Qazaqstan • 10 Qyrkúıek, 2018

Til – birlik besigi

507 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Bıyldan bastap elimiz Qazaqstan halqynyń tilderi kúni merekesin 5 qyrkúıek­te, aǵartýshy ǵalym Ahmet Baıtursynulynyń týǵan kúni­ne oraı  atap ótýdi bastady. B­ul – ult til ǵylymyn zer­de­­leýdiń kóshbasynda turǵan tulǵaǵa qurmetpen qatar, rýhanı damýdyń jańa­sha sıpatta júzege asýyna jol ashatyn qadam.

Til – birlik besigi

Mereke qurmetine Taldyqorǵan qalasynda Almaty oblysynyń til­derdi damytý jónindegi basqar­masy­nyń uıymdastyrýymen «Til – bir­liktiń besigi» atty forým ótti.

– Yrys daryp, qut qonǵan jeti ózenniń mańaıyn jaǵalaı jaı­­­­la­ǵan Jetisý jurty kıeli meken­­­­niń saf aýasyn, turan dalasyn, as­qarly shy­­ńyn qalaı aıbar tutsa, tilin de dál so­laı beıbitshi­­lik­tiń qazyǵy dep biledi. El múd­desi jolynda atqaratyn is qa­shan­da jaýap­­ker­shilikti talap etedi. Sol sebepti aldaǵy kúnderge artar jos­­parlar aýqymdy. Ony biri­gip júzege asyratynymyzǵa senim­dimin. Endeshe birligi bekem eli­­miz­diń áleýeti artyp, qadamy qarysh­tasyn. Al sol birliktiń besigi bolǵan – til ǵasyrlar kóshiniń eń baǵa­ly qazy­nasy, arda asyly bolyp el­men birge máńgi jasasyn! – dedi sharanyń betasharynda oblystyq tilder­di damytý jónindegi basqarma basshysy Aıdar Bashbaev.

Forým aıasynda memlekettik til­diń damýyna ózindik úlesin qo­syp júrgen oblysymyzdaǵy til jana­shyr­laryna Qazaqstan Res­pýb­lıkasy Mádenıet jáne sport mınıstrligi jáne Til saıasaty ko­mıtetiniń, Almaty oblysy ákimi­niń, sondaı-aq basqarma tarapy­nan Qurmet gramotasy men Alǵys hattary tabystaldy. Tilder mereke­si qarsańynda Almaty oblysy­­nyń tilderdi damytý jónindegi bas­qar­masy Til aılyǵyn ótkizgen bolatyn. Atalǵan aılyqtyń aıasynda etnos ókilderiniń qatysýy­men «Tildaryn», «Til sheberi», «Slavıan jazýy» baıqaýlary men «Til – tatý­lyq tiregi» dóńgelek ústeli uıym­dastyrylǵandyǵyn atap ótken jón. Tatýlyqty dáripteıtin aıtýly saıystar zor mańyzǵa ıe. Kúni keshe ǵana ótken oblystyq «Til – parasat» baıqaýy da sózimizdiń aıqyn dáleli. Shara barysynda birlik pen ynty­maqtyń jyǵylmas týyn qalqan etken baıqaýda baby men baǵy shapqan jeńimpazdar marapattaldy.

Sonymen qatar aımaqta bir jyl buryn «Býkkrossıng» erkin kitap almasý jobasy qolǵa alynǵan bolatyn. Qaı ýaqytta bolmasyn senim­di dos sanalatyn kitap búginde rýhanı jańǵyrý quraly. Til baıly­ǵyn damytatyn, oıyńa oı qosatyn da kitap bolǵandyqtan, osy ara­­lyq­ta kóshpeli kitaphana halyq­­­tyń kitap­qa degen qyzyǵýshyly­ǵyn oıatý­­ǵa aı­tar­­lyqtaı úles qosty. Taldy­qor­­­ǵan qalasy men oblystyń aýdan, qala­­larynda arnaıy kitap sóre­leri qoıyldy. Jyljymaly kitap­hana sórelerine qoıylǵan 5000-nan as­tam kitaptyń 1000-ǵa jýy­ǵyn oqyr­man­dar úıdegi kitaptaryn alyp kelip, aýystyryp alsa, 875-ten asa kitap oqyrmandarǵa berildi. Syı­ǵa tart­qan kitaptardyń sany da ólsheýsiz.

Sondaı-aq jyl boıy jalǵasyn tapqan kezekti jobalardyń biri – «Jetisýdyń jyr kerýeni» atty chellendj bolatyn. Atalǵan joba­nyń maqsaty – Jetisý jerine kindik qany tamǵan, dúnıeden ozǵan aqyn-jazýshylardy dáripteý, shyǵar­malaryn áleýmettik jeliler arqyly el arasyna keńinen nasıhattaý. Chellendj talaptaryna sáıkes ár qatysýshy qalta telefonyna belgili bir avtordyń óleńin mánerlep oqyp, beınejazbaǵa túsirip, arnaıy heshteg arqyly áleýmettik jeli­ge júk­te­di. Atalǵan aksııa­larda belsendi­lik tanytqan qatysý­shylarǵa arnaıy júlde taǵaıyn­dalyp, forým barysynda saltanatty túrde marapattady.

Qalmahanbet MUQAMETQALI,

«Egemen Qazaqstan»

Almaty oblysy

Sońǵy jańalyqtar