Osydan týra 21 jyl buryn Qazaq KSR-iniń «Qazaq KSR Prezıdenti qyzmetin taǵaıyndaý jáne Qazaq KSR Konstıtýsııasyna «Negizgi Zańyna) ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańyna sáıkes Qazaqstanda prezıdenttik ınstıtýttyń irgesi qalandy. Sol 1990 jylǵy 24 sáýirde respýblıka Joǵarǵy Keńesiniń Qazaqstannyń tuńǵysh Prezıdenti etip Nursultan Ábishuly Nazarbaevty saılaýymen baılanysty memleket tarıhynda óshpes mańyzǵa ıe akt júzege asty. Al, 1991 jylǵy 1 jeltoqsanda N.Nazarbaev búkilhalyqtyq saılaýda 98, 78 paıyzben jeńiske jetip Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti qyzmetimen, el damýynyń qyran shabys qadamdaryn bastady. Tarıhı jeltoqsannyń 16-sy kúni Qazaqstan óz táýelsizdigin jarııalady. Osynaý ulan-ǵaıyr ári taǵdyrsheshti oqıǵalardyń ortasynda júrgen azamattardyń qatarynda esimi elge tanymal, búginderi 97 jasqa kelip otyrǵan abyz qarııa Baıan Janǵalov ta bar edi. Biz taıaýda Baıekeńdi áńgimege tartyp, Prezıdent tulǵasy jaıly tolǵamdarymen bólisýin ótindik.
Halqymyzda: «Handyq talǵap qonady», degen kóneden kele jatqan kóregen sóz bar. Bul turǵydan aıtqanda, halqymyz haqtaǵalanyń tilegine rıza bolýy kerek. Nursultan Nazarbaev – shyn mánindegi halyqtyń uly, perzenttik paryzyn danyshpandyqpen oryndaıtyn adal da batyr jan. El basqarý qashanda ońaı bolmaǵanymen, Nursultan Ábishuly kótergen júk qaýipti de zilbatpan edi. Meni taǵdyrymyzdy tálkekke sala jazdaǵan áıgili Beloveje oqıǵasy qatty tolǵandyrady. Osy tusta Nurekeń asqan sabyrlylyq pen salıqalylyqtyń úlgisin tanytty. Bizdiń Prezıdentimiz 1991 jylǵy jeltoqsannyń alǵashqy kúnderinde mysy basym elderdiń, dostyq qarym-qatynastaǵy áriptesteriniń qolqalaýymen pisýi qanbaǵan qujatqa qol qoıa salmady. Muny boljap bolmas saıası taıtalasqa toıtarys berý qadamy dep bilemin.
Batyrlyq deıtinim osy. Men Uly Otan soǵysy jyldarynda I.V.Panfılov atyndaǵy 8-gvardııalyq dıvızııanyń quramynda ot keshtim. Erlikti esh tómendetkim kelmeıdi. Biraq, Beloveje qyspaǵynan bilgirlikpen shyǵa bilýdi erliktiń eren tuǵyry dep baǵalaımyn. Osydan bastap kóńildegi kúdik joıylyp, jaqsy úmitterge jol ashylǵany anyq.
Sóz oraıynda Nursultan Ábishulymen alǵash tanysqanym esime túsip otyr. 60-shy jyldardyń aıaǵynda «Petropavl-Almaty» poıyzymen konferensııaǵa ketip bara jatqanbyz. Bir jaqsylyq kútkendeı elegizemin. Qaraǵandyǵa da kelip jettik. Vagondaǵylardy baıaǵydan tanıtyndaı ashyq-jarqyn amandasyp, ashań júzdi kórkem jigit kirip kele jatyr. Bizge kýpeles eken. «Assalaýmaǵalaıkým, sizderge sálem bereıin dep keldim. Aty-jónim – Nursultan Nazarbaev. Temirtaý qalalyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysymyn», – deıdi. Bárimiz myna bir erekshe jigitke ornymyzdan turyp sálemdestik. Áp-sátte ómirbaıanyna qanyǵyp shyqtyq. Eńbek jolyn Qazaqstan Magnıtkasynyń gornovoıy bolyp bastaǵan Nursultannyń jasy 30-ǵa áli jetpepti. Qazaqstandaǵy birinshi hatshylardyń eń jasy.
Konferensııada jańa tanysymyz jalyndatyp turyp sóz sóıledi. Qazaqstanyn janyndaı súıetin jigittiń bolashaǵymyzǵa baǵyttalǵan oı-pikirleri, syn-eskertpeleri jalpynyń kóńilinen shyqty. Sodan beri Nursultan Nazarbaevtyń árbir qadamyna nıettestigimdi, tilektestigimdi bildirip júremin. 1970-1980 jyldary kezdesýimiz jıiledi. Úlkendi-kishili jıyndarda, ólkemizge kelgen saparlarynda jyly amandyǵymyz úzilgen emes. Zeınetkerlikke shyqqanymda da arnaıy izdetkenin, shaqyrtqanyn talaı kórdim. «Qarty bar eldiń qazynasy bar», degen sózi maǵan da qaratyp aıtylǵandaı sezinemin. Jan-jaǵymdaǵylarǵa ádemi qartaıý jóninde áńgime aıtyp otyramyn.
Osydan biraz buryn «Egemen Qazaqstanda» «Sońǵy han men tuńǵysh Prezıdent» degen maqala shyqqanda gazet ustanymyna rıza boldym. Shyndyǵynda solaı. Prezıdent Býrabaıdaǵy Abylaı handyq qurǵan alańdy tarıhı-tanymdyq keshenge aınaldyrdy. Zańǵar eskertkish saltanatynda onyń shymyldyǵyn Nursultan Ábishulymen birge ashqanym meniń búkil sanaly ómirime berilgen joǵary baǵa dep bilemin. Elbasynyń Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýy júregimdi tebireniske bóledi. Aqmola oblysynyń qurmetti azamaty retinde Memleket basshysynyń atyna aq bataly hatymdy joldadym. Ol, Prezıdentimiz aıtqandaı «elimizdiń bas gazeti «Egemen Qazaqstanda» jarııalandy.
Nursultan Nazarbaev el tizginin nyq ustap kele jatyr. Halyq ony qaıta-qaıta Elbasylyqqa saılap otyr. Bul elimizdiń el bolǵandyǵyn aıqyndaıdy. Memleket basshysynyń kóregendiginiń arqasynda Qazaqstandy búkil álem tanyp, sanasyp otyr. Qazaqstan – Ortalyq Azııada kóshbasshy. Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymyna tóraǵalyqty abyroımen atqardyq. Álem dinderiniń ókilderi Qazaqstanda jyl saıyn bas qosyp, tirshiligimizdiń tynyshtyq arnasyn keńitýde. Arqa tórinde ádemi Astana salýy da aqyl.
Qazaqstan Respýblıkasy óz Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyn álemdik demokratııa standarttaryndaǵy jańǵyrý qadamdarymen qarsy alǵaly otyr. Respýblıka Parlamenti Májilisi men barlyq deńgeıdegi máslıhattardyń saılaýy ótkiziletin boldy. Nursultan Ábishuly kúni keshegi «Nur Otan» HDP HIV sezinde sóılegen sózinde: «Biz jasampaz jıyrma jylda júz jylǵa tatıtyn ulan-ǵaıyr joldy basyp óttik», dedi. Mundaı eldi álem qaýymdastyǵy: «Qazaqstan dese – Nazarbaev dep biledi!» deýi osydan.
Qanatyń talmasyn – Qazaqstan! Abyroıyń asqaqtaı bersin – Nursultan!
Baıan JANǴALOV, Sosıalıstik Eńbek Eri.
Aqmola oblysy,
Zerendi aýdany.
