Quram túgelimen qyzmetten qýyldy
Jyl basynan beri oblysta 15 myń dana ekstaz túımedaqtarynyń, jarty tonnaǵa jýyq marıhýana men gashıshtyń zańsyz aınalymnan alynýy máseleniń kúrdeli kúıinde turǵanyn ańǵartsa kerek. Alaıda esirtki zattaryn tasymaldaý, nashaqorlyqtyń aldyn alý sekildi mindetterdi adal ári múltiksiz atqarýdyń ornyna osy iske jaýaptylardyń ózderi qylmysqa urynyp jatsa, ne úmit, ne qaıyr? Prokýratýra qyzmetkerleri esirtki bıznesine qarsy kúres basqarmasyna qatysty jaǵa ustatarlyq faktilerdi áshkere etti. Atap aıtqanda, sesi basym, ataǵynan at úrketin qurylymda esirtki zattaryn óndirý jáne satý boıynsha 35 jalǵan qujat toltyrylyp, dáleldemeler oıdan qurastyrylǵan. Tipti baqılyq bolyp ketken marqumdar «kýálikke» tartylyp, «jaýap» alynǵan. Aralarynda A.Vınokýrov sekildi tanymal tulǵalar da júr.
Oblystyq ishki ister departamenti bastyǵynyń buıryǵymen jaǵymdy sıpattaǵy kórsetkishterdi qoldan ósirý maqsatymen qasaqana kózboıaýshylyqqa jol bergen basqarma basshysynan bastap qosshysyna deıin túgelimen qyzmetten alastatyldy. 13 qylmystyq is boıynsha tergeý júrgizilip, eki is sotqa jiberildi.
Adam aǵzasyna tıgizer zardaby men zııany ushan-teńiz ekenin bile tura esirtki bıznesiniń tamyr jaıýyna kóz juma qaraýshylardyń kúshtik qurylymdar arasynan tabylýy qasqyrǵa qoı baqtyrǵanmen birdeı-aý!
Tegin dáriniń mashaqaty
Emhanalarda tegin dári-dármekke muqtaj jandardyń uzyn-sonar kezegi qalyptasyp otyrǵan jaıy bar.
Zınaıda Kýznesova qant dıabetimen kópten beri aýyrady. Em qonýy qıyn keseldiń birden-bir shıpasy – tegin dári-dármek. Insýltty bastan keshirgen keıýana kezekte tórt saǵattan asa turypty. О́zin nashar sezingennen keıin kelgen izimen keri qaıtýǵa májbúr bolǵan. «№2 emhanaǵa kelip-ketip júrgenime birneshe kún. Uzyn-sonar kezek taýsylar emes. Qasqaldaqtyń qanyndaı preparattyń qolyma qashan tıeri belgisiz. Bir kelgenimde dári bitip qalypty», deıdi ol taýsyla sóılep. Qan qysymynan aıaǵyn ázer basyp júrgen Antonına Spıvakovanyń aıtýynsha, kezegi áýpirimdep jetkenimen qajetti dári joq bolyp shyqqan. Amalsyz satyp alýyna týra kelgen. №1 emhanada da dál osyndaı jaǵdaı qalyptasqan.
Tegin dári-dármekter buǵan deıin áleýmettik dárihanalarda bosatylyp kelse, endi bul mindet emdeý mekemelerine júktelgennen beri problemalardyń týyndaǵany baıqalady. Eki emhananyń árqaısysynda 11 myńǵa jýyq naýqastyń tegin dárige muqtaj ekenin eskersek, basshylyq qyzmettiń sylbyrlyǵy, mamandardyń jetispeýshiligi, terezelerdiń tolyqqandy jumys istemeýi sekildi olqylyqtardan arylyp, medısınalyq qyzmettiń sapasyn jaqsartýǵa barynsha kúsh salmaı bolmaıdy.
Batpaqqa aınalǵan kóshe
Qalanyń qaq ortasynda ornalasqan Y.Altynsarın kóshesi turǵyndarynyń «Petropavl jylý jelileri» JShS-ne degen ókpeleri qara qazandaı. Barar jerleri, basar taýlary qalmaǵannan keıin jipsiz baılanyp otyrǵanǵa uqsaıdy. О́ıtpegende she...kósheniń astymen ótetin jylý qubyrlary byltyr jazda tóselse de, qalpyna keltirý saǵyzdaı sozylyp barady.
Bastapqyda bul maqsat úshin 40 mıllıon teńge bólindi, abattandyrý sharalary kóp uzamaı bastalady dep sendirgenmen jubatýlary jaı aldarqatý bolyp shyqqan. Sodan beri ushy-qıyry joq ýádeler berilgenimen, istiń alǵa jyljıtyn túri baıqalmaıdy. Bıyl qar erip, qarǵyn sý saı-salany qýalaı aqqanda bárinen buryn estý qabileti tómen balalarǵa arnalǵan mektep-ınternattyń tárbıelenýshileri men «Aıgólek» balabaqshasynyń búldirshinderi úlken mehnat kórdi.
Másele tipti oblystyq ákimdiktiń apparat otyrysynda kóterilip, aımaq basshysynyń tikeleı tapsyrmasymen qala ákimdigi ózara kelisimshart mindettemesin buzatyndyǵy jóninde eskertpe jasaǵan. Sonda da kompanııa basshylary «bizdiki zań, bizdiki jón» degendeı miz baǵar emes.
Qalalyq turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy, jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary bólimi mamandarynyń aıtýynsha, kóshe men joldardy jóndeýge berilgen kepildeme ýaqyt belgili-belgisiz sebeptermen úsh ret keıinge shegerilipti. Endi sońǵy márte eskertpe jasalyp, oryndalmaǵan jaǵdaıda sotqa júginbek.
Batyr Baıan kóshesinde de apattyq jaǵdaı oryn alyp, «Qyzyljar sý» kásiporny 80 metrlik qubyrdy aýystyrǵanmen, qazylyp qalǵan jerler áli kúnge deıin úńireıip tur. Olqylyqtyń ornyn kim toltyrady degen suraqtyń basy ashyq kúıinde qalǵan.
Soǵan qaraǵanda «men» dep shirene sóıleıtin monopolısterge «áı der áje, qoı der qoja» deıtin ıe tabylmaı turǵan syqyldy.
О́mir ESQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Soltústik Qazaqstan oblysy
