Almatyda Qazaqstan qarjygerleri qaýymdastyǵynyń uıymdastyrýymen forým ótti

Forýmǵa kelgen otandyq jáne sheteldik qarjygerler, sarapshylar aldynda sóz sóılegen «Qazaqstan qor bırjasy» AQ basqarma tóraıy­my Alına Aldambergenniń aıtýynsha, qor bırjalary el ekonomıka­synyń turaqty damýyna yqpal ete otyryp, osy jyldarda baǵyt-baǵdaryn aıqyndap úlgerdi, mańyzdy mindet­terdi sheshýde kúrdeli jaǵdaılarmen betpe-bet kelýge týra keldi. 

Forým jumysyna qatysqan Ult­tyq ekonomıka mı­nıstri Tımýr Sú­leımenov qundy qaǵazdar nary­ǵynyń el ekono­mıkasy damýyndaǵy róli joǵary ekendigin atap ótti. Búgin­de qundy qaǵazdar naryǵy kapıta­lızasııasynyń IJО́-ge qatynasy elimizde 26 paıyzdy qurasa, damyǵan elderde 100-200 paıyz, al kórshiles Reseıde 40 pa­ıyz­dy quraıdy. Ekinshi toqsan qorytyndysy boıynsha qun­dy qaǵazdar naryǵyna ınvestısııalanǵan zeınetaqy aktıv­teri­niń jalpy somasy 7,3 trln teńgege jetken. Onyń 54 pa­ıyzy memlekettik, memlekettik emes qundy qaǵaz­dar naryǵyna 29,3 paıyzy ınvestısııalanǵan. Ekinshi deń­geı­li bankter memlekettik qundy qaǵazdar naryǵyna 75, al mem­lekettik emes sektorǵa 9 paıyz ınvestısııa salǵan. 

Jekemenshik ınvestısııalardyń qundy qaǵazdar naryǵyn­daǵy úlesi sońǵy 10 aıda respýblıka turǵyn­dary­na shaqqanda 0,6 paıyzdy qurap otyr. Damyǵan el­derde bul kórsetkish 30-40 paıyz, al Úndistanda 1,5 pa­ıyz bolsa, kórshi Reseı elinde 8 paıyzdy quraıdy. Mı­nıstr­­diń aıtýynsha, jetistik te, jetimsiz tustar da bar­­sh­y­lyq. Al qoǵamnyń qarjy saýat­tylyǵyn arttyrý ázir­ge kókeıkesti másele­lerdiń qatarynda tur.

Búginde qor naryǵynyń, bútindeı qarjy sektorynyń máse­lelerin sheshýde júıeli qadamdarmen qatar bıznes qana emes, qoǵamnyń barlyq mú­she­leri úshin jeke ınves­tor retinde qaty­­sýǵa qosymsha jaǵdaı qaras­ty­rylýy qajet. Bul óz keze­gin­de barlyq damyǵan elderdegideı qoǵam­nyń turaq­ty tiregi bolyp tabylatyn or­ta­nyń qalyptasýyn qamtamasyz etedi. 

Forým aıasynda sóz alǵan Ulttyq Bank tóraǵasynyń orynbasary Janat Qurmanov, Qazaqstannyń damý banki basqarmasynyń tóraǵasy Bolat Jámishev, «Qazaqstan Halyq Banki» AQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary Murat Kóshenov, Qazaqstan qarjygerler qaýymdasty­ǵy keńesi­niń tóraıymy Elena Bahmýtova qor naryǵynyń ózekti máselelerine, damý barysyna toqtaldy.

Baǵaly qaǵazdar naryǵyn damytý mem­lekettik ınvestı­sııalyq saıasattyń basym baǵyttarynyń biri deıtin bol­­saq, Reseı, Qytaı jáne Ortalyq Azııa aımaǵyndaǵy qar­jy nary­ǵy­men yq­paldastyqty kúsheıtý, sondaı-aq Qazaq­­­­stan­daǵy qor nary­ǵynyń kásibı qaty­­sý­­­sh­ylaryna jaǵ­daı jasaý men kásibı bi­lik­tiligin arttyrý da alda at­­­qa­­ry­latyn mańyzdy sharalar qata­rynda.

Forým aıasynda sessııa otyrys­tary ótip, qor naryǵynyń ınte­gra­sııa­lyq úderisteri, Eýrazııalyq ekonomıkalyq yqpal­dastyq aıasynda sıfrly tehnologııalardy engizý­degi qarjylyq qyzmet túrlerindegi erekshelikter, qor na­ryǵy arqyly ekonomıkany qar­jylandyrý, bırja­lyq ınfra­qury­lymdardy damytý sııaqty máseleler talqy­landy. Básekege qabilettilikti arttyrý maq­satynda yqpal­­das­tyq kelisimder týraly memorandýmǵa qol qoıyldy. 

Elvıra SERIKQYZY,

«Egemen Qazaqstan»

ALMATY