Kózimen kórgendi júrekten ótkizip, kórermenge usynady. Sondaı erekshe jandardyń biri – sýretshi Jumat Ánesulynyń «Almaty jáne onyń ańyz adamdary» atty jeke sýret kórmesi Almaty mýzeıinde ashyldy. Kórmege qylqalam sheberiniń peızaj, portret, natıýrmort, keskindeme janrlarynda jazylǵan 50-den astam týyndysy qoıylǵan.
Beıneleý óneri – J. Ánesulynyń shyǵarmashylyǵynyń bir qyry ǵana. Ol talantty sýretshi ǵana emes, sonymen qatar pýblısıst, jazýshy, birneshe kitaptyń avtory. Ejelgi grek Ezop negizin qalap, fransýz Jan de Lafonten, orys jazýshysy Ivan Krylov damytqan, Ahmet Baıtursynov qalam terbegen mysal janryn meńgerip, ýytty satırasymen qazirgi qoǵam keleńsizdikterin aıamaı túırep júrgen de osy shyǵarmashyl tulǵa.
«Jumat Ánesulynyń shyǵarmashylyǵy sýretpen ǵana shektelmeıdi. Proza, pýblısıstıka janryndaǵy eńbekteri elge tanylsa, aqyndyq júregimen salǵan sýretteri – kórermenge endi jol tartyp, óz baǵasyn alary sózsiz»,- dedi, kesh qonaǵy ári sýretshiniń keıipkeri, qazaqtyń jyr aqqýy atanǵan aqyn Marfýǵa Aıtqojına.
Aqyn, «Aqıqat» jýrnalynyń bas redaktory Amanhan Álimuly qazaqty álemge tanytý, ult retinde moıyndatý halyqtyń óneri men mádenıetin nasıhattaýdan bastaý alatynyn tilge tıek etti. Taǵdyrly tarıhymyz, ór ónerimiz, ult máıegi – mádenıetimizdi «...ózimiz ǵana bilip, óz qazanymyzda ózimiz qaınaı berýge bolmaıdy. Shartarapqa tanytýymyz kerek».
Kórmeniń ashylý saltanatyna arnaıy shaqyrylǵan aqyndar Aıan Nysanalın men Zeınolla Tileýjanov jınalǵandardy jyrmen sýsyndatsa, kórmege aq jol tilegen belgili kúıshi Talap Qarash Nurǵısanyń «Aqqýyn» áýeletti.
Sheberdiń qolynan shyqqan «Botanıkalyq baq», «Tóle bı kóshesindegi alleıa», «Eski alań», «Qyzyl úı» kartınalary Almatynyń ózine ǵana tán atmosferasyn sheber jetkizse, ómirleri Alataý baýraıyndaǵy ásem qalamen bite qaınasqan Ahmet Baıtursynov, Aıgúl Úlkenbaeva, Shómishbaı Sarıev, Aıan Nysanalın, Marfýǵa Aıtqojına, Keńshilik Myrzahmetov syndy tulǵalardyń portrettik galereıasy tereń psıhologızmmen erekshelenedi.
«Sýret – adamzat tarıhyndaǵy eń ejelgi óner salasy. Tasqa qashap sýret salǵan babalarymyzdan bastaý alǵan kıeli ónerdiń qazaq dúnıetanymynda da alar orny erekshe. Qazaq boıaýǵa, túske tereń mán bergen halyq. Kıiz úı jasaýlarynyń, turmystyq zattardyń qanyq boıaýy, tabıǵat tústeri balanyń qııalyn damytyp, kóńil kókjıegin keńeıtetinin ata-babalarymyz ertede aq baıqaǵan. Sondaı tárbıege qanyp ósken Jumat Ánesulynyń shyǵarmashylyǵy da ekspressııaǵa baı, portretteri keıipker minezin dál berýge umtylǵan»,- dep, atap ótti kórmeniń ashylýynda sóz alǵan «Almaty qalasy mýzeıler birlestigi»KMQK dırektorynyń orynbasary Qaırat Tarbaev.
Almaty mýzeıine alǵysyn bildirgen sýretshi Jumat Ánesuly mýzeı qoryna ótken ǵasyrdyń 60-70 jyldary ózi qoldanǵan birneshe fotoapparatty tartý etti. Qundy jádigerler mýzeı ekspozısııasynan laıyqty oryn alary sózsiz.
T.Mahambetálı,
mýzeı qyzmetkeri
ALMATY
