Turaqty damý áleýeti – áriptestikte. Aqmola oblysynyń ákimi halyqqa esep berdi

Tartylǵan ınvestısııa 257 mıl­lıard teńgeni qurap, 106,1 paıyzǵa artqan. Ob­lys­ta 12 myń jańa jumys orny qu­ry­lyp, jumyssyzdyq kórsetkishi 4,8 pa­ıyz deńgeıinde qalyptasqan. Nátıjesinde jumyspen qamtý jáne jappaı kásip­kerlikti damytý baǵdarlamasy boıynsha byl­tyr 15 myń adam turaqty jumys tap­qan. Al ortasha aılyq jalaqy 110 myń teń­geni qurapty. 2017 jyly óńdeý óner­kásibi­niń úlesi 80 paıyzǵa jetip (elimiz boıynsha 4-oryn), óńirlik jalpy ónim kólemi 17 paıyzǵa ósken. Stepnogor podshıpnık zaýyty, «Altyntaý Kókshetaý» JShS, «Qazaqaltyn» konserni, «ENKI» kirpish zaýyty jáne ózge de kásiporyndar aqmolalyq ındýstrııany alǵa súıreýshi lokomotıvke aınalyp otyr. Mysaly, «KamAZ-Injınırıng» AQ júk jáne ózge de arnaıy tehnıkanyń 900 danasyn shy­ǵa­ryp, 40 paıyzdyq ósim kórsetse, osy­dan 3 jyl buryn Selınograd aýdanyn­da ashylǵan «Sky Express Elevator KZ» JShS-niń 77 lıft jáne 8 eskalator shyǵarǵany da ákim esebinde kórinis tapty. Jáne de «KAIK» JShS memlekettik qoldaýdyń arqasynda tirkemeli tehnıka men aspaly qural-jabdyqtar­dy shyǵarýdy qolǵa alǵan. Elbasy­nyń AQSh-qa sapary nátı­jesin­de «Amity» tuqym sebý keshenin qu­ras­tyrý lısenzııasyna qol qoıylyp, quny 1,5 mıl­lıon dollar bolatyn alǵashqy 12 danasy ústimizdegi jyldyń naýryzyn­da shy­ǵa­dy dep kútilýde. Sonymen bir­ge «Rost­­sel­mash» kompanııasymen «Buhler» markaly aýyr traktorlardy qurastyrý úshin lısenzııalyq kelisimge qol qoıylady dep kútilýde. Belarýs elimen birlesip bıyl 1800 dana tehnıka qurastyrý jos­parlanyp otyr. Budan basqa Kókshetaý qalasyndaǵy «Eurasian Group Kazakhstan» JShS bazasynda John Deer kombaındaryn jınaý da kózdelgen.

Indýstrııalandyrý kartasyna sáıkes ótken jyly quny 95 mıllıard teńge bolatyn 7 joba júzege asyrylyp, jańa­dan 1119 jumys orny qurylǵanyn oblys ákimi erekshe atap kórsetti. Jeke ınvestordyń 63 mıllıard teńge salýy esebinen jylyna 2 mıllıon tonna sement shyǵaratyn iri zaýyt ta iske qosylǵan. Budan basqa, óńirde jalpy alǵanda qýaty jylyna 4 tonna bolatyn úsh altyn óndirý zaýyty salynady. Memlekettik ınnovasııalyq grant (60 mıllıon teńge) arqyly «BIOTRON GROUP» JShS aýyl sharýashylyǵy maldaryna arnalǵan vaksına shyǵara bas­tady. Joba Stepnogor qalasynda bıotehnologııa klasterin qurýdyń alǵashqy qadamy sanalady. Sondaı-aq qaıta óńdeý sektoryn ári qaraı damytý maqsatynda Indýstrııalandyrý kartasyna sáıkes quny 500 mıllıard teńge bolatyn 10 joba júzege asyrylýda. Onyń altaýyn aıaqtaý bıyl josparlanǵan. Balamaly qýat kózine qatysty aıtar bolsaq, ákim qazir jumys istep turǵan Ereımentaý aýdanyndaǵy jel elektr stansasy (45 MegaVatt) men Selınograd aýdanyndaǵy jelden qýat alatyn qurylǵyny (750 Kvt/saǵat) erekshe atap ketti. 2017 jyly oblystaǵy 3,5 myń agroqurylymǵa 38 mıllıard teńge memlekettik qoldaý kórsetilýiniń arqa­syn­da aýa raıynyń qolaısyzdyǵyna qaramaı joǵary sapaly 5,1 mıllıon tonna astyq jınaldy. M.Myrzalın qazirgi kezde tıimdi paıdalanylmaı jatqan jer­lerge ǵaryshtyq monıtorıng jasalatynyn, sonyń nátıjesi boıynsha ol jerler alynyp, jaqsy jumys nátıjesin kór­set­ken sharýalarǵa úlestiriletinin aıtty. Qazirgi tańda oblysta 35 aýyl sharýa­shy­lyq kooperatıvi qurylsa, taǵy 28-i uıym­dastyrylatyny ataldy.

2017 jyly azyq-túlik ónimin ón­dirý 13 paıyzǵa artyp, 80 mıllıard teńge­ge jetken. Shaǵyn jáne orta bıznes sýbek­­ti­leriniń sany aıtarlyqtaı ós­ken­­­digi erekshe ataldy. Sonyń nátıje­sin­de qosymsha 6 myń jumys orny qury­lyp, bıýdjetke túsetin salyq kólemi aı­tar­lyq­taı ul­ǵaı­ǵan. Mynadaı bir jaıtty da aıta ket­ken jón. Zerendi aýdanynyń tur­ǵyny Andreı Rymanov óz qarjysyna sport­tyq-saýyqtyrý ortalyǵyn salýdy oı­las­tyrǵandyǵyn aıtyp, oblys ákimine osy usynysymen shyqqan kórinedi. О́ıtkeni jergilikti ákimdik jer telimin berýdi qajet dep tappaǵan. M.Myrzalın aýdan ákimine bul máseleni sheshýdi júkteı oty­ryp, óńirde óz qarjysyna áleý­mettik jáne ózge de turǵyndarǵa qajetti nysandardy salýshylarǵa qoldaý kórsetilýi qajettigin qatań eskertti. О́ıtkeni Elbasynyń ózi oblys ákimderinen osyny talap etip otyr. «Nurly jer» baǵdarlamasy sheńberinde 2017 jyly 426 myń sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berilse, bul 3640 otbasy ózderiniń bas­pana máselesin jaqsartyp alǵandyǵyn kór­se­tedi. Sonymen qatar 11 aýyldyq eldi mekende 241 shaqyrym bolatyn sý quby­ry tartylypty. Búgingi tańda eldi meken­derdi ortalyqtandyrylǵan aýyz sýmen qamtamasyz etý 59 paıyzǵa ǵana sheshimin tapqan. Sondyqtan da bıyl 14 aýylǵa sý jetkizý qubyrlaryn tartý kóz­delse, taǵy 19-nda jobalaý-smetalyq qujatyn ázirleý qolǵa alynǵan. О́ńir tur­ǵyndary úshin taǵy bir jaqsy jańalyq, «Global Gas Group» JShS Aqmola oblysyna kógildir otyn jetkizý jobasy boıynsha belsendi jumys júrgizýde. Alǵashqy kezeńde oblys ortalyǵyn qosqanda jeti aýdan, sonyń ishinde Býrabaı kenti gazben qamtamasyz etilmek. О́tken jyly oblys­ta 630 shaqyrym jol jóndelse, sonyń 236 shaqyrymy jergilikti joldar sanalady. Bul oraıda «Shýche-Zerendi» tas joly jáne Kókshetaý qalasyna kire­beris jol (4 jolaqty) keńeıtiledi dep kúti­lýde. Sonymen qatar Aqkól, Atbasar, Bulan­dy, Esil, Ereımentaý, Jarqaıyń, Zerendi jáne Sandyqtaý aýdandarynda kent­aralyq joldar da jóndeletin bolady.

Búginde bilim berý prosesinde 515 mek­­tep aqparatty-kommýnıkatıvtik teh­no­lo­g­ııalardy qoldanady. Oblystaǵy bar­sha mektepter Internet jelisine jáne «Bilim Land» ınnovasııalyq bilim berý platformasyna qosylǵan. Mek­tep­terdi mýltımedııalyq jáne jańa radıo­tehnıkalyq kabınettermen jaraq­tandyrý boıynsha jumystar júrgizi­lýde. Memleket basshysynyń tapsyrmasyna oraı muǵalimderdiń jalaqysy 30 paıyzǵa óskeni erekshe ataldy. Al 2018 jyly 12 jańa nysan salynsa, taǵy 15-i kúrdeli jóndeýden ótkiziletin bolady. О́tken jyly oblysqa 384 medısına qyzmetkeri kelse, solardyń 140-y dáriger. Olardyń 61-ine oblys ortalyǵynan páter bólinipti. Ákim Sh.Ýálıhanov atyndaǵy Kókshetaý ýnı­versıteti bazasynda 150 oryndyq medısına fakýltetin ashý máselesiniń qaras­tyrylyp jatqandyǵymen de bólise ketti. Shýche-Býrabaı kýrortty aımaǵyn damytýdyń úshinshi kezeńine sáıkes 60 mıllıard teńge ıgerilip jatqandyǵyn aıtqan M.Myrzalın bıyl Shýche qalasy men Býrabaı kentinde ınjenerlik jeli­ler men jol salynatyndyǵyn jet­kizdi. Máselen, Úlken Chebache kóli jaǵa­synda 233 gektarlyq aýmaqta jańa kýrort­ty aımaq salynady. Al Býrabaı kentiniń ózinde 14 gektar jerge meshit, avtoturaq jáne turǵyn úıleri bar keshen boı kóteredi dep kútilýde. Taǵy bir jaǵymdy jańalyq, «Rixos» qonaqúıi mańynda jalpy aýmaǵy 370 gektarǵa premıým-klasty kýrortty aımaq paıda bolady. Ákim sonymen qatar Kókshetaý qalasyna da toqtalyp ótti. Atap aıtqanda, qala aınalasyn jasyl jelekke aınaldyrý maqsatynda 1292 gektar aýmaqqa tal otyr­ǵyzý bastalatyndyǵyn jetkizdi. Qala or­ta­lyǵyndaǵy Qopa ózenine balyq jiberi­lip, jaǵajaı aıtarlyqtaı ózgeriske ushy­raı­tyndyǵy da aıtyldy. 2017 jyly «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynyń aıasynda 4,4 mıllıard teńgege 115 is-shara júzege asyrylǵan.

Sóziniń sońynda óńir basshysy elimiz­diń baǵdarlamalyq qujattaryn júzege asyrý memleket pen jeke bıznestiń birle­se áreket etýiniń arqasynda júzege asyry­la­t­yndyǵyn erekshe atady. Eshkim odan syrt qalmaýy tıis.

Asqar TURAPBAIULY,
«Egemen Qazaqstan»

Aqmola oblysy