Bilim jáne ǵylym mınıstriniń orynbasary Ashat Aımaǵambetov bıyl UBT elimizde 15-shi márte ótetinin, 2004 jyldan beri UBT-ǵa 1 mln 600 myń adam qatysqanyn, jyl saıyn testileýdi ótkizý tehnologııasy jańaryp kele jatqanyn atap ótti. Vıse-mınıstrdiń aıtýynsha, byltyr jańa formatqa kóshken UBT-da bıyl ózgeris joq. UBT-ǵa qatysýǵa ótinishterdi tirkeý 10 naýryz ben 10 mamyr aralyǵynda júrgizildi. Al testileý ýaqyty 20 maýsymnan 1 shildege deıingi onkúndikke belgilendi.
A.Aımaǵambetov mınıstrlik ókilderiniń óńirlerdi aralap, ata-analarmen, muǵalimdermen birge uzaq talqylaýlarynyń nátıjesinde Parlamentte «Bilim týraly» zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizilgenin, bul boıynsha UBT baıqaýynda «Altyn belgi» ıeleriniń jınaǵan baly ózgelermen teń bolǵan jaǵdaıda ǵana basymdyqqa ıe bolatynyn atap ótti. Bıyl 7 myńǵa jýyq «Altyn belgi» ıeleri UBT-da baǵyn synamaq. Sondaı-aq UBT-ny aǵylshyn tilinde tapsyrý boıynsha 200-deı ótinish kelip tústi. Vıse-mınıstr bıylǵy testileý suraqtarynyń sapasy da oqýshylardy qanaǵattandyratyn atap ótti. Bul tarapta sońǵy eki jylda appelıasııaǵa berýshiler sany eki esege tómendegen. Aǵymdaǵy jyly suraqtardy jetildirý boıynsha birqatar jumys atqaryldy. Ásirese, fýnksıonaldyq saýattylyq boıynsha test tapsyrmalary áldeqaıda jetildirile tústi.
Mınıstrdiń orynbasary UBT qortyndysy boıynsha reıtıng júrgizilmeıtindikten óńirlerde mektepterdiń qyzmetin UBT nátıjesi boıynsha baǵalamaýdy ótindi. О́ıtkeni, UBT – joǵary oqý ornyna oqýǵa túsýshilerdi irikteıtin emtıhan. Sondyqtan, mektep biliminiń kórsetkishi attestasııalaýǵa baılanysty, dedi ol. Sondaı-aq balalardy UBT tapsyrýǵa tirkeýge mektep ákimshiligi jaýapty bolsa, jergilikti atqarýshy organdar balalardyń qaýipsizdigi, tasymaly, jatyn orny men tamaqtanýyna jaýapty bolmaq.
– Bıyl Elbasynyń bes áleýmettik bastamasy aıasynda qosymsha bólinetin 20 myń granttyń 11 myńy tehnıkalyq mamandyqtarǵa bólinedi. Sondyqtan oqýshylardyń tańdaý pánin belgileýi óte mańyzdy. Taǵy bir eskerer dúnıe, talapkerler testileý paraǵyn toltyrýda qatelikterge boı aldyryp jatady. Bul rette bıyl Ulttyq testileý ortalyǵynyń óńirlerdegi fılıaldaryna synama testileý paraqshalary jiberilip, oǵan oqýshylar belsendi túrde qatysty. Al aqyly bólimde oqý úshin UBT-ny tamyz aıy men keler jyldyń qańtarynda qaıta tapsyrýǵa baılanysty ózgerister bolǵan joq. Sondaı-aq talapkerge basqa joǵary oqý ornynda tapsyrǵan shyǵarmashylyq emtıhan nátıjesi boıynsha aqyly bólimge oqýǵa múmkindik berilip otyr, dedi A.Aımaǵambetov.
Ulttyq testileý ortalyǵynyń dırektory Ramazan Álimqulovtyń aıtýynsha, bıyl test suraqtarynyń 50 paıyzy jańartyldy. Byltyr 40 myń suraq bolsa, bıyl 119 myń suraq bar. Onyń ishinde 3 myńdaı suraq aǵylshyn tilinde. Osy 119 myń suraqtyń ishinde 11 paıyzy fýnksıonaldyq saýattylyq boıynsha, al 37 paıyzy bir nemese birneshe durys jaýaptarǵa qurylǵan suraqtar. Búgingi tańda 94 072 túlek ulttyq biryńǵaı testileýge ótinish bergen, olardyń ishinde 73 myńy qazaq tilinde tapsyrady. Bul – 80 paıyzǵa jýyq kórsetkish. Al jalpy mektep bitiretin túlekter sany 146 myń, olardyń 69 paıyzy testileýge qatysýǵa ótinish berdi», dedi Ulttyq testileý ortalyǵynyń dırektory R.Álimqulov.
Aǵymdaǵy jyly UBT 167 ortalyqta ótedi. Al ár pánnen shekteýli ball – 60. Aýyl sharýashylyǵy men veterenarııa boıynsha shekti ball – 60, Ulttyq ýnıversıtetter men medısına mamandyqtaryna shekti ball – 65 baldy quraıdy. Búginde 327 myń ózin ózi baıqaý testileýi ótse, onyń 100 myńnan astamy onlaın júıede ótti. Aldyn ala málimet boıynsha, olardyń 30 paıyzy matematıka men fızıka pánin tańdap otyr. Bul pándi tańdaǵan talapkerler 52 mamandyq boıynsha oqýǵa tapsyra alady. Al budan keıingi orynda 25 paıyzben hımııa men bıologııa pánderi tur. Tehnıkalyq mamandyqtarǵa granttardyń kóbeıýine baılanysty atalǵan pánderdi tańdaýshylar qatary óse túsýi tıis.
Jyl saıyn orta eseppen mınıstrlikterdiń 1800-deı ókili óńirlerge UBT barysyn qadaǵalaýǵa jiberilip, 1,5 myńdaı aýdıtorııa qoldanylady. Byltyr aýdıtorııalardan tikeleı onlaın translıasııa júıesi engizilgeni belgili. Bul UBT-nyń ashyq, ádil ótýin qamtamasyz etedi. Byltyr onlaın kórsetilim 35 paıyzǵa qoldanylsa, bıyl sıfrlandyrý aıasynda bul kórsetkish arta túspek. Ulttyq testileý ortalyǵynyń basshysy testileý kezinde keıbireýlerdiń ár jerden quraǵan testileýdiń jaýaptaryn satatynyn, alaıda «Memlekettik qupııa týraly» zańǵa sáıkes eshbir jaýap aldyn ala berilmeıtindikten ata-analar men talapkerlerdiń ondaı alaıaqtarǵa aldanbaýyn, tek óz bilimine senýi, berilgen ýaqytty tıimdi paıdalanýy kerektigin atap ótti. Bul rette bıylǵy talapkerler úshin alańdaıtyn eshteńe joqtyǵyn jetkizip, barlyǵyna sáttilik tiledi.
Dýman ANASh,
«Egemen Qazaqstan»
