Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń málimetine sáıkes, baǵdarlamaǵa onyń qoldanystaǵy tetikteriniń tıimdiligin arttyrý jáne jańa sharalarmen tolyqtyrý úshin ózgerister engizý kózdelgen. Memlekettik baǵdarlamanyń negizgi maqsaty – eńbek resýrstarynyń biliktiligin arttyrý, jappaı kásipkerlikti damytý jáne ózin-ózi jumyspen qamtyǵandardy, jumyssyzdardy ónimdi jumysqa tartý. Mınıstr Mádına Ábilqasymovanyń baıandaýynsha, 2018 jyly baǵdarlamany iske asyrýǵa 112,9 mlrd teńge bólingen, jyldyń sońyna deıin 571 myń azamatty jumyspen qamtý sharalaryna tartý josparlanyp otyr.
«Osy jyldyń 10 aıynyń qorytyndysy boıynsha 82,5 mlrd teńge ıgerilgen. Qazandaǵy jaǵdaı boıynsha qoldanystaǵy baǵdarlama 563 myń adamdy jumyspen qamtý sharalaryna tartýǵa múmkindik berdi, bul jyldyq jospardyń 99 paıyzyn quraıdy», dedi M. Ábilqasymova.
Baǵdarlamanyń birinshi baǵyty eńbek naryǵynda suranysqa ıe mamandyqtar men daǵdylar boıynsha jappaı oqytýdy kózdeıdi. Tegin tehnıkalyq jáne kásiptik oqytý sheńberinde 1 qyrkúıekten bastap 20 myń adam oqýǵa kiristi, bul – jyldyq jospardyń 99 paıyzy. M.Ábilqasymovanyń málimdeýinshe, qazandaǵy jaǵdaı boıynsha 40 myńǵa jýyq baǵdarlamaǵa qatysýshy qysqa merzimdi oqytýǵa jiberildi. Respýblıka boıynsha qysqa merzimdi kásiptik oqytýdy aıaqtaǵan 18 myń adam jumysqa ornalastyryldy.
Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri birinshi baǵyttyń iske asyrylýyn eskere otyryp, memlekettik baǵdarlama jobasynda oqýdy aıaqtaǵan adamdardy tolyq jumysqa ornalastyrýdy qamtamasyz etýge baǵyttalǵan jańa tetikter kózdelgenin atap ótti.
Baǵdarlamanyń ekinshi baǵyty jappaı kásipkerlikti damytýdy kózdeıdi. Osy boıynsha aýyldarda jáne qalalarda shaǵyn nesıe berý aıasynda qazandaǵy jaǵdaı boıynsha 42 mlrd teńge, onyń ishinde aýyldarda 31 mlrd teńge jáne qalalarda 11 mlrd teńge ıgerildi. M.Ábilqasymova shaǵyn nesıelerdi túpki qaryz alýshylarǵa jetkizýdi tezdetý úshin memlekettik baǵdarlama jobasynda birqatar ózgeris qarastyrylǵanyn aıtty. Osy boıynsha aýyldyq eldi mekenderde zákirli kooperasııany damytý úshin shaǵyn nesıe mólsheri 5000-nan 8000 AEK-ke deıin ulǵaıtyldy, zákirli kooperasııa qatysýshylaryna, aýyldardaǵy jáne shaǵyn qalalardaǵy jumys istep júrgen kásipkerlerge jumys oryndaryn qurý boıynsha qoıylatyn talaptar jeńildetildi, baǵdarlamaǵa qatysýshylar sany jumys istep júrgen kásipkerlermen tolyqty.
Baǵdarlamanyń úshinshi baǵyty aıasynda qazandaǵy jaǵdaı boıynsha 128 myń adam sýbsıdııalanatyn jumys oryndaryna jumysqa ornalastyryldy, onyń ishinde 22 myń adam áleýmettik jumys oryndaryna, 26 myń adam jastar praktıkasyna,
80 myń adam qoǵamdyq jumystarǵa jiberildi. Elektrondy eńbek bırjasy arqyly 336 myńǵa jýyq adam turaqty jumys oryndaryna ornalastyryldy. Eńbek resýrstarynyń utqyrlyǵyn arttyrý aıasynda ońtústik óńirlerden 1488 otbasy nemese 4925 adam qonys aýdarypty.
«Jumys kúshi jetispeıtin óńirlerge kóshý kezinde qonys aýdarǵan adamdardy turǵyn úımen qamtamasyz etý mańyzdy faktor bolyp tabylady. Osy úshin Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha memlekettik baǵdarlamada jumys berýshilerdiń qatysýymen qonys aýdarýshylarǵa turǵyn úı salý jáne satyp alý tetigi ázirlengen. Bul tásil aldymen Soltústik Qazaqstan oblysynda synaqtan ótkizilip, keıin basqa óńirlerde qoldanylady», dedi M.Ábilqasymova.
SQO-da aldaǵy úsh jylda úsh myńǵa jýyq qonys aýdarýshy otbasyn turǵyn úımen qamtamasyz etý josparlanyp otyr.
Ulttyq ekonomıka mınıstri Tımýr Súleımenov qazirgi tańda shaǵyn nesıe berý shemasyna ekinshi deńgeıli jeti bank jáne eki shaǵyn qarjy berý uıymy qatysatynyn aıtty. 2018 jyly qalalardaǵy shaǵyn nesıe berýge bólingen qarajattyń jalpy somasy 17 mlrd teńgeni quraıdy. Qazir 11,1 mlrd teńge ıgerilip, 1042 joba qarjylandyrylǵan.
О́z kezeginde Bilim jáne ǵylym mınıstri Erlan Saǵadıev tehnıkalyq jáne kásiptik bilimi bar kadrlardy daıarlaýdy iske asyrý barysy jóninde baıandady. Qazirgi tańda 337 kolledjde 36,6 myń adam bilim alýda, onyń 21,5 myńy áleýmettik álsiz toptan.
«2018 jyly 20 200 adam qabyldandy. Jalpy, jospar oryndaldy. Ákimdikterdiń aqparaty boıynsha ótken jyly túsken stýdentterdiń 3900-i oqý bitirip, onyń 72 paıyzy jumysqa ornalasty. Al kelesi, 2019 jyly 5300 adam oqý bitiredi», dedi Bilim jáne ǵylym mınıstri.
Aýyl sharýashylyǵy birinshi vıse-mınıstri Arman Evnıevtiń baıandaýynsha, baǵdarlamanyń ekinshi baǵyty boıynsha «QazAgro» enshiles qurylymdary arqyly aýyldyq eldi mekenderde jáne shaǵyn qalalarda bıznes-jobalardy iske asyrý úshin shaǵyn nesıeler berý jumystary júrgizilýde. Osy maqsattar úshin 2018 jyly 44,7 mlrd teńge bıýdjettik nesıe bólindi, sonyń ishinde «Prezıdenttiń bes áleýmettik bastamasyn» iske asyrý aıasynda 13,9 mlrd teńge qosymsha qarjy bólindi.
«Atameken» UKP basqarma tóraǵasy Abylaı Myrzahmetov tehnıkalyq jáne kásiptik mamandyqtar boıynsha kásiptik daıarlaý, biliktilikti arttyrý jáne daǵdylardy meńgerý boıynsha oqý ortalyqtary tizilimin júrgizý jumystary atqarylyp jatqanyn atap ótti. Sonymen qatar «Bastaý-Bıznes» jobasy boıynsha 2018 jyly bıznes júrgizý daǵdylaryna aýyl men shaǵyn qalalardyń 30 myńǵa jýyq turǵynyn oqytý kózdelgen.
Tıisti mınıstrlikter men óńir ákimderiniń baıandamalaryn tyńdaǵannan keıin, Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaev ózektendirý josparlary men baǵdarlamanyń memlekettik mártebesimen qaıta bekitilýin eskere otyryp, ony odan ári iske asyrýǵa qatysty naqty tapsyrmalar berdi. Berilgen málimetterge sáıkes, Nátıjeli jumyspen qamtýdy jáne jappaı kásipkerlikti damytý baǵdarlamasynyń josparly kórsetkishteri oryndalǵany atalyp ótti. Sonymen qatar Premer-Mınıstr barlyq óńirlerge baǵdarlamany iske asyrý jumystaryn jandandyrýdy tapsyrdy. Nysanaly toptardy, atap aıtqanda jumyssyzdar men ózin-ózi jumyspen qamtyǵan adamdardyń tabysyn arttyrý úshin azamattardy ónimdi jumyspen qamtý boıynsha qabyldanyp jatqan sharalardyń áserine monıtorıng júrgizý júıesin jolǵa qoıýy kerektigi tapsyryldy. Úkimet basshysynyń tapsyrmasy boıynsha, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi «Atameken» UKP-men jáne óńirlermen birigip, «Bıznes-Bastaý» jobasymen bilimin jetildirgenderdi shaǵyn nesıemen qamtý máselesine erekshe nazar aýdarýy kerek.
Budan bólek, baǵdarlamanyń oryndalýyn jeke óńirlik jumyspen qamtý baǵdarlamalary, onyń ishinde bıýdjettik qarajattyń tıimdiligi turǵysynda iske asyrylýyn eskere otyryp taldaý jasaý tapsyryldy. B.Saǵyntaev Úkimet múshelerine ózektendirilgen baǵdarlamanyń tıimdiligi turǵyndardyń tabysynyń ósimimen de baǵalanýy tıis ekendigin eske saldy.
Sondaı-aq Úkimet otyrysynyń barysynda Ádilet mınıstri Marat Beketaev 2019 jylǵa arnalǵan zań jobalaý jumystarynyń jospary týraly baıandady. Ádilet mınıstrligi Zań jobalaý qyzmeti máseleleri jónindegi vedomstvoaralyq komıssııa múshelerimen birlesip, Úkimettiń 2019 jylǵa arnalǵan jumys josparyn ázirledi. Onyń negizine el Prezıdenti aıqyndaǵan, memlekettiń strategııalyq qujattarynda baıandalǵan mindetter alyndy.
M.Beketaev aldaǵy jyly «Halyqtyń densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly», «Pedagog mártebesi týraly», «Memlekettik feldegerlik baılanys týraly» zań jobalaryn jáne basqa da qujattardy ázirleý kózdelip otyrǵanyn jetkizdi. Sonymen qatar memlekettik organdar quqyqtyq monıtorıng nátıjeleriniń negizinde birqatar zań jobalaryn ázirleýdi josparlap otyr.
Jalpy, jospar jobasynda 29 zań jobasyn ázirleý qarastyrylǵan. M.Beketaev jospar jobasyn qalyptastyrý kezinde zań jobalaryn osy jyl ishinde Parlamenttiń qaraýyna engizý qajettigi eskerilgenin aıtty. Máselen, 2019 jyldyń I jartyjyldyǵynda Parlamentke – 16, al II jartyjyldyqta 13 zań jobasyn engizý josparlanýda.
«Jospardyń jobasy Zań jobalaý qyzmeti máseleleri jónindegi vedomstvoaralyq komıssııanyń otyrysynda talqylandy. Úkimettik emes uıymdardyń usynystary eskerildi. Josparda kózdelgen zań jobalary boıynsha túsindirý jumystaryn ony qabyldaǵannan keıin memlekettik organdar júrgizetin bolady», dedi mınıstr.
Úkimet basshysy zań jobalarynyń tyńǵylyqty jáne keshiktirilmeı ázirlenýi jóninde tıisti tapsyrmalar berdi.
Suńǵat ÁLIPBAI,
«Egemen Qazaqstan»
