Týǵan jerdiń taǵylymy túletken Serik Negımovpen syr-suhbat

– Qurmetti Serik Nyǵ­metol­la­­uly, adam balasy úshin­ dú­nıe esigin ashqan eli men­ jeri qymbat. О́ıtkeni, kó­­zińdi ashyp kórgeniń, tur­mys-tirshilikke qatysty táji­rıbelerinen estigeniń, oıǵa, kó­ńilge túıgenderiń, ja­dyńda saqtalǵan adamdyq, tazalyq, durys­tyq jolyna tús­keniń – barshasy osy bir tabı­ǵat aıasynda, osy bir ata-ana saıa­­synda, osy bir ortada búr jaryp, búr­shik atyp, ósip-jetilip, qanat ja­­ıyp, mysqaldap qa­lyptasatyny anyq. 

– Durys aıtasyń. Meniń de atamekenim jer quty, el besigi men nesibi deýge laıyq, jeri púlishteı, sýy kúmisteı, jeli jibekteı, aspany atlastaı Sileti ózeniniń boıy. Kóne kózderdiń aıtýynsha, tarıhı ataýy Uıaly. Sebebi ózenniń eki qaptalyndaǵy taldar kókke boılap, aıqasyp-qushaqtasyp óskendikten ári oǵan sansyz qustar uıa salyp, balapandaryn ushyrǵandyqtan el Uıaly atap ketken. Áýlıe túnep, nar shókken, bilgirler men jaqsy-jaısańdar shyqqan ólke. HH ǵasyrdyń 60-shy jyldarynda eldiń aqsaqaldary Qajymuqan balýan, Estaı ánshi, aqyn Isanyń kelip, óner kórsetkenin jáne olardyń qasynda din ǵulamasy Sádýaqas Ǵylmanıdan dáris alǵan, qasıet qonǵan, ánshi, dombyrashy Nazar atanyń (1895-1968) Sileti jurtyn qyzyqty dýmanymen shattandyrǵanyn aıtyp otyratyn.

Oıyn balasy bolsaq ta, úlken­der­diń áńgimeleriniń ushqyn­dary este. Ási­rese Smaǵul Sádýaqasov pen Ǵabbas Toǵ­janovtyń qarym-qatynasy, Sáken Seıfýllınniń aıaýly dostary Qaskeı men Álkeı О́tekınder jaıynda, sondaı-aq Kókesh (Gúlnár) tátemizdiń serige kóńil bildirgeni, júz jasaǵan Mán deıtin jylqyshynyń uza­typ salǵany haqynda, eń bir keremeti, Sákenniń avtomobılin qalaısha qyzyqtaǵandyqtaryn tamsanyp aıtýshy edi olar.

– Oıpyrmaı, aýyl aqsaqal­da­ry­nyń áńgimesin zerdege qu­ıyp óstik de­seńiz­shi!.. 

– Ol kezdegi aqsaqaldar solaı ǵoı. Bárin qoǵamdap, qamqorlap júredi... 1956-1957 jyldary kolhoz ortalyǵyna jaqyndaý úshin Qarasýǵa qonys aýdardy. Eski aýyldan 2,5 shaqyrymdaı. Odan arǵyda Sáken seriniń ákesi Nurmaq saldyrǵan mektepte oqydym. Aqtútek boranda aýyldyń abyroıly aqsaqaly, aıaýly qamqor Áýtálip ata jol­da meni kútip alyp, úıine qon­dyratyn-dy. Úpir-shúpir bir top balaǵa ózi bas-kóz bop kóje quıyp berip, tyńqıtyp toı­dyratyn-dy. Ákem soǵym soıǵanda mú­she-múshesimen qara astaýǵa syba­ǵa­syn salyp, Qulagerdi jegip, aqsaqaldyń úıi­ne saltanattap shyǵaryp salýshy edi. Qa­rııa meıirlenip aq batasyn berýshi edi. Qaıy­rymdy qarııanyń áýleti de qara or­manǵa aınaldy. Uly Muhtar qaıratker us­taz atandy. Shırek ǵasyr mektep dırektory qyzmetinde boldy. Jarty ǵasyr ustazdyq etti. О́lketaný mýzeıin uıym­dastyrdy. Qazir seksenniń seńgirine shyq­qan el serkesi.

Aýyldaǵy altyn balaq úıi­rin­deı jaq­sy-jaısańdar aıtýly dastandardyń, epos­tardyń, ertegi-ańyzdardyń áńgimesin jyrdaı ǵyp aıtatyn edi jáne de Shákárim shejiresin kórsetpeı jasyryp oqıtyn. Qoja atamnyń urpaǵy, óne boıy ónege Jabbar (1917-1992) «Kapıtaldyń» maz­mu­nyn ózinshe túsindiretin. Doı­by oınaý dástúrin aıtar bolsam, óz basym bastaýysh synyptarda ýaqytym doıbyshylarmen saıysýmen ótti.

Kókshetaý, Qyzyljar, Omby, Kere­ký, Aqmola óńirinde emshi­lik ataǵy ja­ıylǵan, Káribaı bolystyń balasy aýy­ryp, Pe­­ter­bor dárigeri anyqtaı alma­ǵan soń, ony ýa dertinen saýyq­tyrǵan Qa­par baqsy Máni­baıuly, onyń nemere inisi na­ǵashym Omarhan baqsy tistiń qan­qurtyn eshki maıymen topyrlatyp túsi­retin. Saqyp ájem, ertegishi Qabyl atam, kindik sheshem Marııam, kózi mir oǵyn­daı deıtin Sálııa kempir – bári de asyl jandar-dy. Memlekettik tulǵa Áb­dirashıt Shalabaev, Qazaq televızııa­sy tarıhyndaǵy jarqyn beıne Sovet Masǵutov, meniń ákemniń baýyryndaı bol­ǵan, el erkeletip «Aqyjan» deıtin KSRO sport sheberi, jattyqtyrýshy, Respýblıkalyq «Qaırat» sport qoǵamyn basqar­­ǵan Ahmetjan Qazymbetov jáne Qabyken Shyńǵysov, Zeınol­la Kárim­janov, Zaıa Hasenov, Qana­pııa Isaqaev, t.s.s. ustazda­rymnyń dáris berý sheberligi qııa­­lym­da tiziledi-aý...

– Ádebıetke qushtarlyǵy­ńyz da altyn besik aýylda oıan­ǵan shyǵar-aý?..

– Negizinen, aýyl balasy ja­pyraqtaı sha­ǵynan ystyqty da, sýyqty da, ash qursaq, ja­maý-jyrtyq kıimmen júrse de úndemesten óz halinshe eńbek­tenip-beınettenip kún keshti. Qu­­ryq ustap, jaqsy-jamannyń aıyr­masyn, oqý men bilimniń mánin túsindi. Sondyqtan ba­ eken, álde jaqsy orta ma eken, álde jalyndy jigerinen be­ eken, bul aǵańnyń kórkem áde­bıet­ke qumarlyǵy 1962-1969 jyldarda, ásirese Shákir Ábenovtiń «Qozy Kórpesh – Baıan sulý», «Keıpin batyr», «Tańsheber-Japal» dastandary men «Juldyz» jýrnalyndaǵy Omar Haıamnyń rýbaılaryn oqyǵanda oıandy. 

Osyndaı ińkárliktiń arqa­syn­da 9-synypta oqyp júrgende qazaq aqyndarynyń óleńderin múmkindigimshe (mysaly, jyl­dyń tórt mezgiline baılanys­ty) tııanaqty túrde oıymda, qııa­lymda pisirip, izinshe ózim de óleń qurastyryp, qıystyryp otyratynmyn. 98 bet óleń jazylǵan dápterimdi ózim múlde esten shyǵaryp, synyptasym Dúısen Kákimov 2015 jyly dúnıeden ozarda osyny Seriktiń qolyna tıgiz dep amanattapty da, taǵy bir dápter jazbalary bar edi depti. Bul dápter qolyma tıgen soń, jazýymdy, saýatymdy qyzyqtap, sóz saptaýymdy oqyp kórsem, 1965 jyldyń qań­tarynan bastap toltyrylǵan. Ár­bir óleńniń aıaǵyna aı, kúni qoıylyp otyrǵan. Eń ǵajaby, sol dápterde: «Ádebıet pen óner ıns­tıtýty» dep jazylǵany. KazGÝ-di bitirgen soń, meniń osy ınstıtýtta ǵylymdaǵy jolym bastaldy. Qalaısha bul ınstıtýt ataýy oıǵa oralǵan ári aýyl balasynyń sol aıaýly armany oryndalǵan deseńizshi!

– Sáke, endeshe aýyl týra­ly oıla­ryńyzdy órbite túsi­ńizshi?..

– Aýyl, negizinen, bir atadan tara­ǵan urpaqtardyń ıakı aǵaıyndardyń qa­ýymdastyǵy. Sondyqtan da birlik te, ta­týlyq ta, tárbıe de bar, taǵylym-tá­ji­rı­besi, sharapaty mol, só­zi­ ótimdi, ádi­letti, aýzy dýaly qazyna qarııa da bar. Olar kók­órim jetkinshekterdi esti­likke, tııanaqtylyqqa, uqyptylyqqa, izet­tilikke, eńbekkerlikke úırete­di, tyń­­­datady, uǵymtaldyqqa baý­lıdy, ózi de berekeli is-áre­ketke aralasady, ba­laýsa bal­ǵyndardy da kóshelilikpen yn­­tyqtyryp, sharýaǵa aralastyrady, kóz­ge kórsetip, qolǵa ustatyp, baqylap istet­tiredi. Mal baqsa da, shóp shapsa da, ózenge barsa da, qusbegilikpen, ańshy­lyqpen shuǵyldansa da, at jekse de já­ne t.s.s. janyna ertedi, kózin qa­­­nyq­tyrady, shynyqtyrady, tirshilikpen juǵys­tyrady. 

Mine, osy aýyl taǵdyry alań­da­tady. Mysaly, jetpis jyl­dyń ishinde ózim kórgen, týyp-ósken Aqtóbe, Qara­sý, Qarajar, Bálshebek, Jaltyr, Sulý­kól, Birlik, Jýantóbe, sonymen qatar qoıshylardyń qystaý-qoralary, qa­zir joq. Keń dala bosap qalǵandaı. «Hal­qyńdy dalasymen saqtasyn, elińdi danasymen saqtasyn!» deıtin qudiretti bata-tilek sóz baǵasynan aıyrylyp bara jat­qandaı.

– Endi sol aýylda júrip ań­sa­ryńyz Almatyǵa aýǵan shaq­ty eske túsirsek?

– 1966 jyl. 19 shilde. Tún ortasyn­da Selınogradtan Almatyǵa ushyp kel­dim. Tańǵy 7-lerde áýejaı aldynda Ádı Sháripov «A, Sáken» degen daýsy sań­qyldap, top jazýshylardyń ortasynda arystandaı bop tur eken. Bul da jaqsy­lyqtyń habarshysyndaı eken-aý!

KazGÝ-diń fılologııa fa­kýl­tetiniń syrt­qy bólimine qa­byl­danyp, 1966 jyl­y qyr­kúıektiń 2-11-i kúnderinde Má­lik Ǵabdýllın, Káken Ahanov, Han­ǵalı Súıin­shálıev leksııa oqydy. Batyr Málik­tiń adam­shylyǵy, Ahanovtyń jan-tá­nimen, býyrqanǵan jigermen sóı­leýi, Súıinshálıevtiń sen­derdiń orta­laryńda ǵylym­nyń qaıratkerleri bar degeni tipten qanattandyrdy. Ol kezde KazGÝ-diń kitaphanasy syrttan bilim ala­tyndarǵa kitaptar beretin. Men grek, rım, shetel ádebıeti boıynsha onsha túsinbesem de, artynyp-tartynyp aýylyma oralyp, jumysshy bop istedim. Túni boıy ákelgen kitaptardy oqımyn. 

1967 jyldyń 2-11 qańtar kúnderinde sessııada bolǵanda, KazGÝ-diń akt zalynda uly jazýshy Sábıt Muqanovpen ǵajap bir suhbat keshi ótti. Áńgimeshildigi, qyzyqtyryp sóıleıtindigi, orasan mol ádebı derekterdi kól-kósir kósip-kósip keltiretindigi, mysaly, Shoqan Ýálı­hanov jaıly «Aqqan juldyz» romanynyń jazylý tarıhyna aıryqsha mán bergendigi, aýdıtorııany jalyq­tyrmaıtyny, buǵan qosa 16 tomdyǵynyń jaıy, endi «Gosplannyń terleıtindigi» aıtyldy. 

1968 jyldyń qańtarynda KazGÝ-diń oqý bóliminiń bas­tyǵy, otstavkadaǵy polkovnık Ivan Efımovıch Sherbaktyń jár­de­mimen kúndizgi bólimge aýysyp, aqpanda semestr bastaldy. 2-kýrs­tyń «A» tobyna kelgende, bul kúnde aka­demık Ýálıhan Qalıjanov, profes­sor Faýzııa Orazbaeva, Qazaq radıo­synyń qaıratkerleri marqumdar Mah­met Túmenbaev, Úmitjan Baltaeva jáne Qymbat Tasjanova, «Qa­rahan» jýrna­lynyń redaktory Satypaldy Dosym­bekovter óre túregelip qarsy alǵany, munyń ishinde Ýálıhan meniń ústimdegi zildeı paltonyń ornyna óziniń jeńil shekpenin kıgizgeni umytylar ma! Tez til tabysyp, shúıirkelesip kettik.

– Sóıtip, aýyl balasy Al­ma­­­tyda ǵylymdaǵy jolyn bas­taǵan eken ǵoı...

– Birde dúńgirshekten 1968 jyldyń basynda ǵana shyqqan «Vechernıaıa Alma-Ata» gazetin alyp qarasam, Qazaqstan Ǵylym akademııasynyń jalpy sessııasy ótetini habarlanypty. Shý degende Álkeı Marǵulandy kórip qalaıynshy dep oqtaldym. Erterekteý keldim. Tulǵaly, iri, has jaqsynyń ózi Marǵulandy kór­dim. Álekeń Oljas Súleı­menov­tiń qoly­nan ustap, baqaı­shaǵynan bastap basyna deıin kózimen súzip, tekserip, súısinip, kúlimsirep tur eken.

Ustazym Tursynbek Kákish­uly aıtatyn: «Saltanatty más­­­lı­­­hattardan, sezderden, kon­fe­ren­sııalardan qalmańdar, só­zin uqpasańdar da, túr-tul­ǵasyn kóre­sińder» deıtin. Osy aqyldyń sharapaty bolý kerek, stýdenttik jyldarda KazGÝ men Ǵylym akademııasy, M.Áýezov atyndaǵy ádebıet jáne óner ınstıtýtyndaǵy, atap aıtqanda, Áýelbek Qońyratbaevtyń, Zeı­nolla Qabdolovtyń, Tursyn­bek Kákishulynyń doktor­lyq­ dıssertasııalar qorǵaǵa­ny­na qatysyp, akademıkter Ál­keı Marǵulannyń, Ismet Keńes­baevtyń, Zákı Ahmetov­tiń opponent retinde qalaı sóılegenine qanyqtym. Sondaı-aq ult rýhanııaty qaıratkerleriniń (Sábıt Muqanov, Elýbaı О́mir­zaqov, Baýyrjan Momyshuly) mereıtoılaryna kýáger boldym.

1972 jyldyń basynda M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet já­ne óner ınstı­týtynyń Jam­byl­taný bólimine aǵa laborant bolyp qabyldandym. Dál osy kezde Akademııa uly jyraýdyń 125 jyldyq merekesine oraı daıyndyqqa jumyla kiristi. Uıym­dastyrý komıtetinde Málik Ǵabdýllın, Myrzabek Dúısenov, Kóbeı Seıdahanov, Mardan Baıdildaevtarmen qa­tar, men de kómekshi bolǵanym bar. Akademııa qabyrǵasynda zııalylyq, mádenıettilik, rýhanı sulýlyq saltanat qurǵan, ǵylym bıigine qulshynǵandarǵa jaǵdaı jasalǵan, qarym-qatynas sy­paıy­lyqqa negizdelgen-di.

– Bizdiń stýdent kezimiz, Jam­byl toıynyń dúrildep ót­­ken dabysy meniń de esimde.

– 1972 jyldyń maýsym aıynyń 6-8-i kúnderinde II Res­pýblıkalyq aıtys uıym­das­tyrylyp, sýyrypsalma aqyndar Kóken Shákeev pen Ábiken Sary­baev, Manap Kókenov pen Ásimhan Qosbasarov, Qalıhan Altynbaev pen Saǵynǵalı Muqa­nov, Quljabaı Tóleýov pen Baqytjamal Ospanova, Qıma­dıden Nuǵymanov pen Sara Toq­tarbaeva, Tynyshbaı Rahımov pen Sholpan Qydyrnııazova, Musa Asaıynov pen Bıken Sembaeva, Kósheneı Rústembekov pen Bátıma Batyrbekova, Júnisbek Joldınov pen Moldabaı Joldybaev sóz saıy­­synda jarqyrap kórindi. Jal­py aıtqanda, bul saltanatta res­­pýblı­kamyzdyń shartarabynan 70-teı ımpro­vızatormen qa­tar, jyrshylar, kúıshi­ler, termeshiler, sybyzǵyshylar, halyq ánshileri óner kórsetti. Sábıt Muqanov pen Ǵabıt Músi­repov tebirenip otyrdy. Ala­taý aspanyn án-jyrdyń sulý úni ter­bep, halyqtyń rýhy, jany jań­ǵyrdy.

Bir aıta keter jaıt, aıtystyń má­tin­derin magnıtofon lentasynan hat­qa túsirip, 1975 jyly «Jambyl jáne qazirgi halyq poezııasy» deıtin jınaqty qu­ras­tyryp jarııaladyq. Jáne buǵan Qazaq KSR ǴA Jalpy jı­­nalysy ses­sııasynyń materıaldary engizildi. Men akademık Muqamedjan Qarataevtyń «Jambyl – halyq poezııasynyń alyby» deıtin otyz bettik baıandamasyn qazaq­shaladym. Muqań rahmetin aıtty.

Instıtýt qyzmetkeri, ha­lyq­ mura­synyń janashyry­ Mar­dan aǵa Baıdildaev óz shańy­raǵynda Sábıt Muqanov, Áb­dilda Tájibaev, kúıshi Tólegen Mombekov, Nur­­peıis Baıǵanınniń balasy Mo­myn, Kósheneı Rústembekov, Rahman­qul Berdibaev, Myrzabek Dúısenov sııaqty sóz zergerleri men óner sheberleriniń basyn qosty. Árıne bul da uly jyraý Jambyl rýhynyń shapaǵaty-tyn. Sábeń kóńildenip «Eki jıren» ánin tolqyta aıtty, dastar­qan basyndaǵylarǵa, júgirip qyzmet etkenderge myrza peıili­men et asatty. Osy bir sýret kóńi­limniń aınasynda sáýle shashyp turǵandaı seziledi. 

– Ǵylymı orta á degennen tereń taǵ­ly­mymen ózińizdi baý­rap alypty ǵoı. 

– Jaqsy áńgime, jaqsy nıet, máde­nıet, ǵylymnyń kıe­sin tú­siný, adal eń­bektený – Akade­mııanyń urany ispetti. «Qumyrsqa da qyryq shaqyrym jerge bara alady», «Qunttyǵa qut úıiriler» degendeı, aýyl qarııasynyń ata­ly sózi esime túsip, ózimdi ózim qamshyladym, qaıradym, jige­rimdi jasytpadym... Iá, 1974 jyldyń 2 qańtarynda ınstıtýt dırektory Ádı Sháripov ki­shi ǵyly­mı qyzmetker min­detine buıryq shyǵaryp, Ǵy­lymı Keńestiń májilisinde «Qa­­zaq óleńiniń yrǵaǵy» degen baıandamamdy tyńdady. Aka­­demık V.Jırmýnskııdiń, B.Eıhan­baýmnyń, L.Tımofeev­tiń, Iý.Lot­man­nyń óleń teorııasyna­ qatysty zert­teýlerin kons­pek­tilep, olardyń óleńniń qury­lymyn qalaısha kórsetýdegi tá­sil­derin qoldandym. Sonda Málik Ǵabdýllınniń ustazy, folklortanýshy Nına Sergeevna Smırnova: «Oh, ınteresno!» dep otyrǵany meniń de ǵylymǵa yqy­lasymdy oıatty. 

Akademııa qabyrǵasynda za­man­men aıaǵyn teń basqan, ǵy­lymnyń qııa shy­ńyna shyqqan bilimpazdar Álkeı Marǵulan, Orynbek Jáýtikov, Temirbaı Darhanbaevtar adamshylyq, ǵyly­mı shyǵarmashylyq jolymdaǵy qam­qor aqylshylarym boldy. 1975 jyly ál-Farabıdiń 1100 jyldyǵy toılanǵanda KSRO ǴA Shyǵystaný ınstıtýtynyń dırektory, akademık B.Gafýrov, «Ál-Fara­bıdiń otyrarlyq eken­diginde daý joq» degende zaldaǵy jurt dúr silkindi. Ulttyń da, ǵy­lymnyń da mereıi asty.

1981 jyly qazan aıynda Ǵylym akademııasynda Qazaq­stannyń Reseıge qosylýynyń 250 jyldyǵy atalyp ótken-di. Bas ǵımaratqa top-tobymen bettegen zııalylardyń ishinde men de kele jatqanmyn. Aldymyzda Qazaq KSR Mınısterler Keńesiniń tór­aǵasy Báıken Áshimov pen KSRO ǴA prezıdenti, 3 márte So­sıa­lıstik Eńbek Eri 78 jasta­ǵy A.Aleksandrov sóılesip, esik­­­tiń tabal­dyryǵynan attamaı­ kilt toqtap, bir-bi­rine jol beri­sip turdy. Sonda akademık A.Aleksandrov B.Áshimovti tik kóte­rip, tabaldyryqtyń ar­ǵy jaǵyna dik etkizdi. Mine, kisi­lik pen mádenıet. Ǵylymı ses­sııada akademık, arheolog A.Okladnıkov Abylaı hanǵa eskertkish qoıý kerektigin qadap aıtty. Sessııany basqarǵan akademık A.Aleksandrov aýdı­torııanyń kóńil kúıin, yqy­las-zeıinin, neni qalaıtynyn jiti ańǵarady eken. Keıbir mezette vıse-prezıdent Evgenıı Petrovıch Velıhovke: «Etot sokratıte, eto ne nýjno» dep otyrdy. Ol sóıleý mádenıetine aıryqsha mán bere­di eken. Ár nársege bir sebep degendeı, múmkin, osyndaı qısyndy jaqsy áserler meniń de kózqarasyma, oılaýǵa, sóıleýge ma­shyqtanýǵa jol, baǵyt, jón kórsetken bolar. 

1995 jyly Pákistannyń astanasy Islamabadta «Ádebıet, mádenıet jáne demokratııa» deıtin taqyryp aıasynda dúnıe­júzilik forýmda Benazır Bhýtto men Rasýl Ǵamzatovtyń sheshen­digin taǵlımat mektebindeı qa­byl­dadym.

Joǵary oqý ornynda leksııa oqý, negizinde, óte kúrdeli úderis. Aýdıtorııa dege­niń ot. Stýdent kezimde Tursynbek Ká­kish­­ulynyń «qan sorpam shy­ǵyp leksııa oqydym» degeni esim­de. 5-kýrsta júrgenimde 2-kýrs­qa leksııa oqytqany bar.

– Kandıdattyq dısserta­sııańyzdy qaı jyly qorǵa­dyńyz? 

– 1978 jyly «Qazaq óleńiniń áýezdi­lik erekshelikteri» deıtin taqyrypta kan­dıdattyq dıssertasııa qorǵadym. Jetek­shi uıym retinde KazGÝ taǵaıyndaldy. Qory­tyndy pikirge qazaq ádebıeti ka­fe­dra­synyń meńgerýshisi akademık Zeı­nolla Qabdolov qol qoıyp otyryp:

– Sen «Qazaq óleńiniń qury­lysy» boıynsha leksııa oqy. Bi­raq Sábıt Mu­qanov sııaq­ty bir-aq rette barlyǵyn tógi­ltip-quıyl­typ aıtyp ketip júrme, – dedi.

1980-1981 jyly oqý jylynda JenPI-diń fılologııa fakýltetiniń 5-kýrs stýdent­terine «Ádebıet teorııa­sy» páni boıynsha leksııa oqyp, ter­mın­dik uǵym-ataýlar tabıǵatyn te­reńirek túsindim. 1975 jyly aka­demık Zákı Ahmetovtyń jetek­­shiligimen áde­bıettaný ter­­mınderiniń sózdigin jasaý­ǵa qatystym jáne Qazaq KSR Mı­­nıstrler Keńesi janyndaǵy mem­lekettiń termınologııalyq komıssııada qyzýqandylyqpen tal­qylanǵanynyń kýási bolǵa­nym bar. Munyń da teorııalyq bilimińdi kóterýge paıdasy ushan-teńiz. 

1981-1986 jyldarda Ins­­tı­týt dırektory Músilim Bazar­baev aıy­na bir ret M.Áýezov mý­zeı-úıinde Ádebı beı­senbilik uıym­­dastyrdy. Hat­shylyqty maǵan tapsyrdy. Beısenbilik basshysy Rah­manqul Berdibaımen murat­tas ári tonnyń ishki baýyndaı ja­qyn bolǵandyqtan, osy sharany uıym­dastyrýǵa asa yjdaǵattylyqpen qa­tystym. Sábeńshilep aıtqanda, osyndaı ómir mektepterden ótýim me­niń ǵylymdaǵy da, ómirdegi de baǵymdy ashty dep oılaımyn.

– Áńgimeńizge rahmet. 

Áńgimelesken Qorǵanbek AMANJOL, 

«Egemen Qazaqstan»