Máselen, kópshilik uqsatqyshtyǵyn birdi ekeý etýge qabilettiligin mysal ete beretin Germanııa ekonomıkasy negizinen shaǵyn jáne orta kásipke negizdelgen. Onyń jaqsy jaǵyn Elbasymyz da talaı márte atap ótken. Álemdik daǵdarys alyp konsernderdi, zaýyt, fabrıkalardy úıdeı tolqyndary bar muhıttaı qaqpaqylǵa salǵanda, nemis kásipkerlerine onshalyqty áser ete almaǵan eken. О́ıtkeni otyz-qyryq adam bolyp jumys jasaıtyn fırma az shyǵynmen naryq jaǵdaıyna qaraı ıkemdele qoıady. Kóp joǵaltpaıdy, paıdaly kásipke tez aýysady.
Elimizdegi shaǵyn jáne orta kásip ıelerine de uqsata bilse, tabysqa meldektep shyǵa berýge bolatyn múmkindikter bar. Qyzylorda oblysynyń ákimi Qyrymbek Kósherbaev «Nur Otan» partııasy oblystyq fılıaly keńesimen kelise otyryp, bıylǵy jyldy «Jappaı kásipkerlikti damytý jyly» dep jarııalaǵan bolatyn. О́ıtkeni oblys aýmaǵynda ózin ózi jumyspen qamtyǵandar men múlde jumyssyz otbasylar bar.
Qysqa jibi kúrmeýge kelmeı otyrǵan otbasylardyń bir rettik memlekettik járdem búıirin jappaıdy. Olarǵa turaqty tabys kózin tabý úshin osyndaı qadamǵa barǵan oblys basshysy bul sheshiminiń óte ózekti bolǵandyǵyn is júzinde kórip otyr. Qazirdiń ózinde shaǵyn jáne orta kásippen bel sheship aınalysyp ketken aǵaıynnyń aldy «sen je, men je» tabysqa shyǵa bastaǵan. Alaıda, bastalǵan iske toqmeıilsý túpki nátıjege jetkize bermeıdi.
Qyzylordadaǵy «Kásipkerlik úıinde» ótken jıynda búginge deıingi jasalǵan jumystar tarazylanyp, aldaǵy júzege asatyn baǵdarlamalar pysyqtalǵan. Elbasy bastamasyn júzege asyrý úshin oblys ákimi halyqpen keńesip otyryp, jappaı kásipkerlikti damytýdy bir jyldan úsh jylǵa uzartty. Endi ol 2018-2020 jyldar aralyǵyn qamtıdy.
– Bıylǵy jyly oblysta jumys istep turǵan kásipkerlik sýbektileri 11%-ke kóbeıip, atalǵan kórsetkish boıynsha Qyzylorda oblysy aımaqtar arasynda kósh bastap tur, – dedi jıynda «Nur Otan» partııasy oblystyq fılıaly tóraǵasynyń birinshi orynbasary Ibadýlla Quttyqojaev.
Keńeste oblystyq kásipkerler palatasynyń dırektory Ǵalymbek Jaqsylyqov baıandama jasap, kún tártibine sáıkes atqarylǵan jumystar men aldaǵy josparlardy aıtty. Ol oblysta osy maqsatqa barlyq kózderden 32 mlrd teńge qarjy qarastyrylǵanyn, jappaı kásipkerlikti damytý jónindegi Jol kartasy ázirlengenin taǵy da eske saldy. Onda kásipkerlerge qoldaý kórsetý maqsatynda úlgili bıznes-josparlar, naqty algorıtmder men 264 eldi mekenniń árbirine jaýapty laýazymdy adamdar bekitilgen.
Jumyssyzdardyń, jastardyń, erekshe qajettilikteri bar azamattardyń jańa bıznes-ıdeıalaryn iske asyrýǵa «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy sheńberinde jalpy somasy 200 mln teńgeni quraıtyn 224 memlekettik grant bólingen. Oblystyq kásipkerler palatasynyń dırektory memlekettik granttar sanyn arttyrý, turaqty jumys oryndaryn ashý baǵytyndaǵy josparlarymen bólisti.
– Qazir «Eńbek» nátıjeli jumyspen qamtýdy jáne jappaı kásipkerlikti damytý baǵdarlamasy sheńberinde jalpy somasy 97,4 mln teńgeni quraıtyn 405 memlekettik grant berý boıynsha jumystar júrgizilýde. О́teýsiz grant esebinen jyl sońyna deıin 1005 turaqty jumys ornyn ashý josparda bar. Sonymen qatar jyl sońyna deıin shaǵyn jáne orta kásipkerlik salasynda jumys isteıtin azamattardyń sanyn keminde 90 myń adamǵa jetkizý josparlanyp otyr. Biz bul mejege jetetin bolamyz, – dedi Ǵ.Jaqsylyqov.
Koalısııa otyrysynda oblystyq kásipkerlik jáne týrızm basqarmasy men oblystyq jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasy basshylarynyń kún tártibine sáıkes atqarǵan jumystarynyń esebi tyńdalyp, jumysty jetildirýge qatysty usynystar men pikirler aıtyldy.
Memleket basshysy «Qazaqstan-2050» strategııasynda kásipkerlikti ulttyq ekonomıkanyń jetekshi kúshi retinde baǵalap, shaǵyn jáne orta bıznestiń ekonomıkadaǵy úlesi 2030 jylǵa qaraı, eń az degende, eki ese ósýge tıistigin atap ótken bolatyn.
Kásipkerlikti kúsheıtýdiń mańyzdylyǵyn Elbasy óziniń dástúrli Joldaýlary men Úndeýlerinen jáne barlyq baǵdarlamalarynan tys qaldyrmaı keledi. Bıylǵy bes áleýmettik bastamasynyń bir baǵytyn «Shaǵyn nesıe berýdi kóbeıtýge» arnaýynyń ózi-ózin ózi eńbekpen qamtyǵan jáne jumyssyz júrgen halyq arasynda jappaı kásipkerlikti damytý úshin jasalyp otyrǵan úlken múmkindik.
Oblysta Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn oryndaý, joǵaryda aıtylǵandaı, jaqsy nátıjesin berip jatyr.
Baqtııar TAIJAN,
«Egemen Qazaqstan»
Qyzylorda oblysy