Aımaq basshysy strategııalyq qujatta áleýmettik-ekonomıkalyq máseleler jan-jaqty qamtylǵanyn, el turǵyndarynyń ómir sapasyn jaqsartý basty basymdyq retinde aıqyndalǵanyn, alǵa qoıǵan mindetterdi júzege asyrýǵa barlyq múmkindikter qarastyrylǵanyn jetkize kelip, jergilikti jerlerde atqarylatyn sharalarǵa toqtaldy. Elbasy tapsyrmalarynyń ishinde jahandyq básekelestikke qabylettilikti odan ári qamtamasyz ete otyryp, eksportqa baǵyttalǵan ekonomıkany qalyptastyrý óte mańyzdy. Bul oraıda oblys agroónerkásip kesheniniń áleýetin tolyq iske qosýdyń máni zor. Negizgi mindet eńbek ónimdiligin jáne qaıta óńdelgen aýyl sharýashylyǵy óniminiń eksportyn 2020 jylǵa qaraı 2,5 ese kóbeıtýge laıyqty úles qosý bolyp tabylady. Iri serpindi jobalardyń memleket tarpynan qoldaý tabýy arqasynda agrarshylar ozyq tehnologııalardy keńinen qoldanyp keledi. Bıylǵy kúzgi oraq naýqany uıymshyldyqpen atqarylyp, gektar berekeligi 18 sentnerden aınaldy. «Babyq-Burlyq», «Zenchenko jáne K», «Shaǵala-Agro» sekildi seriktestikter ár gektardan 40-28 sentner ónim jınaı bildi. Astyq óndirisin ártaraptandyrý, sıfrlyq júıeni engizý baǵytynda arnaıy baǵdarlamalar jumys isteıdi. Baıandamashy jer qatynastary salasynda sheshimin tabatyn máselelerge nazar aýdaryp, sońǵy úsh jylda maqsatsyz paıdalanylǵan 1,3 mıllıon gektar jer teliminiń qaıtarylǵanyn, odan 1 mıllıon gektary aýyl sharýashylyq aınalymyna qosylǵanyn jetkizdi. О́kinishtisi sol, «Bogvı», «Trans Avto» sekildi alpaýyt kompanııalardyń áleýmettik jaýapkershiliginiń tómendep ketkeni sonshalyq, jyldar boıy paı úlesterin bermeýdi, jalaqy tólemeýdi ádetke aınaldyrǵan. О́nimdilik kemip ketken. Jumysshy-qyzmetkerlerdiń ómir súrý deńgeıi olardy qyzyqtyrmaıtyn sekildi.
Joldaý talaptarynyń biri–shaǵyn jáne orta bızneske, eksporttaýshylarǵa qoldaý kórsetý, qaıta óńdeý sektoryna basymdyq berý, halyq tutynatyn taýarlardyń aýqymyn kóbeıtý, ishki naryqty otandyq ónimdermen tolyqtyrý ekenin atap kórsetken baıandamashy bul baǵytttar boıynsha atqarylatyn isterdiń jaı-japsaryn áńgimeledi. Bıyl 3400 bas sıyrǵa laıyqtalǵan 8 mıllıard teńgeniń 7 jobasy iske qosylady. Sonda jylyna 17 myń tonna sút óndirýge qosymsha múmkindik beredi. Eki et óńdeıtin keshen, qus fabrıkasy paıdalanýǵa beriledi. 8 aıda 70 mıllıard teńgeniń aýyl sharýashylyq ónimderi tereńdetip óńdeldi. Eksport 1,2 esege ulǵaıyp, ımport 10,3 paıyzǵa azaıǵan.
Zaldaǵylar jergilikti bıýdjet esebinen jeńildetilgen ıpoteka boıynsha alǵashqy jarnany sýbsıdııalaýǵa 200 mıllıon teńge bólinetini, birinshi kezekte bıýdjet salasy qyzmetkerleri qamtylatyny týraly jańalyqty qýanyshpen qabyldady. Munyń ózi «7-20-25» turǵyn úı baǵdarlamasyna qatysýshylar úshin qoljetimdilikti arttyra túseri sózsiz. Alqaly basqosýda 43 myń soltústikqazaqstandyqtyń , onyń ishinde 300 ýchaskelik dáriger men 750 meıirbıkeniń jalaqysy ósetini, oblys ortalyǵynda 1500 oryndy 2 bilim úıi salynyp jatqany, 120 mekteptiń jóndeletini, 4 myń kompıýter ornatylatyny, kelesi jyly 1500 páterlik 12 kópqabatty turǵyn úı boı kóteretini, medısına mekemelerine 2,8 mıllıard teńgeniń jańa qondyrǵylary satyp alynatyny, ortalyq sý júıesine 29 eldi mekenniń qosylatyny, munyń bári turǵyndardyń sapaly ómir súrý deńgeıine qolaıly jaǵdaılar jasaıtyny , aldaǵy ýaqytta da jańa mazmunmen tolyqtyrylatyny atap aıtyldy.
Joldaýdy talqylaýǵa «Taıynsha-Astyq» agrofırmasynyń bas dırektory Anatolıı Rafalskıı, kásipkerler palatasynyń jetekshisi Darhan Qalıev, Aıyrtaý aýdanynyń ákimi Beıbit Ismanov, Petropavl qalasyndaǵy № 23 mekteptiń ustazy Azamat Esilbaev, taǵy basqalary qatysyp, Jolaýdyń mán-mańyzyn ashyp kórsetti. Soltústikqazaqstandyqtardy elimizdegi ózgerister úderisterin belsene qoldaýǵa shaqyrdy.
О́mir ESQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Soltústik Qazaqstan oblysy
