Byltyr Ulttyq ǵylymı kardıohırýrgııalyq ortalyǵy júreginde aqaýy bar Qunanbaı Abyraev esimdi naýqasqa «CARMAT» tolyq jasandy júregin salyp, pasıent asqaraly alpys jasqa aman-esen aıaq basqan bolatyn. Mine, arada toǵyz aı ótkende donor tabylyp, Q.Abyraevqa jasalǵan ekinshi ota da sátti aıaqtaldy. Bir jaǵy zertteý nysanyna aınalǵan ol – donory tabylǵansha jasandy júrekpen jan baqqan jer betindegi ázirge jalǵyz jan. Eýropadaǵy jetekshi elderdiń ózi tańdaı qaqqan tájirıbe otandyq kardıoxırýrgııamyzdyń ozyq ekenin taǵy bir dáleldedi.
Osyǵan oraı Astana qalasynda birinshi ret pasıentke tolyǵy-
men jasandy júrek ımplantasııa-
synan keıin júrgizilgen ortotopııalyq júrek transplantasııasy týraly Ulttyq ǵylymı kardıohırýrgııalyq ortalyq bazasyn-
da Densaýlyq saqtaý vıse-mınıstri Alekseı Soı, Ulttyq ǵylymı kardıohırýrgııalyq ortalyǵynyń basqarma tóraǵasy Iýrıı Pıa jáne onyń birinshi orynbasary Mahabbat Bekbosynovanyń qatysýymen baspasóz máslıhaty ótti. Máslıhatta júrek transplantasııasynan bólek halyqaralyq ǵylymı jobalarǵa qatysý, «CARMAT» jasandy júregi týraly, sondaı-aq medısınadaǵy ınnovasııalyq tásilder jaıly sóz boldy.
Densaýlyq saqtaý vıse-mınıstri A.Soı atap ótkendeı, qazirgi ýaqytta jasandy júrek qurylǵysynyń birneshe modıfıkasııasy bar. Alaıda fransýz ǵalymdarynyń sońǵy eksperımentteri nátıjesinde qurastyrylǵan «CARMAT» tolyq jasandy adam júreginiń fızıologııalyq parametrleri naýqas aǵzasyna neǵurlym jaqyn bolyp tabylǵan.
Ortalyq basshysy Iýrıı Pıa da óz kezeginde pasıentke jasandy júrek ornatýdaǵy birneshe sebepterdi ashyp aıtty. Naýqas toǵyz aı buryn donorlyq júrekke daıyn bolmaǵan. Onyń baýyr, ókpe jáne taǵy basqa organdarynyń fýnksııasy nasharlap ketkendigine baılanysty atalǵan qadamǵa barýǵa týra kelgen. «Jasandy júrekti salǵannan keıin jaǵdaıy jaqsardy, ókpe arterııasyndaǵy qan qysymy da qalpyna keldi. Sodan keıin baryp donorlyq júrekti salýǵa bolatynyna kóz jetkizdik. Sóıtip úsh aıdan soń pasıenttiń jaǵdaıy jaqsarǵannan keıin biz donorlyq júrekti izdeýge kiristik», deıdi Iý.Pıa.
Onyń sózinshe, aǵymdaǵy jyly júrekke jasalǵan otanyń sany beseýge jetken. «Jyldyń sońyna deıin taǵy eki-úsh naýqasqa jasandy júrek ornatý otasy jasalýy múmkin. Sebebi kóp jaǵdaıda týǵan-týystar donorlyqqa kelisim bermeıdi», deıdi maman.
Jasandy júrekti donorlyq júrekpen almastyrý operasııasy 12 saǵatqa sozylǵan. Álem boıynsha alǵash ret jasalǵan otany shetelden 30-ǵa jýyq dáriger kórýge kelgen. Jasandy júrektiń ereksheligine toqtala ketetin bolsaq, bul tek qana mehanıkalyq qurylǵy emes, sondaı-aq bólshekteri bıologııalyq talshyqtardan turady. Tipti adam qobaljyǵan jaǵdaıda onyń soǵysy jıileıtini de búgingi tańda aıtýly ǵylymı jańalyq bolyp otyr.
«CARMAT» atty fransýz kompanııasy óniminiń qazirgi baǵasy – 1 mln eýro. Iýrıı Pıanyń aıtýynsha, Q.Abraevtyń jaǵdaıynda memleket te, ortalyq ta mundaı aqsha jumsaǵan joq. Fransýz kompanııasy óz apparatyn synaqtan ótkizý úshin usynǵan jáne kózimiz jetkendeı tájirıbeden sátti ótip otyr. Qazaq-
stan halyqaralyq zertteýge engendikten jasandy júrekti jasaǵan kompanııa sol mehanıkalyq organdy tegin beredi ári otasy da tegin jasalady. Arnaıy synaq nátıjesi «CARMAT» júreginiń 7 jyldan astam ýaqyt boıy qyzmet etetinin kórsetken.
Májiliste ortalyq basshysynyń orynbasary Maxabbat Bekbosynova qazirgi kezde Qunanbaı Abyraevtyń jaǵdaıy jaqsy ekenin jetkizdi. «Ol óz kúshimen júrip-turady. Teledıdar kóredi. Al donorlyq júrekti bir jas jigittiń týǵan-týystary berýge kelisti. Ol qaıtys bolǵannan keıin onyń bir emes, birneshe aǵzasyn naýqas adamdarǵa berdi. Biz ol jigittiń ata-anasyna myń alǵys aıtamyz. Olar júrekti ǵana emes, búırekti de, baýyrdy da berýge kelisti. Osylaısha, bir adam, kem degende, tórt adamnyń ómirin saqtap qaldy», deıdi ol.
Atalǵan ortalyqta Qunanbaı Abyraevtan bólek jasandy júrek ornatylǵan eki naýqas donor kútip jatqandyǵyn da aıta ketkenimiz jón. Jalpy, álem boıynsha 10 naýqasqa jasandy júrek qurylǵysy qoıylǵan. Al álem boıynsha donorlyq júrekpen ómir súrip júrgen 30-ǵa jýyq adam bar.
Mıras ASAN,
«Egemen Qazaqstan»
