Keńes otyrysyna QHA tóraǵasynyń orynbasary – Hatshylyq meńgerýshisi Leonıd Prokopenko, Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Ǵalymjan Qoıshybaev jáne Parlament Májilisiniń depýtattary, Ǵylymı-sarapshylyq keńes pen etnomádenı birlestikterdiń músheleri jáne Qazaqstan, О́zbekstan, Qyrǵyzstan, Tájikstan jáne Eýropa elderiniń sarapshylary qatysty.
Búgingi tańda Ortalyq Azııada 75 mln adam ómir súrip jatyr. Ártúrli etnos ókilderiniń arasynda turaqtylyqty saqtaý – ózekti másele. Osy oraıda plenarlyq otyrys jumysyn ashqan Leonıd Prokopenko álemdegi jáne bizdiń óńirimizdegi qarqyndy etnodemografııalyq, etnomádenı ári mıgrasııalyq prosesterge toqtaldy. «Qazirgi kezde eń aýqymdy qonys aýdarý jaǵdaıy baıqalýda. 2016 jyldyń sońynda barsha álemde 65 mıllıonnan astam adam qaqtyǵystar men qýdalaý saldarynan óz úılerin tastap ketýge májbúr boldy. 2017 jyly olardyń sany taǵy da 2 mıllıon adamǵa artty. Kóptegen óńir úshin dinı ekstremızm ózekti problemaǵa aınalǵany belgili. Osy úrdisterdiń barlyǵy bizdiń óńirde turaqtylyqty saqtaýdyń mańyzdylyǵyn taǵy da kórsetip otyr», dedi L.Prokopenko.
Shara barysynda «Qoǵamdyq pikir» zertteý ınstıtýtynyń dırektory Botagóz Raqysheva Túrki tildes elderdiń áleýmettik-mádenı baılanysy turǵysynda baıandama oqyp, «Túrki barometri» jobasyn tanystyrdy. Túrki Akademııasynyń bastamasymen «Qoǵamdyq pikir» ǵylymı-zertteý ınstıtýty júrgizgen jobanyń maqsaty – túrki memleketteri turǵyndarynyń Túrki keńesi tarapynan júrgiziletin ıntegrasııalyq prosesterge qatysty kózqarastaryn, ekonomıkalyq, mádenı aspektilerge baılanysty oı-pikirlerin baǵamdaý.
Jıynda Parlament Májilisi Tóraǵasynyń orynbasary, QHA-dan saılanǵan Májilis depýtaty Vladımır Bojko eldi damytýdaǵy etnomádenı úderisterdiń mańyzdylyǵyna toqtaldy.
«Prezıdent qaýlylary men úndeýlerinde qashanda óziniń saıası baǵdaryna negiz bolatyn basty máseleni atap ótedi. Beıbitshilik pen kelisim, etnostyq úndestik bolmaǵan jerde ekonomıkany damytý, qýatty memleket qurý, ony nyǵaıtý múmkin emes. Muny tarıhtyń ózi dáleldep otyr», dedi ol.
Sonymen qatar QHA tóraǵasynyń orynbasary L.Prokopenko sóz arasynda Qazaqstanda memlekettermen yntymaqtastyq qurýdaǵy mańyzdy is-sharalardyń ótip jatqanyn tilge tıek etti.
«Jýyrda «Vıdergebýrt» nemis qoǵamynyń tóraǵasy, Májilis depýtaty Albert Raýmen birge Germanııa agrotehnıkalyq forýmyn uıymdastyrdyq. Onda Germanııa agrotehnıka salasyndaǵy ónim ázirleý jańa tehnologııasyn tanystyrdy. Eki eldiń ókilderi arasynda aýyl sharýashylyǵyna qatysty tehnologııany engizý boıynsha qyzyqty dıalog ornyqty. Agrarlyq óndiris – Elbasy Joldaýynyń mańyzdy bóligi. Osyǵan baılanysty «Aýyl – el besigi» baǵdarlamasy ázirlenip jatyr. Oǵan Assambleıa da atsalysady. Bul bizdiń Joldaý mindetterin oryndaýǵa qosatyn úlesimizdiń bir bóligi bolmaq», dedi ol.
Jıyn sońynda sarapshylar óńirdegi etnomádenı baılanys pen kelisimniń negizgi tujyrymdamalaryn anyqtap, qarar qabyldady. Ortalyq Azııa elderi úshin kelisim men jaqyndasýǵa yqpal etetin jalpy jobalardy jasaqtady.
Aqmaral AǴZAMQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
