– Dıdar, altyn qutty bolsyn! Jeńiske deıingi jol qandaı boldy?
– Azıadadaǵy jeńiske jetý joly ońaı bolǵan joq. Eki jyl boıy bapkerlerimmen tynymsyz eńbek ettik. Jaraqat, operasııa, talaı jeńilis pen syn da boldy. Bálkim, sol qıyndyqtarǵa shydaǵanym úshin de Alla maǵan osy jeńisti násip etken shyǵar.
– Azıadanyń fınaldyq beldesýinde jolyńyz ırandyq balýanmen túıisti. Ol – álemdik reıtıngte kósh bastap turǵan balýan. Barlyǵy oıdaǵydaı ótti me?
– Men úshin Azııa oıyndaryndaǵy eń aýyr aıqas fınaldaǵy beldesý boldy. Oǵan deıingi jekpe-jekterdiń barlyǵyn ýaqytynan buryn aıaqtadym. Al fınaldaǵy qarsylasym – tájirıbeli ári daıyndyǵy joǵary sportshy.
Bastapqyda vazarı ádisin jasaǵanda, upaı alýym kerek bolatyn. Ony tóreshiler eseptegen joq. Artynsha bul ádiske ózim túsip qaldym. Ekeýmizde de eki eskertýden bar edi. Sońǵy jaǵyna qaraı ırandyqqa qarsy ádis jasamaq bolǵanda, ol tatamıge jata qaldy. Endi tóreshilerde Saıd Mollaıge úshinshi eskertýdi bere me, bermeı me degen saýal týyndady. Shyny kerek, qatty ýaıymdadym. Biraz aqyldasqan soń tóreshi meniń qolymdy kóterdi.
– Jeńiliske ushyraǵan Saıd Mollaı tóreshiler sheshimine qarsylyq retinde tatamıden ketpeı qoıdy. Tipti bapkeri de aıǵaılap narazylyq bildirdi. Sizdiń oıyńyzsha, olardyń bul áreketi qanshalyqty durys?
– Sportshy retinde onyń sol kezdegi jaı-kúıin túsinemin. Ol óziniń jeńisine senimdi edi. Tym erte qýanyp qoıdy. Mundaı jaǵdaılar sportta jıi bolady. Sondyqtan da bapkerler bizge sońyna deıin kúresińder, berilmeńder dep únemi eskertý jasap otyrady. Ásirese dzıýdoda jerge jata qalǵan sportshyǵa mindetti túrde eskertý beriledi. Sondyqtan úshinshi eskertý ádil berilgenine kúmánim joq.
– Ákeniń jeke bapker bolǵany qalaı? Úıde de, zalda da birgesizder. Keıde erkelegińiz keletin de shyǵar?
– Aǵam ekeýmizdi sportqa baýlyǵan ákem. Bizge dzıýdonyń álippesin de úıretken sol kisi. Jeńisti sátińdi bóliskenniń ózi baqyt emes pe?! Jeńilgen kúnniń ózinde: «Jasyma, balam, bári áli alda, shyda, olımp shyńyna umtylý kerek» dep jigerlendiredi. Sondyqtan erkelikten góri ákemizdiń aqylyna qulaq túrgendi durys sanaımyn. Úıde negizinen anam erkeletedi, bar táttisin aýzymyzǵa tosady.
– Anańyz da alǵashqylardyń biri bolyp qýanǵan bolar?
– Ol kisi biz jarys jolyna shyqqanda ózin qoıarǵa jer tappaı ketedi eken. Árbir ana sóıtetin shyǵar. Biraq jekpe-jekterimizdi tamashalaýǵa júregi daýalamaıdy. Úıde aǵalarymyz jınalyp aıqastardy tamashalap otyrsa, anam syrtta qobaljyp, duǵa etip júredi. Ol kisige utylsam da, utsam da chempıonmyn.
– Komanda kóshbasshylarynyń biri Eldos Smetov tatamıge alǵashqylardyń biri bolyp shyǵyp, jaraqat alyp qaldy. Tipti ony jedel járdemmen aýrýhanaǵa alyp ketti. Bul jaıt qurama múshelerine qalaı áser etti?
– Eldos – namysqoı azamat. Jaraqat alyp qalmaǵanda qorjynǵa altyn salýy ábden múmkin edi. Sol kúni qabyrǵasy tańylǵan kúıde aramyzǵa oraldy. «Halqymyz bizge úmit artyp otyr. Senim údesinen shyǵýymyz kerek. Bul qoldaryńnan keledi» dep bizdiń namysymyzdy qaırap, jigerimizdi janı tústi.
– Sizdiń altynyńyzdy kópshilik sensasııa sanaıdy. Jarys aldynda aldyńyzda qandaı mindet turdy?
– Azııa oıyndarynda jeńiske jetedi dep eshkim sengen joq. Bastapqyda ózge turmaq ózim de senbedim. Júlde alamyn dep keldim, biraq ol júlde altyn bolady dep oılaǵan joqpyn. Fınalǵa shyqqan soń ǵana bas júlde úshin aıanyp qalmaý kerektigin túsindim. Sebebi kúmis onsyz da qorjynda edi. Ekinshi orynǵa qanaǵattanyp qana qoımaı, jeńiske jetý kerek dep sheshtim.
– Osydan eki jyl buryn 73 kılodan 81 kıloǵa salmaq aýystyrdyńyz. Bul jeńis jańa salmaqqa tolyq beıimdelgenińizdi ańǵarta ma?
– Eki jylda jańa salmaqqa tolyq beıimdelý árbir sportshyǵa qıyn. Sondyqtan maǵan áli biraz ter tógý qajet. Qazir osy salmaqta ózimdi jaıly seziný úshin eńbektenip jatyrmyn. Buryn 79-80 kılo bolsam, sońǵy aıda 85 kıloǵa jettim, ıaǵnı salmaq qýý ońaılaý.
– Taǵy artqa sheginis jasap, Rıo Olımpıadasyna toqtalsaq, sizdiń Brazılııa alamanyna qatysýyńyz jarysqa sanaýly kún qalǵanda sheshildi. Rıodaǵy jeńilistiń basty sebebi nede dep oılaısyz?
– Olımpııa oıyndarynda baq synaý kez kelgen sportshynyń armany. Bul baq maǵan da buıyrdy. Rıoda baq synaıtynymdy estigende sengen joqpyn. Sóıte tura, medal alsam, jeńiske jetsem dep armandadym. О́kinishke qaraı, ekinshi beldesýimde 73 kılo myqtylarynyń birine sanalatyn ázerbaıjandyq Rýstam Orýdjevke jol berdim.
– Alda álem chempıonaty kútip tur. Sizdiń de oǵan qatysý josparyńyzdyń bar ekendigin estip edik...
– О́zderińiz biletindeı, Azııa oıyndary men Bakýde ótetin álem chempıonaty arasynda úsh aptaǵa jetpeıtin ýaqyt bar. Bapkerler basynda-aq qos jarysqa qatysý qıyn soǵady dep quramany ekige bólgen-di. Ol jaqqa ekinshi quram barady dep josparlanǵan. Sondyqtan Ázerbaıjan astanasynda meniń baq synaýym ekitalaı. Buıyrtsa, qurama músheleri Maksım Rakov pen Eldos Smetovtiń jeńisti jolyn jalǵastyrady degen úmittemin.
– Azıadadaǵy komandalyq saıys týraly pikirińizdi bilsek.
– Fınalǵa shyǵamyz dep josparlaǵanbyz. Sol jospar oryndaldy. Júlde ala almaǵan dzıýdoshylarymyzdyń osy synda kúmis medal alǵanyna qýanyshtymyn.
– Dzıýdoǵa ákeńiz alyp kelgenin aıttyńyz. Sizdi bul sport nesimen baýrap aldy?
– Ákem ózi dzıýdoshy. Sondyqtan bizdiń de sportqa jaqyn bolǵanymyzdy qalasa kerek. О́zi shákirt tárbıelep júrgen. Kúndelikti jattyǵýǵa aǵam ekeýmizdi ertip baratyn. Solardyń daıyndyqtaryn kórip biz de dzıýdoǵa qyzyǵyp kettik. Mine, 10 jastan beri kúrestiń osy túrinen qol úzgen emespin.
Áńgimelesken
Mádına ASYLBEK,
jýrnalıst
