GECA 2026 forýmy halyqaralyq uıymdar, dıplomatııalyq korpýs, sondaı-aq ulttyq jáne sheteldik kompanııalar ókilderin biriktirdi.
Geologııalyq forýmnyń plenarlyq otyrysynda sóz sóılegen Premer-mınıstr Oljas Bektenov sala mamandaryn kele jatqan kásibı merekesimen quttyqtap, el ekonomıkasy men ónerkásibiniń turaqty damýy úshin geologııalyq barlaýdyń strategııalyq mańyzdylyǵyn atap ótti.
«Bıyl – shyn máninde, Qazaqstan úshin tarıhı jyl. Ekonomıka men qoǵamnyń barlyq salasyn odan ári jańǵyrtý isine tyń serpin bergen jańa Konstıtýsııa qabyldandy. Jalpyhalyqtyq referendýmda elimizdiń azamattary naǵyz otanshyldyqtyń úlgisin kórsetip, Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń aýqymdy bastamalaryna jappaı qoldaýyn bildirdi. Qazirden bastap memlekettik basqarýdyń ashyqtyǵyn arttyrýǵa, qolaıly ınvestısııalyq ahýal qalyptastyrýǵa jáne adam kapıtalyn damytýǵa baǵyttalǵan Ata zańnyń normalaryn júzege asyrýǵa biz aıryqsha kóńil bólip otyrmyz. Atalǵan ózgerister ekonomıkany damytý úshin jańa múmkindikter ashady, sonyń ishinde geologııalyq barlaý salasy otandyq ónerkásiptiń strategııalyq negizine aınaldy», dedi Oljas Bektenov.
Oljas Bektenov geologııalyq barlaý jumystaryna otandyq tehnologııalardy qoldanýdy tapsyrdy
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasy boıynsha Qazaqstanda salanyń ınvestısııalyq tartymdylyǵyn arttyrýǵa, ınfraqurylymdy jańǵyrtýǵa jáne zamanaýı tehnologııalardy qoldaný aıasyn keńeıtýge baǵyttalǵan geologııa jáne jer qoınaýyn paıdalaný salasyndaǵy júıeli reformalar júzege asyrylyp jatyr.
Mundaǵy mańyzdy qadam qyzmetterge ashyq qoljetimdilikti qamtamasyz etetin jer qoınaýyn paıdalanýdyń Biryńǵaı portalyn iske qosý bolyp otyr. Máselen, «Birinshi keldi – birinshi aldy» degen álemdik ozyq tájirıbeniń negizinde jer qoınaýyn paıdalaný quqyǵyn berý úderisteri aıtarlyqtaı jeńildetildi. Bul sońǵy úsh jylda geologııalyq barlaýǵa shamamen 280 mlrd teńge jeke ınvestısııa tartýǵa múmkindik berdi.
Qorlar boıynsha eseptiliktiń halyqaralyq standarttary engizildi. Aldaǵy ýaqytta geologııalyq zertteýlerge ornyqty kózqaras qalyptastyrý úshin 1:50 000 masshtabyndaǵy geofızıkalyq kartalardy jasaqtaý qolǵa alyndy.
Búginde elimizde geologııalyq salany damytýdyń zamanaýı jáne tehnologııalyq modeli qalyptasyp keledi. Uzaqmerzimdi basymdyqtar qatarynda tehnogendik mıneraldyq túzilimderdi ekonomıkalyq aınalymǵa tartý, jerasty sýlarynyń ken oryndaryn túgendeý boıynsha júıeli jumys, sondaı-aq salanyń sıfrlyq transformasııasy jaǵdaıynda jumys isteýge qabiletti jańa formasııa mamandaryn – geologter, ınjenerler men sarapshylar daıarlaý bar. Astanada saraptamalyq zerthana, kern qoımasy jáne geologııalyq aqparat qory bar geologııalyq klaster qurylýda. Ortalyq kadrlyq ári tehnıkalyq resýrstardy biriktiredi jáne salalyq zertteýlerdi jedeldetýge yqpal etedi.
Oljas Bektenov: Ǵylymǵa uzaq merzimdi ınvestısııa salýdy yntalandyrý qajet
Qazaqstan eleýli mıneraldy-shıkizattyq áleýetke ıe jáne ony ınvestorlar paıdaly qazbalardy barlaý, óndirý jáne qaıta óńdeý boıynsha basym aımaqtardyń biri retinde qarastyrady. Elimizde shamamen 10 myń ken orny bar, shıkizattyń negizgi túrleri boıynsha qorlardyń jalpy kólemi 2,3 myń tonnadan astam altyn, 4,3 mlrd tonna munaı, 3,8 trln tekshe metr gaz, 33,5 mlrd tonna kómir jáne 26,7 mlrd tonna temirdi quraıdy. Resýrstyq bazanyń edáýir bóligin sırek jer metaldary, onyń ishinde 2025 jyly ashylǵan 800 myń tonnaǵa jýyq serıı, neodım, ıttrıı jáne basqa da elementterdiń qory bar «Quıryqtykól» ken orny quraıdy.
Memleket basshysynyń tapsyrmasyn oryndaý sheńberinde el aýmaǵyn geologııalyq-geofızıkalyq zerdeleýdi 2,2 mln sharshy shaqyrymǵa deıin jetkizý boıynsha jumys jalǵasyp jatyr. Búgingi tańda bul kórsetkish shamamen 2,04 mln sharshy shaqyrymǵa jetti. Jer qoınaýyn geologııalyq zerdeleýdi qarjylandyrý 10 esege ulǵaıtylǵany jáne aldaǵy 3 jylda shamamen 500 mln dollardy quraıtyny atap ótildi.
Forým barysynda sıfrlyq tehnologııalar men JI engize otyryp, geologııalyq barlaý, jer qoınaýyn paıdalaný salasyndaǵy halyqaralyq yntymaqtastyqty damytýǵa jáne tájirıbe almasýǵa nazar aýdaryldy. О́nerkásip jáne qurylys mınıstri Ersaıyn Naǵaspaev, О́zbekstan Respýblıkasy taý-ken ónerkásibi jáne geologııa mınıstriniń orynbasary Rýstam Iýsýpov, Tájikstan Respýblıkasy Úkimeti janyndaǵy Geologııa bas basqarmasynyń basshysy Ilhomdjon Oımýhammadzoda jáne taǵy da basqalar ózara is-qımyldy keńeıtý jóninde usynystar aıtyp, pikir bildirdi.
Oljas Bektenov EAEO aýmaǵynda júk tasymalyn retteıtin JI platformasyn qurýdy usyndy
Forýmǵa qatysý aıasynda Premer-mınıstr «Jas geolog» stendin, mıneraldardyń ekspozısııasyn jáne geologııalyq klaster maketin aralap kórdi.
