Salyq kodeksi boıynsha shaǵyn bıznes sýbektilerine birqatar arnaıy salyq tártibi belgilendi. Onyń maqsaty jekelegen salyq túrlerin tóleýdi jáne ony aýdarý tártibin jeńildetý. Sonymen birge, salyq esebin berý tártibin retteý bolyp tabylady.
Máselen, arnaıy salyq tártibiniń úlgileri:
1. Bir ret beriletin talondar negizinde qoldanylady:
1) qyzmeti dúrkin-dúrkin atqarylatyn, ıaǵnı jyl ishinde 90 kúnnen aspaıtyn jeke tulǵalarǵa;
2) bazar aýmaǵyndaǵy jekelegen ǵımarattarda, dúńgirshekterde qyzmet istemeıtin, ózderiniń taýarlaryn, jumystaryn, qyzmet kórsetýlerin ashyq júrgizetin zańdy tulǵalar men jeke kásipkerlerge jáne jeke tulǵalarǵa belgilengen.
Bıýdjetke tóleıtin tólemder jergilikti ókiletti organdar (máslıhattar) belgilegen mólsherde bir mezgildik talondar satyp alý arqyly óteletin bolady.
2. Patent negizinde – bul tártip respýblıkalyq bıýdjet týraly zańǵa sáıkes belgilengen qarjylyq jyl ishinde jyldyq tabystyń 200 eń tómengi deńgeıi mólsherinen aspaıtyn tabys tabatyn jáne jaldamaly jumysshylardyń eńbegin paıdalanbaıtyn jekelegen kásipkerlerge qoldanylady. Patenttiń qunyn jeke kásipkerlerdiń ózderi óteıdi. Shyǵyndy eseptemegendegi tabystyń kórsetilgen (kútiletin) kóleminiń 2 paıyz mólsherindegi stavka qoldanylyp óteledi;
3. Jeńildetilgen deklarasııa negizinde – bul tártip toqsandyq tabysy 10,0 mıllıon teńgeden aspaıtyn, tizimdegi jumysshylarynyń sany 25 adamdy quraıtyn jeke kásipkerlerge, toqsandyq tabysy 25 mıllıon teńgeden aspaıtyn, jumysshylarynyń sany 50 adamdy quraıtyn zańdy tulǵalarǵa qoldanylady. Jeńildetilgen deklarasııa boıynsha salyq tólemderin óteý, sonymen birge salyq tóleýshilerdiń óz erkimen júrgizýine de jol ashady. Bul rette salyq salynatyn nysanǵa esepti salyq merziminde 3 paıyz mólsherindegi stavka belgilenedi.
Sonymen birge, agrarlyq salanyń sýbektileri úshin de bıýdjetpen tólem óteý máseleleri boıynsha erekshe tártip belgilengen.
1. Biryńǵaı jer salyǵyn tóleý negizinde fermerlik sharýashylyqtarǵa nemese sharýa qojalyqtary úshin arnaýly salyq tártibi belgilengen – bul tártip óz óndirisinde aýylsharýashylyq ónimderin qaıta óńdeıtin, aýylsharýashylyq ónimderin óndirý boıynsha qyzmet atqaratyn jáne olardy satatyn sýbektilerge qoldanylady. Jaıylym boıynsha biryńǵaı jer salyǵyn óteý nysandaryna 0,1 paıyz stavkasy qoldanylatyn jer ýchaskesiniń baǵalyq quny negiz bolyp tabylady. Egistik jer boıynsha biryńǵaı jer salyǵyn óteý obektilerine jer ýchaskesiniń baǵalyq qunynyń jer ýchaskesiniń kólemine baılanysty 0,1-den 0,4 paıyzǵa deıingi stavkasyn óteý belgilengen.
2. Zańdy tulǵalar úshin arnaıy salyq tártibi – aýyl sharýashylyǵy ónimderin, akvakýltýra (balyq aýlaý) óndirýshiler jáne selolyq tutyný koperatıvteri, sondaı-aq aýylsharýashylyq ónimderin óndirý, óz óndirisiniń aýylsharýashylyq taýarlaryn óńdeý jáne satýmen (ósimdik, qus, mal sharýashylyǵy (asyl tuqymdy maldardy qosqanda), bal arasy, akvakýltýra, (balyq aýlaý)) aınalysatyn zańdy tulǵalarǵa jáne aýyldyq tutyný kooperatıvterine qoldanylady. Bul tártip korporatıvtik tabys salyǵyn, áleýmettik salyqty, jer salyǵyn, múlikke salynatyn salyqty, kólik quraldaryna salynatyn salyqty, qosymsha qunǵa salynatyn salyqty, jer ýchaskelerin paıdalanǵany úshin tólenetin ótem aqylardy óteý kezinde aıryqsha tártip qoldanýdy qarastyrady. Bıýdjetke tólenýge tıis salyq somasy 70 paıyzǵa tómendetiledi.
Qosymsha habarlaımyz, azamattardyń, uıymdardyń jáne jalpy memlekettiń zańdy quqyqtaryn jáne múddelerin qorǵaý maqsatynda, sonymen birge salyq qyzmeti ınspektorlarynyń tarapynan jiberilgen qyzmettik jáne sybaılastyq tártip buzýshylyqtardy, qyzmet etıkasyn saqtamaǵan oqıǵalardy habarlaý úshin, qoǵamnyń senimin qamtamasyz etý maqsatynda Astana qalasyndaǵy Almaty aýdandyq salyq basqarmasynda 8 (7172) 37-68-03 senim telefony jumys isteıdi jáne shaǵymdar men usynystar jáshigi ornatylǵan.
Joǵaryda aıtylǵandardy eskere kelip, azamattardyń ózderiniń zańdyq quqyqtaryn saqtaý maqsatynda salyq zańdylyqtary normasyn oqýdy jáne salyq mindetterin der kezinde jáne tolyq kólemde oryndaý qajettigin eske salamyz.
Kamıla KENJEBAEVA, arnaıy salyq tártibiniń mamany.
