Sonymen birge baǵalardyń naryqtyq konıýnktýrasy jáne ekonomıka ósýiniń oń qarqyndary teńgege qoldaý kórsetti jáne qalǵan faktorlardyń álsireýshi áserin jumsartty, bul teńge baǵamynyń AQSh dollaryna qatysty salystyrmaly túrde alǵanda shamaly álsireýinde kórindi. Erkin ózgermeli aıyrbastaý baǵamynyń qoldanystaǵy saıasaty ekonomıkada teńgerimsizdikterdiń jınaqtalýyn boldyrmaýǵa múmkindik beredi, otandyq óndirýshilerdiń básekege qabilettiligin qamtamasyz etedi, sondaı-aq ekonomıkany dollarsyzdandyrýǵa yqpal etedi. Sheteldik ınvestorlardyń portfeldik ınvestısııalary Qazaqstannyń valıýta naryǵyna áser etý faktory retinde jeke eskerýdi talap etedi. Qazirgi ýaqytta QR baǵaly qaǵazdar naryǵynda Ulttyq Banktiń nottaryn ustaýshy beırezıdentter kóleminiń jáne aıyrbastaý baǵamynyń keri táýeldiligi baıqalady.
Naýryzda baıqalǵan ustaýshy beırezıdentterdiń eń kóp kólemi - 453,9 mlrd. teńge (balamasy 1,43 mlrd. AQSh dollary) 2018 jyly ulttyq valıýtanyń nyǵaıý shyńyna (naýryzdyń sońyndaǵy jaǵdaı boıynsha 1 AQSh dollary úshin 318,31 teńge) sáıkes keledi. Mamyrdan bastap ustaýshy beırezıdentterdiń úlesi damýshy naryqtardan portfeldik ınvestısııalar aǵynynyń jalpy úrdisi jáne FRJ monetarlyq saıasatyn qatańdatý boıynsha keıingi kútýler aıasynda tómendeı bastady. 2018 jylǵy 30 shildedegi jaǵdaı boıynsha ustaýshy beırezıdentterdiń kólemi 158,5 mlrd. teńge (balamasy 0,45 mlrd. AQSh dollary) boldy, sońǵy 4 aıda beırezıdentter 900 mln, AQSh dollaryna jýyq somaǵa baǵaly qaǵazdar naryǵynan shyqty (shyǵý sátindegi teńge baǵamynyń mánderin eskere otyryp), bul valıýta naryǵyna áser etpeı qoıǵan joq. Rezıdentterdiń eksporttyq kiristeriniń ósýimen baılanysty saýda balansyndaǵy edáýir oń jaǵdaıǵa qaramastan, Qazaqstannyń tólem balansynyń aǵymdaǵy shoty sheteldik ınvestorlardyń kiristerdi shyǵarýynan teris bolyp qalýda. 2017 jyly beırezıdentterge kirister tólemderi 19 mlrd. AQSh dollaryna jýyq boldy.
AQSh monetarlyq saıasatyna keletin bolsaq, FRJ sársenbidegi otyrysynda negizgi paıyzdyq mólsherlemelerdi ózgerissiz qaldyrdy. Ashyq naryqtar jónindegi komıtet ilespe túsiniktemelerinde ekonomıkalyq belsendiliktiń údemeli ósý qarqyndary, jumyssyzdyqtyń tómen deńgeıde saqtalýy jáne úı sharýashylyqtary men bıznestiń negizgi kapıtalǵa údemeli shyǵystary (ınvestısııalar) týraly belgi berdi. FRJ ekonomıka men ınflıasııanyń qalypty ósý qarqyndaryn saqtaý úshin óziniń ındıkatıvtik mólsherlemesin odan ári birtindep arttyrýdy qaıtalap kórsetti, sol arqyly osy jylǵy úshinshi ret qyrkúıektegi qatańdatýǵa negiz daıyndady. Naryq kútýlerine sáıkes, qyrkúıekte mólsherlemeniń ósý yqtımaldylyǵy 92%, al a.j. jeltoqsanda qaıtadan ósý yqtımaldylyǵy 73% boldy. FRJ mólsherlemeleriniń ósýi aıasynda kóptegen ınvestorlar barynsha táýekeldi aktıvterden, atap aıtqanda damýshy naryqtardan basymdyqtaryn AQSh qazynashylyq oblıgasııalaryna ózgertýde. Qazaqstannyń álemdik qarjy naryǵymen yqpaldastyǵy bizdiń jergilikti naryqtaǵy jaǵdaıǵa aýqymdy úrdisterdiń áserin boljaıdy.
