Qazaqstan • 26 Aqpan, 2018

Kıiktiń kıesi

1106 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Kókjıekti qyzǵylt túske boıap, qulanıektenip tań atyp keledi eken. Dalanyń qyr­myzy gúlderi men alýan túrli ósimdikterin tań samaly terbe­tip turǵandaı... Yǵy-jyǵy qa­lyń juldyzdar tań jaryǵy mo­laıǵan saıyn kómeski tartyp barady. Túngi maýjyraǵan uı­qy­dan oıanǵan jan-janýar ataýy óz tirlikterine kirisip jatyr.

Kıiktiń kıesi

Aınalasy jarqabaq bolyp bitken sor jaǵasynda bir top kıik jaıylyp júr. Shetkerirek turǵan kári teke aınalaǵa kóz salyp, deldıgen qos tanaýyn jýsannyń jupar ıisine bólengen tań samaly aıalap, qaýiptiń joqtyǵyn sezdirgendeı. Endi ǵana oıanyp, analarynyń ýyz sútine toıǵan laqtar bir-birimen súzisip, oınaqtaı shaýyp júr.

Kenet jarasymdy tabıǵat tirshiligin gúrildegen motor úni men alystan kóterilgen shań buzdy. Spıdometr tili 160-ty kórsetken «Djıp» kóligi tańǵy tynyshtyqty jańǵyrta júıtkip keledi.

Jyndy sýǵa bógip, qy­zara bórtken eki jas jigit magnı­to­fon daýysyn barynsha shyǵa­ryp, kólikti elire aıdaı tústi. Qaýipti sezgen kári te­keniń bel­gisimen qashqan bóken­der­di qýa jónel­gen kólik jyl­damdyǵyn údete tústi. Bir kezde kólik te­re­­zesi­nen qos aýyz myltyq kó­rindi. Aına­lasyna ajal oǵyn seýip, atqy­lap kele­di. Myltyqtyń shúrippesin basyp otyrǵan jas jigittiń túri adam shoshyrlyq. Atqan saıyn aqsııa kúlip, toıymsyz kózderi qyzaryp ketken. Bar qaýipti bir ózine burǵysy kelgendeı kári te­ke kóliktiń al­dynan keter emes. Oq ta darymaıdy. Atqan saıyn oǵy dalaǵa ketken jas jigit yzalana tústi. Optıkalyq kózdeýishi bar myl­tyqty qolyna aldy. Asyqpaı kózdep, tynysyn tejedi. Júre­giniń soǵysy jıileı túskendeı sezildi. Atyp kele jatqan kún­niń altyn shapaǵymen shaǵy­lysqan qos múıizdiń ortasynan kózdedi. Gúrs etken myltyq­tyń únimen birge kári teke de aspanǵa shapshı sekirip, omaqasa qulady. Osy kezde rýlde otyrǵan seri­giniń jan ushyra aıqaı­laǵany qula­­ǵyna kelip, dúnıe astan-kes­­ten bolyp júre berdi. Bir qa­rań­ǵylyqqa súńgip ketkendeı...

Qansha jatqany belgisiz, uıqydan oıanǵandaı kúı keshken Asylhan kózin áreń ashty. Ábden qara túnekke batqan qos janary jaryq sáýlege úırener emes. Jaman tús kórgendeı, denesi sýyq terge malshyna ter­lepti. Tósekte jatqanyn endi sezdi. Jaryqqa endi kózi úı­ren­­gendeı aınalasyna kóz ji­berdi. Aýrýhananyń jan saq­­taý bóliminde jalǵyz ózi ja­tyr. Shól qysqan erinderi kezerip, tili tańdaıyna jabysyp qalǵan. Tek qos janarynan parlaı aqqan jastyń ashy dámi tiline bilindi. Jylap jatyr eken. Ornynan turǵysy kelip talpynyp edi, aıaq-qoly ózine baǵynbaıdy. Baǵynbaq túgili qozǵalmaıtyn sııaq­ty. Taspen bastyryp tas­taǵandaı.

Asylhan aýrýhanada uzaq jatty. Dárigerler kólik apaty saldarynan bel omyrtqasyna zaqym kelgen degen dıagnoz qoıdy. Alla sátin salyp, ajal tyrnaǵynan aman qalǵan edi. Tek bir ókinishtisi, jıyrma beske endi ǵana aıaq basqan jas jigit qol arbaǵa tańylmaq. Keýde­sinen tómen jan joq. Qasyn­da bolǵan dosy Álibek ómirden ozypty. Jaqynda qyryq kúndik asy berilmek. Bul jaǵdaıdy aýrý­ha­naǵa kelgen anasynan estidi.

Jan dúnıesi órtenip ketkendeı, jylap jatyr. Bul – óki­nishtiń kóz jasy. – Nege bulaı boldy? – degen suraq kókeıinen keter emes.

Úıdegi tóseginde jatqan Asyl­hannyń qazirgi jaǵdaıy esh ózgerissiz. Bir jyldan assa da aýrýyna shıpa tabylmady. Ata-anasy shyryldap júrip Qy­taıǵa deıin alyp bardy. Biraq esh nátıje joq. Aldyna qoıǵan asqa da tábeti shappaı, asty-ústine túsip júrgen ata-anasyna da, baýyrlaryna da tis jaryp sóılegen emes. О́ziniń tuńǵıyq oıyna bata beredi...

Kózin jumsa boldy kári kıiktiń beınesi kóz aldynan ketpeıdi. Kózine elestegen saıyn bar dúnıe astan-kesten bolyp, qara túnek basqandaı.

– Kıiktiń kıesi degen osy shyǵar, osy shyǵar?! – dep kúbir­leı berdi...

Qaırat JAQYP

Batys Qazaqstan oblysy,

Qaztalov aýdany