Endi mine, uıaly baılanys abonenttik qurylǵylaryn tirkeý erejeleri bekitilgennen keıin, IIM qurylǵylardy tirkeýge 2019 jyldyń 1 qańtaryna deıin úlgerip qalýdy eskertip otyr.
– 2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap IMEI-kod + SIM-karta + tulǵa JSN syzbasy boıynsha abonenttik qurylǵylardy mindetti tirkeý erejesi kúshine enedi. Tirkelmegen abonentterge baılanys qyzmeti kórsetilmeıdi. Osyǵan baılanysty azamattar osy jyldyń sońyna deıin ózderiniń baılanys qurylǵylaryn tirkeýleri qajet, – dedi IIM-niń resmı ókili Almas Sadýbaev.
Osy rette IIM-niń resmı ókili uıaly baılanys operatorlarynyń fılıaldarynda úlken kezek bolyp, qoǵamda dúrbeleń týmaýy úshin azamattarǵa qurylǵylaryn der ýaqytynda tirkeýge keńes beredi.
– Bul eń aldymen azamattardyń múddesin qorǵaý úshin jasalyp otyr. Eger bir adamnyń telefony tirkegennen keıin urlanatyn bolsa, onda baza arqyly ony kim paıdalanatynyn anyqtaýǵa bolady. Buǵan qosa, baılanys operatorlary da bazada qurylǵynyń IMEI-kody urlanǵan retinde kórsetilip tursa, baılanysqa tosqaýyl qoıý múmkindigin alady, – dedi resmı ókil.
Buǵan deıin elimizdiń Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstri Dáýren Abaev uıaly baılanystyń abonenttik qurylǵylaryn tirkeýde halyq arasynda dúrbeleń bolmaýy úshin mınıstrlik tirkeý prosesin barynsha jeńildetkendigin, tipti azamattar onlaın rejimde jáne SMS arqyly da uıaly telefonyn tirkeýge múmkindik alatyndyǵyn aıtqan bolatyn.
«Uıaly telefondardy tirkeý úshin uıaly baılanys operatorlarynyń abonenttik bólimshelerine barýdyń qajeti joq. Abonentter onlaın nemese SMS arqyly tirkele alady», – degen edi D.Abaev.
Rasynda, Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstriniń usynysy men alańdaýynyń jóni bar. О́ıtkeni mıllıondaǵan abonentterimiz bar dep jar salyp, jarııa qylýdan sharshamaıtyn uıaly baılanys operatorlary mólsherli ýaqyttyń merzimi taıaǵanymen, ázirge asa bir belsendilik tanytpaı otyrǵan syńaıly. Ony operatorlardyń resmı saıtyna sholý jasap-aq baıqaýǵa bolady. Olar erteńgi kúni ýaqyt taıaǵanda qazir áliptiń artyn baǵyp otyrǵan halyq nópirine qalaı tótep bermekshi? Máselen, qazir olardyń resmı paraqshalarynda qarapaıym tutynýshyǵa uǵynyqty aqparattar joqtyń qasy.
Qazirgi ýaqytta elimizdegi qylmystyń denin – urlyq quraıdy, al urlyqtyń basym bóligi baılanys qurylǵylaryna qatysty ekendigi anyq.
Sondyqtan da Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstrligi uıaly baılanystyń abonenttik qurylǵylaryn tirkeý tártibin bekitip berdi, bul tártip Ishki ister mınıstrliginiń de oń jambasyna kelip otyr. Polıseıler elimizde urlanyp, QHR, Reseı, О́zbekstan men Qyrǵyzstanǵa asyrylatyn baılanys qurylǵylaryn da qaıtarýǵa qulshynyp otyr. Jalpy, uıaly baılanys qurylǵysyn tirkeý júıesin qalpyna keltirýdiń ulttyq qaýipsizdik máselelerimen de ushtastyǵy bar.
Endigi mindet, mınıstrlik ókili aıtqandaı, bos dúrligýge jol bermesten, telefon apparattaryn ýaqtyly tirkeýde jatyr.
Álbette, erterek tirkelgenniń bir isi artyq bolatyny ras. Osy oraıda ortaq tártipti taǵy bir márte esterińizge salamyz. Baılanys qyzmetin paıdalanýshylar úshin qurylǵyny tirkeý qıyndyq týdyrmaıdy. Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstrliginiń málimeti boıynsha, jeke tulǵalar baılanys qurylǵylaryn ótinish berilgen sátten bastap 4 saǵatta, zańdy tulǵalar – 8 saǵatta aqysyz negizde tirkeı alady. On tórt pen on segiz jas aralyǵyndaǵy kámeletke tolmaǵan azamattar baılanys qurylǵylaryn zańdy ókilderiniń kelisimimen tirkeıdi, al 14 jasqa deıingi kámeletke tolmaǵandar úshin zańdy ókilderi nemese ata-analary tarapynan júzege asyrylady. Uıaly baılanys qurylǵylaryn tirkeý jáne qaıta tirkeý úshin qurylǵynyń ıesi qyzmet kórsetýdiń avtomattandyrylǵan qyzmet kórsetý júıesi arqyly nemese uıaly baılanys operatorlarynyń keńselerine tómendegi tizimdegi qujattardy usynýy tıis: 1) JSN (jeke tulǵalar úshin) nemese BIN (zańdy tulǵalar úshin); 2) abonenttik uıaly baılanys qurylǵysynyń ıdentıfıkasııalyq (IMEI) kody; 3) abonenttik uıaly baılanys qurylǵysynda qoldanylatyn abonenttik nómiri.
Serik ÁBDIBEK,
«Egemen Qazaqstan»
