Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qory basqarma tóraǵasynyń mindetin atqarýshy Botagóz Jaqselekovanyń aıtýynsha naýqannyń maqsaty – qaralyp júrgen emhanasyna kóńili tolmaıtyn azamattarǵa emdeý mekemesin aýystyrýǵa, qalaýynsha tirkelýine múmkindik berý. Sondaı-aq bul shara medısınalyq qyzmet kórsetý naryǵyna jańadan qosylǵan medısına uıymdarynyń keler jyly halyqqa qyzmet kórsetýge tapsyrys alýyna jaǵdaı jasaý maqsatynda ótkiziledi. Máselen, byltyrǵy tirkeý naýqany barysynda 300 myńnan astam qazaqstandyq azamat emhana tańdaý quqyǵyn paıdalanǵan kórinedi. Bul aldyńǵy jyldardaǵy kórsetkishterden eki ese kóptigin baıqatyp, tirkeý kampanııasyna degen jurtshylyqtyń qyzyǵýshylyǵynyń artqanyn, azamattardyń atalǵan naýqan týraly ǵana emes, emhanany erkin tańdaý quqyǵy jaıly da bile bastaǵanyn bildiredi. Botagóz Jaqselekova mán bergendeı, bul úshin medısınalyq qyzmetti halyqqa kórsetýshilerdiń áleýeti zańnamamen belgilengen talaptarǵa saı bolýy tıis. Eń bastysy – emdeý mekemesiniń Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qory túzetin bazada bolýy jáne emhananyń belgili bir tirkelgen turǵyndar qatary bolýy shart.
Jýrnalısterge naýqan týraly baıandaǵan mamandar otbasylyq qyzmet kórsetý jáne medısınalyq-sanıtarlyq kómektiń qoljetimdiligi prınsıpterin iske asyrý úshin emhananyń úıge jaqyn mańda bolǵany durys ekenin aıtty. Bul úıde bireý aýyryp, ózin jaısyz sezingen jaǵdaıda dárigerlerdiń jedel kómek kórsetýine múmkindik beredi. О́ıtkeni jedel járdem júıesinde jasalǵan sońǵy reformalarǵa sáıkes, budan bylaı 4-sanatqa jatqyzylatyn shaqyrtýlarǵa jedel járdem qyzmeti emes, jergilikti emhanalar qyzmet kórsetetini málim.
Oǵan qosa, dárigerlerge túsetin júkteme men emhanalardaǵy kezekti azaıtý maqsatynda tirkeý shegi belgilenip otyrady. Bul boıynsha 1 jalpy praktıka dárigerine tirkeletin adam sany 1700-den aspaýy tıis. Buryn bir dáriger 2000 adamǵa qyzmet kórsetip, onyń emhanalardaǵy kezek sanyn ulǵaıtyp kelgen. «Bul jańa ýchaskelerdiń ashylýyna túrtki bolady dep úmittenemiz jáne atalǵan máselede medısına bıznesiniń ókilderi belsendilik tanytady dep senemiz. Byltyrdyń ózinde qormen kelisimshart bekitken jetkizýshiler sany edáýir artty. Qazirgi tańda qordyń jetkizýshiler tiziminde 1365 medısına uıymy bar. Onyń 623-i jekemenshik. Bul 2017 jylmen salystyrǵanda eki ese kóp. Al 2019 jyly olardyń sany taǵy 10 prosentke artady degen boljam bar», deıdi MSQ strategııa jáne ádisnama jónindegi basqarýshy dırektor Serik Táńirbergenov.
Turǵyndardyń emdeý mekemesin tańdaýdy júzege asyrýynyń birneshe ádisi bar. Alǵashqysy – tańdaǵan emhanaǵa tikeleı barý bolsa, endi biri – elektrondy qoltańbany paıdalanyp, onlaın tirkelý. Sondaı-aq qoltańba bolmaǵan jaǵdaıda Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵy arqyly jazylý. Al medısınalyq mekemeni aýystyrǵandar jyl sońyna deıin ózderi buryn tirkelgen emhanada qaralyp, jańa emhananyń qyzmetine 1 qańtardan bastap qana júginedi. «Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qory» kommersııalyq emes aksıonerlik qoǵamynyń basqarýshy dırektory Zabıra Orazalıeva túsindirgendeı, eger tirkelip jatqan otbasy múshesi 18-ge tolmaǵan bolsa, ondaı jaǵdaıda balanyń múddesin qorǵaı alatyn qujaty bar ata-ana nemese zańdy tulǵa sol balanyń atynan ótinishin jáne qujatynyń kóshirmesin berip tirkelýi tıis. Bul jerde balalardy jáne 18 jasqa tolmaǵan jasóspirimderdi tirkeý tek qana emhanalar arqyly júrgiziletinine nazar aýdarǵan jón. Medısınalyq qyzmetti tutynýshy egov.kz portaly arqyly tirkelý úshin júıege kirip, elektrondy ótinimdi toltyrady. Qyzmettiń nátıjesi ótinish berýshiniń jeke kabınetine joldanady. Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtary arqyly tirkelýde Connection Points bóliminiń qyzmetin paıdalanýǵa bolady. Jıynda kóp kóterilgen máselelerdiń biri elimiz boıynsha ýchaskelik terapevterden tys mamandandyrylǵan dárigerler – kardıolog, nevropatolog, mammolog, endokrınolog sııaqty mamandarǵa qaralýdyń azaby jaıly boldy. Birneshe aı buryn jazylyp qoıyp, ýaqyty kelgen kúni talonyn alyp, mamandanǵan dárigerge kórinbek pasıentter jolyǵatyn qıyndyqtarǵa qatysty MSQ strategııa jáne ádisnama jónindegi basqarýshy dırektor Serik Táńirbergenov jaýap berdi. Onyń aıtýynsha mundaı tyǵyryqtan jalpy praktıkalyq dárigerler qyzmetin keńeıtý alyp shyqpaq. «Mundaı jaǵdaıda jalpy praktıkalyq dáriger pasıentterdi mamandanǵan dárigerge jibermeı-aq ózi esepke qoıyp, emin júrgize beredi. Sondyqtan bul maqsatta jumysymyzdy qarqyndy atqara beremiz. Bolashaqta kezekti azaıtýdyń bir joly – jalpy praktıkalyq otbasylyq dáriger jumysyn meılinshe keńirek qoldap, olardyń jalaqylaryn ósirýdiń de jolyn ashý», deıdi S.Táńirbergenov.
Halyqty tirkeýmen aınalysatyn emhanalardyń tizimi Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qorynyń fms.kz saıtyndaǵy «Klınıka tańdaý» bóliminde ornalasqan. Bıylǵy tirkeý naýqanyna bastapqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek kórsetetin 580 uıym qatysyp, el turǵyndaryna dárigerlik kómek kórsetedi dep kútilýde.
Anar TО́LEÝHANQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
