Plenarlyq keńeste «Qoǵamdyq pikir» zertteý ınstıtýtynyń dırektory Botagóz Raqysheva Túrkitildes elderdiń áleýmettik-mádenı baılanysy turǵysynda baıandama oqydy.
«Búgin biz elaralyq áleýmettik zertteýdiń nátıjelerin usynbaqpyz jáne ol salystyrmaly sıpatqa ıe. Bul joba Halyqaralyq Túrki akademııasyna tıesili. 2017 jyly bastamashylyq etilgen osy joba Qazaqstan, Qyrǵyzstan, О́zbekstan, Túrikmenstan, Túrkııa jáne Ázerbaıjan elderiniń astanalarynda iske asyryldy. 2018 jyly bul joba jalǵasyn taýyp, barsha respýblıkalarda júrgizildi. Osy oraıda qalalar men aýyldar da qamtyldy. Bıyl bul jumystar túrkitildes álemniń 5 elinde uıymdastyryldy», - dedi B.Raqysheva «Túrki barometri» jobasyn tanystyrý barysynda.
Zertteý sharalary shilde jáne tamyz aılarynda ótkizilgen.
«Atap aıtqanda, «túrkitildis elderdiń mádenıetimen qanshalyqty tanyssyz?» degen saýal qoıyldy. Osy oraıda Ázerbaıjan men Qyrǵyzstannyń turǵyndary bul baǵyttaǵy derektermen jaqsy habardar ekenin baıqatty», - dep toqtaldy sarapshy. Sonymen qatar, saýalnamaǵa qatysqandar arasynda «túrkitildes qaı elge jumysqa, oqýǵa nemese saıahattaýǵa barǵyńyz keledi?» degen suraq qoıylǵan. Bul turǵyda adamdar atalǵan baýyrlas elderge saparlaýǵa nıetti ekenin sóz etken. «Bárinen buryn bizdiń turǵyndar osy elderde saıahattaýǵa qyzyǵýshylyq tanytty. Jalpy, týrızm men túrkitildes elderine saparlaý nıeti barlyq jerde baıqaldy. Iаǵnı adamdar joba aıasynda qamtylǵan memleketterdiń mádenıetimen, saltymen tanysýǵa erekshe kóńil bólip otyr», dedi Botagóz Raqysheva.
Sondaı-aq, respondentterge Túrki álemindegi bedeldi tulǵalar týraly suraq qoıǵan.
«Saýalnama barysynda respondentter ózderi biletin adamdar jaıynda málimet berdi. Negizinen, árbir respondent óz eliniń Prezıdentin aıtyp jatty. Alaıda barlyq 5 eldiń azamattary jalpy jaýaptarynda eki esimdi erekshe biletindikterin baıqatty. Osy oraıda olar Túrki áleminiń mańyzdy tulǵalary retinde Mustafa Kemal Atatúrik pen QR Prezıdenti Nursultan Nazarbaevty atady», - dedi «Qoǵamdyq pikir» zertteý ınstıtýtynyń dırektory.
Aıta keteıik, «Túrki barometri» óziniń sıpaty jaǵynan Eýropa odaǵynyń «Eýropa barometri» zertteý baǵdarlamasy men álemniń ózge de aımaqtarynda júrgiziletin («Afrobarometr», «Latynbarometr» t.b.) zertteýlerine uqsas. Mundaǵy maqsat - túrki memleketteri turǵyndarynyń Túrki keńesi tarapynan júrgiziletin ıntegrasııalyq prosesterge qatysty kózqarastaryn, ekonomıkalyq, mádenı aspektilerge baılanysty oı-pikirlerin baǵamdaý.
