San qyrly Qırabaev

Bilim salasyna, ádebı-mádenı jáne ǵylymı ortaǵa tanymal Serik Smaıyluly Qırabaev – búginde el aqsaqaly, ádebıettaný abyzy dárejesine jetken tulǵa.

Ádebıet, mádenıet jáne bilim salasy mamandary úshin «akademık Qırabaev» atanǵan abzal azamattyń kemi alpys bes jyldan asatyn shyǵarmashylyq dáýiri ultymen birge jasap, halqynyń rýhanı taǵdyrymen birge órilip keledi desek jańylyspaımyz.

Bilim salasyna, ádebı-mádenı jáne ǵylymı ortaǵa tanymal Serik Smaıyluly Qırabaev – búginde el aqsaqaly, ádebıettaný abyzy dárejesine jetken tulǵa.

Ádebıet, mádenıet jáne bilim salasy mamandary úshin «akademık Qırabaev» atanǵan abzal azamattyń kemi alpys bes jyldan asatyn shyǵarmashylyq dáýiri ultymen birge jasap, halqynyń rýhanı taǵdyrymen birge órilip keledi desek jańylyspaımyz.

Serik Qırabaevtyń shekpeninen shyqqan shákirtteriniń biri retinde qart QazPI-diń eski ǵımaraty men syqyrlaǵan partalary elesteıtin tátti túsimizde ol kisini «aǵaı!» dep aǵalasaq ta, óńimizde «akademık Qırabaev» dep maqtanatynymyz ras.

Qazir ǵylym talabynyń qııýy qashty ma, álde adamdardyń bilimı talǵamy álsiredi me, áıteýir «mártebeli akademııa» degendi de, «QR UǴA» degendi de umyta bastaǵandaımyz. Qarapaıym she­neý­nik pen PhD úmitkerlerine túsinikti bolsyn, bizdiń Serik aǵaı – Qanysh Sátbaev qurǵan akademııanyń akademıgi. QR UǴA – Qazaqstan Respýblıkasy Ult­tyq ǵylym akademııasy. Iаǵnı, ǵylym­nyń tasy órge dóńgelegen kezeń akade­mııasynyń múshesi.

Asyly, akademık S.Qırabaev – ba­qyt­ty ǵalym. О́ıtkeni, ol qıyndyqty da, qıyndyqtan sabaq alǵan kezeńdi de, sol sabaqtyń keńes zamany men táýelsizdik tusyndaǵy qyzyǵyn da, shyjyǵyn da kórdi jáne kórip keledi. Ǵalym osy úde­ristiń bárin ádebıet aıasynda qaras­ty­ra­dy. «Ádebıet – ulttyq mádenıettiń bir sa­lasy. Onyń damýy ulttyń tilimen, dilimen, uǵym-túsinigimen, parasatymen, dúnıetanymymen tikeleı baılanysty. Osynyń bári kórkem týyndy arqyly kórinip, halyqtyń sanasyna sińgen, onyń rýhanı ómirin qalyptastyrǵan. Ádebıet týraly ǵylym kórkem ádebıettiń osy joldaǵy izdenisin, oılaý men beıneleýdiń joldaryn jınaqtaıdy, qorytyndylaı­dy», deıdi ǵalym.

Keıde «XX ǵasyr ádebıeti men áde­bıettanýy nesimen erekshelenedi?» degen suraq qoıyla qalsa, oǵan: «Atalǵan ǵa­syr talanty tereń, qabileti eren aqyn-jazýshylardy shyǵaryp qana qoımaı, kór­kemónerdi túptep zertteı alǵan áde­bıetshilerdi dúnıege ákeldi» dep jaýap qaıyryp jatamyz. Ádebıet – arǵy ǵa­syr­lardan jetken sóz bolsa, ádebıetshi – sol ǵasyrdyń sózi. Ult rýhanııatynda áde­bıetti jeke-dara zertteý nysanasy etip qarastyrý XX ǵasyrdyń basynan Á.Bókeıhan men A.Baıtursynuly bas­ta­ǵan Alash tulǵalarynyń eńbeginiń arqa­synda ǵylym arnasyna tústi. Onyń býyny bekı bastaǵan kezi – 20-jyldar bolsa, qaz-qaz turyp, alǵa adymdaǵan shaǵy – 50-60 jyldar. Ult peshenesine jazylǵan taǵdyr solaı bolǵan shyǵar, ádebıet zert­teýdi ǵylym arnasyna túsirgen Alash zııalylarynyń bári derlik 30-jyldary totalıtarızm qurbany bop kete bardy. Al bul salany qalyptastyrǵan olardan keıingi eki býynǵa ákimshil-ámirshil júıe jaǵdaıynda jumys jasaý ońaıǵa tús­pe­di. Onyń ústine sońǵylarynyń balalyq shaǵy – qazaqty jappaı qyrǵan ashar­shy­lyq jyldaryna, jasóspirim-bozbala kezi – fashızmge qarsy soǵys ýaqytyna týra keldi. Iаǵnı, olar balalyq bal dáýre­ni­men, qamsyz bozbala shaǵymen amalsyz erte qoshtasty. Bulardy eńbek erte eseıtti. Sondyqtan da osy tolqyn «rý­ha­nııattyń eńbektorysy» degen teńeýge ábden laıyq.

Qazirde aǵa býyn atalyp otyrǵan olardy búgingi orta býyn «jıyrma jeti­niń ardaqtary» dep ataıdy. Bul – «bir myń toǵyz júz jıyrma jetinshi jyly týǵan talantty ádebıetshiler» degen sóz. Osy býynnyń kóshbasyndaǵy azamat­tar­dyń biregeıi – Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik syılyǵynyń laýreaty, akademık Serik Qırabaev ekeni jurtqa málim.

Rýhanııat eńbektorylarynyń áde­bıet­taný álemine alyp kelgen ne jaǵdaı edi? Tarıhqa sál-pál úńileıik. 1956 jyly ótken kommýnıstik partııanyń XX sezinen soń «ult rýhyna úńilýdi» tyıǵan qatań jaǵdaı birshama túzýlendi. Qýǵyn-súrginge ushyrap, ondaǵan jyldar boıy týǵan topyraǵynan kúshpen, zor­lyq­pen alastatylǵan zııalylar elge orala bastady. Ádebıette sony serpin, erekshe aıaqalys birden kózge shalyndy. 30-jyldary tipten aıtýǵa múmkin emes rý­hanııattaǵy tylsym qubylystar sheti­nen sóz etile bastady. Ádebıet pen máde­nıettegi «aqtańdaqtar» birtindep qaıta baǵasyn alyp, halyq ıgiligine aınalyp jatty. Biraq bul úderis tym baıaý, qor­ǵan­shaqtap júrdi. Kommýnıstik ıerar­hııa­nyń eń joǵary baspaldaǵyndaǵylar I.­V.Sta­lın qazasynan soń jeke basqa tabyný­shy­lyqty, orynsyz saıası qýǵyn-súrgindi syn nysanasyna alǵanmen, tota­lıtarızmniń bet-perdesin ashý baǵy­tyn­daǵy jumys­tardy dáıekti júrgizýge keı­biriniń batyly, qaısybiriniń azamattyǵy jetpedi.

Alaıda, ádebıetimiz bul jyldary solaqaılyqqa urynbaı, ásire saıasılanbaı, kórkemdik qýaty aıryqshalanyp, bel-belesterge kóterildi. Ádebıettaný men synymyz da tolysyp, júıelene tústi. «Qazaq sovet ádebıeti tarıhynyń ocherki» men 6 kitaptan turatyn 3 tomdyq «Qazaq áde­bıeti tarıhy» jazylyp, ádebıetke yntyzar qalyń qaýymǵa usy­nyldy. Ádebıet­shiler ádebı úderistiń ótkeni men qaziri jaıynda monografııalar, irgeli zertteýler jaza bastady. Bul eńbekter buryndary jazylǵan maqala-zertteýlerden ǵylymı­lyǵymen, naqty­ly­ǵymen, dáıektiligimen erekshelendi. Ádebıettaný bilimdi, syndarly pikirli jas zertteýshilermen tolyqty. Sol jańa tolqyn ádebıet týraly shyn sóıleı aldy. 50-jyldary saıası aıyp ta­ǵy­lyp, qý­ǵyn­dalǵan Muhtar Áýezov, Qa­jym Juma­lıev syndy qalamgerler sony oıly ádebıetshilerge kóshbasshy boldy.

1955 jylǵy jeltoqsanda Qazaqstan Ja­zýshylar odaǵy basqarmasynyń II ple­ný­mynda ádebıetshi Aıqyn Nurqatov «Jas synshylar men ádebıet zertteý­shi­lerdiń eńbegi» atty baıandama oqyp, onda qazaq synshylaryn ádebıettiń teorııasy men metodologııasyn tyńǵylyqty meń­gerip, qalamgerlerdiń, shyǵarmalardyń jeke-dara erekshelikterin, artyq-kem­shiligin dóp taýyp, shynaıy, beısaıası turǵyda zertteýge shaqyrdy.

Jeke basqa tabynýshylyq áshkere­len­gennen keıingi ýaqyttaǵy ádebıet­taný men synnyń barysy sóz etile qal­ǵanda, aldy sol shaqta 30 jastaǵy talantty ádebıetshi hám synshy jastar legine qarap «jańa tolqyn keldi» dep tujyrymdaımyz. Bul tolqyn – keshegi qalamger aǵalarynyń jazyqsyz qurban bolǵanyn bilgen, ózderi de eptep saıa­sattyń sodyrlyǵyn kórgen, ádebıet­taný­dyń aqsap jatqan tustaryn ańǵarǵan jas­tar edi. Olardyń lek-legimen ádebıet­ta­nýǵa kelýine, bir jaǵynan, halyqtyń rýhanı órleýi men serpilýi sebepshi boldy.

Jańa tolqynnyń talantty ókilderi retinde Serik Qırabaev, Aıqyn Nur­qa­tov, Qaljan Nurmahanov, Myrzabek Dúı­senov, Músilim Bazarbaev, Zeınolla Qabdolov, Rahmanqul Berdibaev, Tur­synbek Kákishev, Zákı Ahmetov, Seıdilda Ordalıev, Balamer Saharıev, Bekmurat Ýaqatov, Ánýar Derbisálın, Nyǵymet Ǵabdýllın, Temir­bek Qojakeev, Ábdil­hamıt Narymbetov, Kóbeı Seıdahanov, Turlybek Sydyqov, Sherııazdan Eleýkenov, Shámshııabaný Sát­baeva, Úshkiltaı Sýbhanberdına syndy jastar shyǵar­ma­shylyǵy aıqyn kórinip, halyqqa tanyla bastaldy.

Otyzynda ádebıettanýdyń ordasyn buzbaı qabyrǵasyn qataıtýǵa bilek sybana kirisken Serik Qırabaev jylymyq jyldary ádebıet tarıhyn zertteý men tusyndaǵy ádebı úderiske syn jazýdy qatar alyp júrdi. Ǵalym ádebıet tarıhyna aǵartýshy qalamger Spandııar Kóbeevtiń esimin kirgizip, 1958 jyly ol jóninde monografııa jarııalady. Synshy ádebı úderiske jiti qarap, Ǵabıden Mustafın men Muqan Imanjanovtyń qalamgerlik qabilet-qarymyn anyqtady. 1956 jyly «Ǵabıden Mustafın» atty synı-ǵumyrnamalyq áliptemesi jaryq kórdi. Al 1959 jyly ol Muqan Iman­janovtyń shyǵarmalaryn jınastyryp, alǵysóz jazyp jarııalady. 1960 jyly synshynyń «О́rleý jolynda» atty jı­naǵy jaryq kórdi. Ǵalymnyń bul jyl­dardaǵy zertteýiniń bir bóligi S.Seıfýllın shyǵarmashylyǵymen baılanysty. Zertteýshiniń 1962 jyly «Sáken Seıfýllın» atty monografııasy basylyp shyqty. Serik Smaıyluly osy ke­zeń­de orta mekteptiń 9 jáne 10-synyptaryna arnalǵan «Qazaq ádebıeti» oqý­ly­ǵyn jazýǵa da atsalysty. Bul shaqty aka­demık bylaı dep eske alady: «50-jyl­dardyń basynda Qazaqstandy «ultshyldyqpen kúres» naýqany bıledi. Mektep oqýlyq­tarynan «qateler» taýyp, Qajym, Esmaǵambet syndy aǵalary­myz­dy ustap áketti. Mektep oqýlyqsyz qal­dy. Sol kezde oqý mınıstrligi meni, Músilimdi, Aı­qyndy, Zeınollany jınap alyp, oqýlyq jazdyrdy. Keıin Qaje­keń­der aıdaýdan keldi. Ol kisini avtor­lar­dyń biri retinde qaldyrǵanymda, qarsy bolǵandar kezdesti. Men dáleldep atyn qaldyrýǵa sebepshi boldym. Sóıtip ózi dúnıeden ótse de, oqýlyqtardaǵy aty jańa oqýlyq avtorlary shyqqansha túsken joq».

Ǵalym sonymen birge, joǵary oqý ornynyń oqytýshylary men stýdent­terine arnap «XX ǵasyr basyndaǵy qazaq áde­bıeti» (B.Kenjebaıulymen biri­gip), «Keńes dáýirindegi ádebıet» atty oqýlyq ta jazdy. Professor S.Qırabaevtyń oqýly­ǵy­nan san myń­daǵan qazaq shákirtteri áde­bıet pen ádebıettanýdyń álippesin úırendi.

Jalpy, akademık S.Qırabaevtyń ustazdaryna degen qurmeti, nıeti bári­miz­ge úlgi. Mysaly, ol akademık Q.Ju­malıevti «irkeri bolmaıtyn, baryn shá­kirtterinen aıamaǵan ustaz» dep baǵa­la­sa, S.Amanjolov, A.Ysqaqov, T.Nurta­zın, Sh.Sarybaev syndy professorlardy «úıretkeni kóp ustazdarym» dep ardaqtap eske alady.

Deı turǵanymen, ádebıet alyptary atanǵan Muhtar Áýezov, Sábıt Mu­qa­nov, Ǵabıden Mustafın, Ǵabıt Músi­re­pov sekildi Sekeńniń syılas, qurmettes us­taz-aǵalaryn iltıpatpen atap ketýi­niń jóni bar. Osy alyptarmen aralas-quralas bolyp, árqashan talanty túge­sil­megen Jazýshylar odaǵynyń ma­ńyz­dy sharalarynyń ortasynda júrgen ǵa­lym ádebı qaýym týraly yqylasty só­zin tómendegishe jetkizedi: «Qyryq jyl­dan astam jazýshylar ortasynda bo­lyp, odaq jumysynyń qyry men syryna qa­nyǵý men úshin úlken ómir mektebi edi».

Ádebıetke jıyrma úsh jasynda kelgen talantty jas synshy, ádebıetshi, ǵalym A.Baıtursynuly, S.Seıfýllın, M.Áýezov, Q.Jubanov bir kezderi qyz­met jasap, ǵylymda mektep kalyp­tas­tyrǵan Abaı atyndaǵy QazPI-de stýdent te, aspırant ta bolyp, bilim nári­men sýsyndady. Kóp oqydy, kóp toqy­dy. Qazaq baspasózine stýdent kúninen aralasty. Aspırantýrada oqı júrip, «Ádebıet jáne ıskýsstvo» jýrnaly­nyń qyzmetkeri boldy.

Qalamger sol tarıhı 50-jyldardan beri ult baspasóziniń, Mirjaqyp Dýlat­ulynsha aıtqanda, «ult úmesiniń», qaı­naýynda júrdi. Alǵash «Pıoner» jýrnalyn (qazir «Aq jelken») basqardy, keıin «Sosıalıstik Qazaqstan» (búgingi «Egemen Qazaqstan») gazetiniń bólimin meńgeredi. 1958 jyldan kúni búginge deıin ózi túlep ushqan QazPI-de ustaz­dyq etedi. Akademık Q.Jumalıevten keıin jıyrma jyl osy oqý ornynyń qazaq ádebıeti kafedrasyna jetekshilik etti. Bes jyldaı ınstıtýttyń prorektory boldy. 1988 jyldan 1995 jylǵa deıin Ulttyq Ǵylym akademııasynyń M.Áýezov atyndaǵy ádebıet jáne óner ınstıtýtyna basshylyq jasady. Osy iri ǵylym ordasynyń dırektory bola júrip, ınstıtýttyń abaıtaný bólimine jetekshilik etti. Astanada Elbasynyń bastamasymen L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti ashylǵan­da, jasynyń egde tartyp qalǵanyna qaramaı, osy oqý ornynyń ádebıettaný jáne alashtaný salasyn qalyptasty­ryp damytýǵa qol ushyn berdi.

Joǵaryda atalǵan irili-usaqty qyz­met dárejesine S.Qırabaev taban aqy, mańdaı teriniń arqasynda jetti. Mysaly, ádebıettiń kóshbasshy mekemesine ol kisini ınstıtýt ujymy qalap shaqyr­typ, kópshilik daýyspen saılaǵanyn bú­ginde zııaly qaýym tegis bile bermeıdi.

Synshy retinde Serik Smaıyluly 50-jyldardan Táýelsizdik kezeńine deıingi ádebıette óz úni bar jasamys ta, jas ta aqyn-jazýshylardyń shyǵar­ma­laryna ádil taldaý jasady. Ádebıet­shi, aıtalyq, marqum Muqan Imanjanov pen Jumaǵalı Saın shyǵarmashyly­ǵyn­daǵy sheberlik hám erekshelikti 50-jyldary-aq dóp aıta aldy. Sondaı-aq ol marqum Oralhan Bókeev proza­syn­daǵy psıhologızm syryn, Á.Kekil­baev, M.Maǵaýın, B.Qydyrbekuly, t.b. romandaryndaǵy tarıhı shynaıylyq pen kórkemdik sheshim máselesin, Q.Aman­jolov, Á.Tájibaev, S.Máýlenov, H.Erǵalıev, F.Ońǵarsynova, T.Molda­ǵa­lıev, Q.Myrzalıev poezııasyndaǵy lırızm, pafos, fılosofııalyq oı-tolǵam jaıyn jan-jaqty qarastyrdy. Zert­teý­shi S.Qırabaev árkez ádebıettiń ótken joly men qazirgi baǵyt-baǵdaryn salys­tyra otyryp taldaý júrgizdi. Bul rette ol HVIII-HIH ǵasyr aqyn-jazýshy­lary­nyń shyǵarmalaryna, ásirese «zar zaman» ádebıetiniń ókilderine, Abaı men onyń tóńiregindegi aqyndarǵa, Shoqan men Ybyraıǵa, Sáken, Ilııas, Beıimbet, Muh­tar, Sábıt, Ǵabıt murasyna qaıta-qaıta oralyp, óz tusyndaǵy qalamger eńbegine aldyńǵylardyń bıiginen qarady. Áde­bıe­timizdegi kórkemdik pen sheberliktiń evolıýsııasyna ǵylymı sıpattama berýge kóp qaırat jumsady. Ǵalymnyń «О́rleý jolynda», «Oktıabr jáne qazaq áde­bıeti», «Ádebıet jáne dáýir talaby», «Revolıýsııa jáne ádebıet» (2 tom), «Shyndyq pen shyǵarma», «Talantqa qur­met», «Ádebıetimizdiń aqtańdaq bette­ri», «Ult táýelsizdigi jáne ádebıet», «Táýel­sizdik rýhymen», «Tarıh jáne ádebıet», «О́mir taǵylymdary», t.b. kitaptary jo­ǵarydaǵy pikirimizdi rastaıdy.

Álbette, ǵalymnyń eńbegi jazǵan kita­bynyń sanymen emes, sapasymen ólshense kerek. Osy turǵydan kelgende Serik Smaıylulynyń árbir kitaby oqyr­man kókeıinen shyǵyp, ádebıettanýdyń kókeıtesti zárýlikterin sheshýge járde­min tıgizdi. Akademık qyryqtan asa ǵylym kandıdatyna jetekshilik etip, jıyrmadan asa ǵylym doktoryna keńes beripti. Bul alpys eńbekke baǵyt siltedi, kemi alpys ǵylymı jańalyqtyń ashylýyna muryndyq boldy degen sóz. Sondaı-aq ǵylymı jetekshi bolýda eshqashan san qýǵan emes. Áli esimde, bir joly bel­sendileý áriptesine ol kisiniń: «Shaı ishken jerińe kandıdattyq, et jegen jerińe doktorlyq qorǵatqanyń jaras­pas. Ǵylymdy ǵylymnyń adamyna qor­ǵat» degeni bar. Jalpy, akademıktik ataqtyń jaýapkershiligi de, talaby da osyndaıda baıqalsa kerek.

О́z basym Serik Smaıylulyn 1983 jyldan bilemin. Aspaıtyn, menmendik­ten ada, syrt kelbeti de, jan dúnıesi de ǵa­lym degen uǵymnyń týra balamasyndaı osy jannan kisilik qasıet anyq baı­qalatyn. Stýdent kúnimizde talapshyl jastardy tynbaı ǵylymǵa shaqyratyn professor S.Qırabaevty bilýshi edik. Oqý bitirgen soń, Qudaı buıyryp, osy kisi basqarǵan ǵy­lymı-zertteý ınstıtýtyna qabyl­dan­ǵanda, Sekeńniń ádildigine taǵy kózimiz jetti. Ol jyldary ǵalym keń aýqymda ǵylymı-uıymdastyrý ju­mys­taryn júrgizdi. Qol­jazba ortaly­ǵyn, abaıtaný, ejelgi ádebıet bólimderin ashty. Talantty jastarǵa ózi jeke habarlasyp (kóp laýazymdy adam mundaıdy kishireıý dep biledi), olardy ǵylymǵa tartty. Ultymyzǵa tanymal Aqseleý Seıdimbek, Qoıshyǵara Sal­ǵa­ra­uly, Qul­bek Ergóbek, Tursyn Jurtbaı, Tursyn­jan Shapaı, Beısenbaı Baıǵalı ǵylymǵa qalamgerlik pen derektanýdan Sekeńniń tusynda keldi.

Bul jyldary rýhanııatta «aqtańdaq» tulǵalardy tarıhqa endirý máselesi kóterilgen edi. Sekeń tıisti oryndardan qar­jy taýyp, jastardy Máskeý, Peterbor, Orynbor, Omby, Tashkent, Qazan, Ýfa, t.b. qalalardyń arhıvterine jibe­rip, Shákárim, Ahmet, Álıhan, Ǵumar, Máshhúr Júsip, Maǵjan, Smaǵul, Qoshke, Júsipbek, Mirjaqyp syndy tulǵa­lar­dyń eńbekterin, olarǵa qatysty qujat­tar­dy jınatty. Osyndaı ıgi mıssııa maǵan da buıyrdy, eski muraǵa yqy­la­symdy aýdarǵany úshin ustazymyzǵa árqashan qaryzdarmyz.

90-jyldardaǵy Serik Qırabaevtyń eleýli eńbegi – dana da dara aqyn Abaı Qunanbaıulynyń 2 tomdyq akademııalyq shyǵarmalar jınaǵy men aqyn týraly zertteýlerdiń jazylýyna muryndyq bolýy edi. Syrt kózge kórine bermeıtin beıneti kóp osy jumysty Sekeń aqynyń 150 jyldyq mereıtoıynan úsh-tórt jyl buryn bastady. Nátıjesinde bilikti abaı­tanýshylar toby quryldy. Bul top Abaı­dyń burynǵy basylymdarynda qate jazylyp kelgen 250-den astam sózdi qalpyna keltirdi. Aqynnyń árbir sózi, árbir sóı­lemi ǵylym tarazysyna salyndy. Sóıtip, úlken mátintanýshylyq jumys júrgizdi.

Ǵalym S.Qırabaevtyń tulǵasy ha­lyq­qa qazaq ádebıeti oqýlyǵynyń avtory retinde de asa ystyq. Oqýlyq – bala kózqarasyn qalyptastyrýshy, oqýlyq – jany aq paraq bala men ǵylymnyń arasyndaǵy dáneker. Bul oraıda Serik Smaıyluly A.Baıtursynuly bastaǵan otandyq oqýlyq jazý isine tabandy túrde eńbek sińirgenin aıtqan lazym. 1952 jyldan beri jarty ǵasyr úzilissiz mektepke, joǵary oqý oryndaryna qazaq ádebıeti boıynsha oqýlyq pen oqý quraldaryn jazyp keledi desek, bireý sener, bireý senbes. Biraq kórgende oǵan kózi anyq jeter. Elý jylda mıl­lıon­daǵan qazaq balasy mektep kórdi. Solar­dyń ishinen myńdaǵan jazýshy, san myń­daǵan muǵalim shyqty. Al osylardyń bári – Sekeń sııaqty oqýlyq avtorlary­nyń shákirti desek, qatelespeımiz.

Sekeńdi jaqsy ári jaqyn tanıtyn shákirtteri biledi, ol kisi eshqashan «men túgendi bitirdim, mynany oryndap tastadym» dep keýdesin soqpaıdy. Menmen­dik­ke barmaıdy. Naǵyz ustaz, shyn ǵalym qalpynda qanaǵatshylyqpen, adamshy­lyq­pen júredi. Jas ádebıetshiler arasynda ol kisiniń ádildigi, sózi men isi bir jerden shyqqan azamattyǵy jıi áńgime etiledi.

О́mir – mektep, ǵalymnyń ǵumyry men shyǵarmashylyǵy – tańdaýly mektep. Aldaǵy kezde de Sekeńniń ádebıet pen ádebıettaný aqsaqaly retinde tulǵa­lar murasy men muratyn qalyń oqyr­manǵa keńinen asha beretinine senimdimiz.

Qazir akademık Serik Qırabaev ózi damytqan M.Áýezov atyndaǵy ádebıet jáne óner ınstıtýtynda, uzaq jyldar boıy ǵylymı-bilimı baılanysyn úzbe­gen Abaı atyndaǵy QazPI-de (QazUPÝ) qyzmet isteıdi. Astananyń ǵylymı ortasymen de qoıan-qoltyq baılanysta.

Aqyly kemel, paıymy tereń, jady myq­ty ǵalym, ustaz, ádebıetshi Serik Smaıyl­uly­nyń shyǵarmashylyǵy men kisilik qa­sıetinen otandastarymyz, jalpy oqyǵandar alýǵa tıis taǵylym az bolmasa kerek.

Dıhan QAMZABEKULY, L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ prorektory, professor.