Almatyda Ǵalym Ospanovtyń keskindeme kórmesi ótti

Ospanov óziniń shyǵarma­shy­lyq izdenisterinde asa joǵary tal­ǵam­ǵa ıe. Onyń keskindemesine tán qoltańbasy avtorlyq stılin aıqyn­da­ǵan birqatar erekshe óz­ge­she­lik­te­rinen bilinedi.  Bul ka­me­ralyq for­mat­tardy tańdaý jáne natıýrmort jan­ryna degen aıqyn umtylys, sondaı-aq eshkimmen salystyrýǵa kelmeıtin týyndynyń formaldy-tústik qurylymy. Kózge kórinetin qara­paıym zattardyń ar jaǵynan sýretshi «jansyz tabıǵat» pen adam bolmysynyń qushtarlyǵy arasynda parallel júrgizý arqyly jasyrylǵan dramany kórýge umty­lady. Avtor asa mán beretin jergilikti túster ony emosııamen, mánerlilikpen, shynaıy sezimdermen toltyra otyryp zattyq álemniń «tynysh ómirin» buzady.

– Sýretshi shyǵarmalarynda adamdar álemindegi sekildi, zattar álemi de bir-birimen jáne syrtqy ortamen kúrdeli qarym-qatynasta qurylady. Úlken jáne kishi, tyǵyz jáne móldir, túrli-tústi, jandy-jansyz – barlyǵy da zertteýge jáne jalpy ekzıstensıaldyq zań­dy­lyqtardy uǵynýǵa baǵyt­tal­­ǵan. Sezann sııaqty, Ospanov qa­ra­paıym nysan­dardyń shekteýli sany arqyly álemniń alýan túr­li­ligin kórsetýge tyrysady – onda al­ma nemese shabdaly, ústel­diń geo­metrııalyq jazyqtyǵy, al­mu­rt­­­tyń nemese vazanyń sopaq­ty­ǵ­y «umtylatyn» sheńber bar. Bi­raq Ǵalym óz baǵytyn izdeı­di, je­mis­terdiń beı­nesinde tikeleı tú­sin­dirmeden bas tartý arqyly   tústi nyǵaıtady, for­many keńeıtip, jaryqty kúsheı­tedi, ol zattyq álem men taza dereksizdikke ketýdiń arasyn­daǵy názik shekara tepe-teń­digin saqtaıdy, – deıdi kórme jetekshisi Ekaterına Reznıkova.

Jaryq pen kóleńke oıynyn baqylap, formalardyń organıkasyn ańǵarý, kúrdeli tús boıaýlaryn paıdalaný ar­qyly sýretshi álemniń sulýlyǵy men kemeldenýi týraly túsinigimen bólisip, kórermendi baýrap áketetini oıymyzǵa oralady.

Sondaı sátte, kenep betinde ýyljyp pisken jemister...

Arman OKTIаBR,
«Egemen Qazaqstan»

ALMATY