Sondyqtan bul kezeń jańa múmkindikterge jol ashyp, asqaq armandar men mejeli maqsattarǵa jeteleıdi. Biz aldaǵy kezeńderde qalaı jumys isteıtinimizdi, azamattyq quqyqtarymyzdy qalaı iske asyratynymyzdy, balalarymyzdy qalaı tárbıeleıtinimizdi aıqyndap alýymyz kerek. Zaman bizden sony talap etedi. Elbasy bul Joldaýynda da rýhanı jańǵyrý baǵytyn odan ári jalǵastyra beretinimizdi atap kórsetti. «Ulttyń áleýmetin arttyrý úshin mádenıetimiz ben ıdeologııamyzdy odan ári damytýymyz kerek» dep aldymyzǵa aıqyn mindetter qoıdy.
Ult bolyp uıysý úshin mádenıetimiz ben ıdeologııamyzdy tórge ozdyrýymyz kerek. Ulttyq ıdeıany ulttyq ıdeologııaǵa aınaldyrý jolynda zııaly qaýym ókilderi atqarar jumys shash-etekten. Bizge ulttyq qundylyqtar máıegin tereń meńgergen bilikti mamandar qajet. Olar rýlyq sana deńgeıinde ǵana oılap qoımaı, tutas qazaq halqyn biriktiretin jańa formasııadaǵy jumys tásilderin usynyp jatsa, qanekı! Biz kreatıvti, jańasha oılaıtyn jastardy barynsha qoldaǵanymyz jón. Qazaqstandyqtar birtutas ultqa aınalýy úshin eldiń tutastyǵy men birligi, tatýlyǵy men tynyshtyǵy birinshi kezektegi maqsat bolyp sanalady. Ultaralyq kelisimdi saqtaý, árbir ult ókilderiniń mádenıetke, tilge, dinge degen kózqarasyna qurmetpen qaraýymyz kerek.
Elbasynyń Máńgilik Eldiń asyl murattaryn iske asyrýdyń negizgi tetikterin aıqyndaıtyn «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty baǵdarlamalyq maqalasynda «Men qazaqstandyqtardyń eshqashan buzylmaıtyn eki erejeni túsinip, baıybyna barǵanyn qalaımyn. Birinshisi – ulttyq kod, ulttyq mádenıet saqtalmasa, eshqandaı jańǵyrý bolmaıdy. Ekinshisi – alǵa basý úshin ulttyń damýyna kedergi bolatyn ótkenniń kertertpa tustarynan bas tartý kerek» dep aıqyn da túsinikti mindetter qoıǵany belgili. Sóz joq, jahandaný jutqynshaǵyna jutylyp ketpeý úshin biz ulttyq dástúrlerimizdi, tilimiz ben ádebıetimizdi, mádenıetimizdi, qazaqy rýhymyzdy jańǵyrtýymyz kerek. Biz jańa Joldaýdan burynǵy aıtylǵan ıdeıalar men mindetterdiń jalǵasyn kórip otyrmyz.
Qazaqstandyq mádenıet. Ol qandaı bolýy kerek? Árıne bul rette ulttyq mádenıet alǵa shyǵady. Bul rette ata-babalarymyzdyń aýyzeki aıtyp ketken ósıetteri men maqal-mátelderi tunyp turǵan tárbıe ári mádenıet der edim. Sonyń ishinde yrymdar men tyıymdarǵa da nazar aýdarý kerek sııaqty. Aıtalyq, qazaq «úıge qaraı júgirme», «bosaǵany kerme», «qara oramal taqpa», «ishegińdi tart-
pa», «shashyńdy jaıyp júrme» dep jatady. Qarap otyrsańyz, osynyń barlyǵy tárbıe. Al tárbıe tórkini – mádenıet.
Esime myna bir áńgime túsip otyr.
Akademık Qanysh Sátbaev keńes delegasııasynyń quramynda Anglııaǵa barady. Keńes delegasııasyn bir oraıly shaqta Anglııa peremer-mınıstri qabyldap, qonaqasy beredi.
Dastarqan basynda premer-mınıstr Qanysh Sátbaevqa nazar aýdaryp, ázilge balaǵan bolyp suraq qoıady:
– Sátbaev myrza, aıtyńyzshy, qazaqtardyń barlyǵy da ózińizdeı suńǵaq boıly ma?
– Meniń halqym ózimnen áldeqaıda bıik, – dep jaýap beripti sonda Qanysh.
Kelesi bir sátte premer-mınıstr ornynan turyp kelip, Qanysh Sátbaevtyń rıýmkesine demeý lebiz bildirip, taǵy bir keleńsizdeý suraq qoıady.
– Sátbaev myrza, osy siz neshinshi razmerli bas kıim kıesiz? – dep surapty premer-mınıstr.
Sátbaev sál jymıyp, esh irkilmesten:
– Premer myrza, eger siz ekeýmiz baskıim aıyrbastasaq, eki jaǵymyz da ókinbes edik! – degen eken.
Iá, dál búgingi zamanda da Sátbaev sııaqty sańlaqtar kerek. Qazaqtardyń mádenıet bıiginen kórine alatynyn qaı jerde de isimizben de, sózimizben de dáleldeı bilgenimiz jón.
Mine, Elbasynyń bizge aıtyp otyrǵan basty ıdeıasy osy. О́rkenıet órisinde, jahandyq yqpaldastyq jaǵdaıynda qazaq óz ornyn anyqtap alady degen úmit basym.
Osy rette álem elderiniń senimi men qurmetine bólenip, brendke aınalǵan Qazaqstandy osynaý bıik belesterge shyǵara bilgen Elbasynyń eleýli eńbegin atap ótýimiz kerek. Byltyr BUU Qaýipsizdik Keńesine turaqty emes múshe bolyp endik. Jyl basynda oǵan tóraǵalyq ettik. Bul búkilálemdik saıası keńistikte elimizdiń tuǵyrly ornyn aıshyqtaıdy.
Qoryta aıtqanda, elimiz ındýstrııalyq-ınnovasııalyq ekonomıkany odan ári tereńdete otyryp, áleýmettik ınfraqurylymdy salalyq jaǵynan odan ári damytyp keledi. Bul óz kezeginde qazaqstandyqtardyń ómir súrý sapasyn jaqsarta túsýde. Elbasynyń álemniń damyǵan 30 memleketiniń qataryna qosylýdy basty maqsat retinde usynyp otyrǵany belgili. Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıynda biz el Prezıdenti N.Nazarbaevtyń kórsetip bergen sara jolymen damýdyń shynar shyńyna shyǵatynymyzǵa bek senemiz.
Sabyrbek OLJABAI
