Qazaqstan halqynyń sonaý almaǵaıyp, alasapyran zamanda 1991 jyldyń 1 jeltoqsanynda óziniń Prezıdenti etip N.Á.Nazarbaevty saılaýy, halqymyzdyń úlken parasattylyǵynyń, Elbasyǵa degen úlken seniminiń belgisi edi.
Osy zor tarıhı oqıǵa árbir otandasymyzdyń sanasynda saltanatty kún bolyp qaldy. Jaqsy kún jarqyn jalǵasyn tapty. Elbasymyz Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń basshylyǵymen táýelsizdik jyldarynda respýblıkamyzda júz jylǵa tatyrlyq ister atqaryldy. Elbasy ekonomıkasy tyǵyryqqa tirelgen, saıası daǵdarysqa ushyraý aldyndaǵy Qazaqstandy jańa dáýirlik jarqyn kúnderge jetelep alyp shyqty.
Shynynda da, osy qysqa ýaqytty oımen sholyp shyqsaq, elimiz táýelsizdik alyp, irgesin bekitken, halqymyzdy qýanyshqa keneltken, shabytyna shabyt qosyp, jigerlendire túsken, buryn-sońdy túsimizge de kirmegen, dosty súıindirip, dushpandy kúıindiretin, beınelep aıtsaq, talaı ǵajaıyptardyń kýási bolǵanymyz anyq.
Saıasatta bolsyn, ekonomıkada bolsyn, áleýmettik salada bolsyn Qazaqstan ózgelerge úlgi bolatyndaı dárejede damý ústinde. N.Á.Nazarbaevtyń basshylyǵymen «Qazaqstan-2030» atty strategııalyq baǵdarlama qabyldap, elimizdiń 2030 jylǵa deıingi damýyn aldyn ala belgiledik. Nátıjesinde, Qazaqstan ekonomıkalyq reformany júzege asyrýda keshegi Keńes Odaǵy respýblıkalarynyń aldyna shyǵyp, biz ustanǵan ekonomıkalyq model damýshy elderge úlgi-ónege retinde usynyla bastady. Kezeń-kezeńge bólingen ekonomıkanyń damýynyń alǵashqy satysynda «Qazaqstan – 2030» strategııasyn júzege asyrýdyń birinshi onjyldyǵy tujyrymdaldy. Ony oryndaýdyń barysynda eldiń ishki jalpy ónimi eki esege deıin artyp, halyqtyń ál-aýqaty anaǵurlym ósti, eń bastysy – ekonomıkalyq damý qarqyndy sıpat aldy. Qazaqstannyń jan basyna shaqqandaǵy ishki jalpy ónim kólemi qazirdiń ózinde Shyǵys Eýropadaǵy birqatar elderge teńesip qaldy. Osy jyldary zeınetaqy mólsheri 4,5 ese, jalaqy 5,5 ese artqanyn aıtýdyń ózi jetkilikti. Endi «Qazaqstan-2030» baǵdarlamasynyń ekinshi onjyldyǵyna arnalǵan mindetter is júzine asyrylýda. Údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq baǵdarlama aıasynda iske qosylyp jatqan júzdegen óndiris oryndary, Batys Qytaı – Batys Eýropa jol qurylysy, Beıneý – Bozoı – Aqbulaq – Qorǵas gaz qubyry taǵy basqa da ondaǵan, júzdegen obektiler elimizdiń ekonomıkasy men halyqtyń áleýmettik jaǵdaıyn jańa satyǵa kóteredi.
Áleýmettik salada da Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń tikeleı tapsyrmasymen júzdegen mektepter men aýrýhanalar, «Balapan» baǵdarlamalary aıasynda balabaqshalar, aýyz sý júıeleri salynýda. Kadr daıarlaý jónindegi budan 16 jyl buryn dúnıege kelgen «Bolashaq» baǵdarlamasy men elimizdegi maman kadrlar daıarlaý jónindegi qazirgi zaman talabyna saı mindetter turaqty kún tártibine qoıyldy.
Elbasy azat kúnderdiń alǵashqy tynysynan bastap qazaq tiliniń mártebesi men mereıin kóterý, onyń paıdalanylý jáne qoldanylý aıasyn keńeıtý turǵysynda únemi qamqorlyq pen basshylyq jasap keledi. «Qazaq qazaqpen qazaqsha sóılessin», dep bul iske mán berip, bastama kótergen Elbasymyz odan keıingi jyldary: «Qazaqstannyń bolashaǵy – qazaq tilinde», degen ustanymyn ashyp aıtyp, barsha jurtymyzdy osyǵan erekshe mán berýge jumyldyrdy. Ulttyq mádenıetimizdi qaıta túletý úshin «Mádenı mura» memlekettik baǵdarlamasyna basshylyq jasap, halqymyzdyń kóne tarıhy men mádenıetin keler urpaqqa jetkizetin úlken is atqaryldy.
N.Á.Nazarbaevtyń eń batyl sheshimderiniń biri elimizdiń astanasyn ásem Almatydan Saryarqa tósine kóshirýi boldy. Bul Elbasymyzdyń erlikke para-par isi boldy.
Prezıdentimizdiń tikeleı basshylyǵymen astanaǵa aınalǵan elordamyz búginde óte serpindi damýda. Nebári 14 jyl kóleminde munda jappaı qarqyn alǵan turǵyn úı qurylysyn bylaı qoıǵanda, el sımvoly atanǵan Báıterekten bastap, qaıtalanbas bolmys-bitimdi Han Shatyr, Pıramıda, Táýelsizdik saraıy, «Qazaqstan» konsert zaly, «Qazaq eli» monýmenti, taǵy basqa da kóptegen ásem ǵımarattar boı kóterdi. Qazaqstannyń júregi atanyp otyrǵan Astananyń bolashaqta munan da kórikti bola túsetinine eshqandaı shúbá joq. Astana Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń ǵasyrlyq qoltańbasy, táýelsiz elimizdiń tarıhı jeńisi!
Osy oraıda Elbasymyzdyń «Dúnıede táýelsiz Qazaq eli bar. Álemde egemen Qazaqstan bar. Onyń kópultty, tatý, yntymaqty halqy bar. Qýatty ekonomıkasy, senimdi saıası júıesi bar. Eń bastysy búginnen nurly, búginnen jemisti bolashaǵy bar» – degen sózderi eske túsedi. Keýdeńdi qýanysh pen shattyq, óz elińe degen, Elbasyǵa degen maqtanysh sezimi kerneıdi.
Endi eki aptadan keıin elimizdiń Táýelsizdik alǵanyna 20 jyl tolady. Osy tarıhı qysqa merzimde Táýelsiz Qazaqstan Prezıdent N.Á.Nazarbaevtyń basshylyǵymen nebir qıyn-qystaý kezeńderden súrinbeı ótip, tolaǵaı tabystarǵa jetti, qarqyndy damý jolyna tústi. El de, zaman da, qoǵam da jańardy. Nursultan Ábishuly Qazaq elin, qazaq halqyn, Táýelsiz Qazaqstandy búkil álemge tanytty. Buryn biz kim edik, qazir kimbiz? Árbir qazaqstandyq ózine osy suraqty qoıyp, oılansa, bizdiń eldiń búgingi jetistikteri kóz aldymyzǵa keledi, kókiregińdi óz elińe degen, Elbasyǵa degen rızashylyq sezim men maqtanysh kerneıdi. Biz álemdi dúrliktirgen qarjy daǵdarysynyń eń qıyn kezeńderin Elbasynyń sara saıasatynyń arqasynda jeńip shyqtyq emes pe? N.Á.Nazarbaevtyń danagóı, salıqaly saıasatynyń arqasynda Qazaqstan halyqaralyq arenada joǵary dárejege ıe bolyp, EQYU-ǵa tóraǵa boldy. Árıne, osynyń bári – Táýelsizdiktiń arqasy, Prezıdentimizdiń qajyrly eńbeginiń, syndarly saıasatynyń jemisi. Halqymyzdyń sheksiz rızashylyǵyna bólengen Memleket basshysyn Qazaqstan halqy Elbasy dep úlken qurmetpen ataıdy. Sanaly ǵumyryn Táýelsiz Qazaqstandy kórkeıtýge arnap kele jatqan tulǵaǵa halyq qandaı qurmet kórsetse de jarasady. Biraq Elbasy óziniń elge sińirgen eńbegin kórsetip, esh ýaqytta ataq-abyroıǵa qyzyqqanyn kórgen joqpyz.
Búginde Táýelsiz Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń esimi óz ultymyzdyń ǵana emes, búkil túrki jurtynyń kóshbasshysy retinde tórtkúl dúnıege tegis málim dep tolyq aıta alamyz. «Súıer ulyń bolsa, sen súı – súıinerge jarar ol», dep uly Abaı ósıet etkendeı, búginde elin, halqyn súısintip otyrǵan Nursultan Ábishuly búkil qazaqtyń maqtanyshyna, mahabbatyna aınalǵan erekshe tulǵa. «Nazarbaevty qazaq halqynyń baǵy úshin bere salǵan», dep talaı eldiń ári qyzyǵa, ári qyzǵana aıtqan sózderin san márte estigenbiz. Rııasyz kóńilden shyqqan mundaı madaqtaýlarǵa árbir qazaqstandyqtyń júregi jylyp, Elbasymyzǵa degen maqtanysh sezimi kóńilge uıalaıtyny sózsiz.
N.Á.Nazarbaev – óz halqynyń bar qadir-qasıetin, tilin, tarıhyn, mádenıetin, salt-dástúrin jetik biletin, ultyn jan-tánimen súıetin, onyń mártebesin ósirip, halqynyń senimin aqtap kele jatqan óz eliniń shyn perzenti, keleshekti boljaı biletin, aldaǵyny oılaı biletin kóshbasshysy.
Halyqtan shyqqan qaıratker Táýelsiz Qazaqstannyń negizin qalaýshy, elimizdiń ekonomıkasynyń qarqyndy ósýine, otandastarymyzdyń ál-aýqatynyń artýyna qol jetkizgen, barsha álem moıyndaǵan qaıratker – tulǵa.
Búgingi tańda dúnıe júzinde «Qazaqstan» men «Nazarbaev» degen sózder egiz uǵymǵa aınaldy. Sondyqtan elim, jerim degen, eldiń, jerdiń qamyn jegen Elbasymyz Nursultan Ábishuly Nazarbaevpen halqymyz maqtanady, qurmetteıdi, onyń amandyǵyn tileıdi.
Qýanysh AITAHANOV, Parlament Senatynyń depýtaty.