óndirisi, mýltıóndiristik keshen qurylysy, qus fabrıkasy, dıirmen qurylysy, farmasevtıkalyq zaýyt qurylysy, Atyraý munaı óńdeý zaýytyn jańǵyrtý men qaıta qurý, gaz-hımııalyq keshen syndy jobalar bar.
О́ńirde shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileriniń sany 42 myńnan asty. Bul salada qazir 121,5 myń adam jumyspen qamtylǵan. Negizinen munaıly aımaq dep sanalǵanmen, aýyl sharýashylyǵy baǵytynda da qolǵa alynǵan biraz ister bar. Byltyrdyń ózinde 417 aýylsharýashylyq taýar óndirýshileri 8,5 myń gektar jerge egin egip, 133 myń tonnadan astam ónim aldy. 8 aýylsharýashylyq kooperatıvi quryldy. Oblystaǵy jylyjaı sany 43-ke jetti. 2017 jyly 2015 jylmen salystyrǵanda balyq aýlaý kórsetkishi 82 paıyzǵa tómendedi. Muny aımaq basshysy Jaıyq, Qıǵash ózenderiniń túpterin tereńdetý jumystarynyń toqtalýymen baılanystyrdy.
Atyraýda Saraıshyq atty qasıetti oryn bar. О́tken jyly Elbasynyń «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda «Qazaqstannyń kıeli jerleriniń geografııasy» jobasynyń tizimine engen Saraıshyq ta endi jańa keıipke enedi. Oblys ákimi bıyl Mahambet aýdany Saraıshyq selosyndaǵy «Saraıshyq» memlekettik tarıhı-mádenı mýzeı-qoryǵynyń sapar ortalyǵynyń qurylysy bastalatynyn aıtyp, eldi qýantty. Jobaǵa sáıkes bul ortalyq týrıster men kelýshiler úshin barlyq jaǵdaı jasalǵan tolyq keshen bolady.
«Elimizdiń mádenı murasyn saqtaý úshin 2016 jyly oblys bıýdjetinen jaǵalaýdy bekitý jumystaryna 1,6 mlrd teńge bólindi. Qorǵanys bógetiniń qurylysy bıyl aıaqtalady», dep atap ótti N.Noǵaev.
Jalpy «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy sheńberinde 2017 jyly 118 joba júzege asty.
Isataı aýdanynda Kaspıı teńiziniń jaǵalaýynda kýrorttyq aımaq salynady. 500 oryndyq oqý-saýyqtyrý lageri jobasymen tanystyrǵan oblys ákimine jınalǵan halyq qoshemet kórsetip, alǵys aıtty. Endi she, mundaı keremet nysan Atyraýda buryn-sońdy bolmaǵan. 25 metrlik basseıni bar balalar ortalyǵy, 200 oryndyq kınozal, jattyǵý zaly, kitaphana men balalar shyǵarmashylyǵyna arnalǵan birneshe úıirme, jeńil atletıka maneji, jabyq muz aıdyny, planetarıı, elektrondy tır, amfıteatr, jas natýralıster stansasy qııal-ǵajaıypqa toly demalysty tolyq qamtamasyz eteri anyq.
– Lager qurylysy, atalǵan jerde ınjenerlik-kommýnıkasııalyq ınfraqurylym júrgizý shaǵyn jáne orta bıznes sýbektilerine shaǵyn qonaqúıler, demalys bazasy, tamaqtaný orny sekildi jańa demalys oryndaryn ashýǵa, al turǵyndarǵa, qonaqtar men týrısterge Kaspıı teńiziniń jaǵalaýynda tolyqqandy demalýǵa múmkindik beredi, dedi N.Noǵaev. Lagerdi kógaldandyrý jumystary tuzdy topyraq jaǵdaıynda ósirýge jaramdy aǵash-butaly kóshetter men arnaıy aǵash kespekter otyrǵyzý ádisimen júrgiziledi. Lager qurylysy bıyl bastalady jáne jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń áleýmettik aýdarymdary esebinen júrgiziledi.
Atyraýda memlekettik týdy 91 metr bıiktikke kóteredi. Jangeldın-Qulmanov kósheleriniń qıylysynan oryn alatyn Memlekettik tý oblys ortalyǵynyń kez kelgen núktesinen anyq kórinetin bolady. Jobada qurylystyń eki jaǵyna da sýburqaq salynady dep kórsetilgen. Týtuǵyr qaladaǵy eń bıik qurylys bolmaq.
Bıyl sondaı-aq Isataı-Mahambet alańyn qaıta jańǵyrtý jumysy bastalady. Alańnyń basty áshekeıi kóbikti sýburqaq qondyrylǵan basseıni bar mármár dombyra túrindegi sáýlet kompozısııasy bolady. Qalpyna keltirý jumystary aıaqtalǵannan keıin Atyraý qalasynyń basty alańy jaryqtana, jasyldana túsedi – aýmaqta gúlzarlar, jasyl shópti kógaldar, kóptegen jasyl jelekter bolady. Qala turǵyndary men qonaqtary tórt sándik shatyr astynda demala alady. Bul jobalar jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń áleýmettik aýdarymdary esebinen qarjylandyrylady.
Búgingi Atyraý – sáýleti men dáýleti kelisken kórikti ólke. Jyl sanap qurylys qarqyn alyp keledi. О́tken jyly 624,1 myń sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berildi. Oblys ortalyǵy ǵana emes, aýdandar men alystaǵy aýyldar da jańardy, zamanǵa saı ǵımarattar salynyp, áleýmettik nysandar qatary artty. Bıyl qolǵa alynatyn taǵy bir ıgi is – Jaıyq ózeniniń jaǵalaýy abattandyrylady. Biraz ýaqyt eki qurlyqty bólip jatqan ózenniń jaǵasy «jabaıy» demalys ornyna aınalyp ketken edi. Kútimsiz, kóriksiz jer turǵyndardyń da kóńil-kúılerine áser etedi. «Biz turǵyndardan Jaıyq ózeni jaǵalaýynyń jaǵdaıyna baılanysty kóptegen shaǵymdar aldyq, adamdar sonyń ishinde ony abattandyryp, jaqsartýdy suraǵan bolatyn», dedi N.Noǵaev. – Jańa jaǵalaý qalanyń sımvoly bolady. Jumys munymen toqtamaıdy, Atyraý qalasyndaǵy Jaıyq ózeniniń barlyq jaǵalaýlaryn qaıta jańartatyn túrli nusqalardy zertteıtin bolamyz.
Qazir Qurmanǵazy aýdany Azǵyr aımaǵyndaǵy 10 eldi mekende uzyndyǵy 365 shaqyrym magıstraldy jáne aýylaralyq gaz qubyry qurylysy júrip jatyr. Uzyndyǵy 67,6 shaqyrym aýyl ishindegi gaz qubyry jelisiniń qurylysy 2017 jyly bastaldy, aldaǵy jyly aıaqtalady. Aımaqtaǵy taǵy 13 shaǵyn eldi mekendi gazben qamtýdyń jobalaý-smetalyq qujattamasy daıyndalýda. «Qurylys-montaj jumystary jobalar daıyndalyp bitken soń bıyl bastalýy tıis. Osy jumystar aıaqtalǵannan keıin Atyraý oblysy halqynyń 99,7%-y gazben qamtamasyz etiledi», dep málimdedi N.Noǵaev. Taza aýyzsýmen qamtý máselesi de oń sheshilip keledi. Elbasy tapsyrmasymen júzege asqan memlekettik baǵdarlamalar aıasynda atyraýlyqtardy ortalyqtandyrylǵan aýyzsýmen qamtý deńgeıi 99 paıyzǵa jetti. Byltyr 12 aýylǵa sý júıesi júrgizildi, bul jumystar bıyl da jalǵasady. Kólik ınfraqurylymy salasynda da ózgerister az emes. О́tken jyldyń ózinde oblys kóleminde jalpy uzyndyǵy 371,6 shaqyrym avtomobıl joly jóndeldi.
Jumyspen qamtý, bilim berý, densaýlyq saqtaý, mádenıet, sport, dinı ahýal, quqyq qorǵaý, jastar saıasaty salalarynda da ótken jyly jasalǵan jumystardy baıandaǵan oblys ákimimen jurtshylyqtyń júzdesýi bes saǵatqa sozyldy. Eshqandaı búkpesiz, aldyn ala qattalǵan hattamasyz, ashyq ta jarqyn ótken eseptik kezdesýden el tolǵandyrǵan máselelerine tolyqqandy jaýap alyp, razy kóńilmen tarasty.
Baqytgúl BABASh,
«Egemen Qazaqstan»
Atyraý oblysy
