Aǵylshyn tilinde 61 oqýshy test tapsyrdy
Bıyldan bastap joǵary oqý ornyna aqyly negizde túsý úshin UBT-ny jylyna 4 ret (qańtar, naýryz, maýsym, tamyz) tapsyrýǵa bolady. Bilim berý grantyn taǵaıyndaý konkýrsyna qatysý úshin oqýǵa túsýshiler maýsym aıynda ótetin UBT-ny tapsyrýy qajet. Jalpy, synaqty tapsyrý formatynda ózgeris joq. Bul norma joǵary bilim alýǵa qoljetimdilikti arttyrý maqsatynda engizilgen. Atalǵan alamannyń alǵashqy jarysy ótken aptada óz máresine jetti. Synaqqa qatysý úshin qujattardy qabyldaý biryńǵaı aqparattyq júıe arqyly 2018 jyldyń 1-15 jeltoqsan aralyǵynda júzege asyryldy. Nátıjesinde, testileýge qatysýǵa 35 838 adam ótinish bildirdi. Onyń ishinde, qazaq tilinde – 25 615, orys tilinde – 10 162, aǵylshyn tilinde 61 oqýshy bar. Aıta ketetin taǵy bir jaıt, ótken jyly aǵylshyn tilinde tek 28 qatysýshy bilimin synaǵan bolatyn. Testileýdi aǵylshyn tilinde tapsyrýshylar sanynyń kóbeıýi jyldan jylǵa oqýshylardyń shet tildi meńgerý deńgeıiniń artqandyǵyn ańǵartady. Bul kórsetkishtiń kóterilýi elimizde kóptildi bilim berý saıasatynyń engizilýi men jastardyń bilim keńistiginde álemdik trendterden qalyspaýǵa degen yntasynyń arqasynda deýge bolady. Ulttyq biryńǵaı testileýge jalpy bilim beretin mektepterdiń 11 (12) synyp oqýshylary, birinshi akademııalyq oqý kezeńin aıaqtaǵanǵa deıin (shartty túrde qabyldanǵan) JOO-ǵa qabyldanǵan tulǵalar, sondaı-aq shyǵarmashylyq mamandyqtarda oqıtyn jáne basqa mamandyqtarǵa aýysýǵa nıet bildirgen stýdentter qatysady. Ulttyq biryńǵaı testileýdi jylyna tórt ret ótkizý jastarǵa ne beredi? Biz bul suraqty Bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri Elmıra Sýhanberdıevaǵa qoıǵan edik.
«Bul elimizdiń bilim salasyndaǵy tarıhı sát deýge bolady. Sebebi elimizdegi oqýshylarǵa UBT-ny jylyna tórt ret tapsyrýǵa múmkindik berdik. Qazirgi sátte Qazaqstannyń kóptegen joǵary oqý oryndarynda, mektepterde ulttyq biryńǵaı testileý naýqany júrip jatyr. Atalǵan synaqty jylyna tórt ret ótkizýdegi maqsatymyz – túlekterdiń psıhoemosıonaldyq kóńil kúıi qalypty bolýyn qaladyq. Sonymen qatar qaı pánnen biliminiń azdyǵyn, qaı pánnen kóbirek daıyndalý kerektigin anyqtaýǵa múmkindik beredi», dedi Elmıra Amangeldiqyzy.
Vıse-mınıstrdiń sózin jalǵaǵan Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Joǵary jáne joǵary oqý ornynan keıingi bilim departamentiniń dırektory Ádilet Toıbaev qańtar, naýryz, tamyz aılarynda ótetin ulttyq biryńǵaı testileýdiń sertıfıkattary talapkerlerge joǵary oqý oryndarynyń aqyly bólimderine túsýge múmkindik beretinin, al talapker memlekettik grant ıelengisi kelse, onda mindetti túrde maýsymda ótetin Ulttyq birińǵaı testileýge qatysý kerektigin tilge tıek etti.
О́tken aptadaǵy testileýdiń barysyn baqylaý maqsatynda óńirlerge Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń 309 ókili jiberilip, apellıasııalyq komıssııalar qurylyp, medısınalyq kómek kórsetý pýnktteri uıymdastyrylǵan jáne testileý barysynda qaýipsizdik sharalary qamtamasyz etilgen. Sonymen qatar, erekshe bilim berý qajettiligi bar balalarǵa kerek bolǵan jaǵdaıda jeke kómekshiler, sondaı-aq sýrdoaýdarmashylar usynylǵanyn da aıta ketsek deımiz. UBT ótkizý úshin jergilikti jerlerde 444 adamnan turatyn UBT uıymdastyrý jáne ótkizý boıynsha memlekettik komıssııa qurylyp, onyń quramyna oblys nemese respýblıkalyq mańyzy bar qalalar ákimdikteriniń ókilderi, quqyq qorǵaý organdarynyń, qoǵamdyq uıymdardyń ókilderi kirgen. Qańtar aıynda ótkizilgen synaqta 74 UBT ótkizý pýnkti bazasy men 520 aýdıtorııa paıdalanylǵan. Barlyq aýdıtorııalar burynǵy testileý barysy sııaqty uıaly baılanys sıgnaldaryn sóndirgish quraldarmen jáne beınebaqylaýmen qamtamasyz etildi.
Úzdikterge grant beredi
Ulttyq biryńǵaı testileýge qatysqan 35 838 talapkerdiń 61-i bilimin aǵylshyn tilinde synaǵan. UBT-ny shet tilinde tapsyrýshylar sanynyń artýyna «Halyqaralyq baǵdarlamalar ortalyǵy» AQ qyzyǵýshylyq tanytyp, osyǵan oraı, túlekterdi yntalandyrý retinde joǵary ball jınaǵan oqýshyny sheteldik JOO-ǵa grantqa túsirmekshi. «Halyqaralyq baǵdarlamalar ortalyǵy» AQ basshysy Janbolat Meldeshov testi aǵylshyn tilinde úzdik tapsyrǵan talapkerge ortalyqtyń grant bólýge daıyn ekendigin jetkizip, birqatar sheteldik seriktes JOO-lardy belgiledi.
«Jalpy, sheteldik joǵary oqý oryndarynda bilim alýǵa múmkindik kóp. Bıyl sheteldik JOO-lar bizdiń azamattarǵa 40 000 grant bólýge daıyn. Bul – ár talapkerdiń tegin bilim alýǵa múmkindigi bar degen sóz. Mektep túlekteri UBT sertıfıkatymen qazaqstandyq JOO-larǵa ǵana emes, sheteldik oqý oryndaryna da túse alady. Mysaly, Túrkııa joǵary oqý oryndaryna bizdiń sertıfıkatymyzben túse alady. Bul úshin aǵylshyn jáne túrik tilderin bilýi kerek», dedi J.Meldeshov.
Sońǵy jyldary aǵylshyn tilinde bilim berý qarqyndy damyp keledi. Keıbir qazaqstandyq mektepterde aǵylshyn tilinde oqytylatyn pánder engizildi. Aǵylshyn tilinde test tapsyrýdyń basty maqsaty – sheteldik JOO-ǵa túsýge degen nıet. Bul másele boıynsha talapkerlerge «Halyqaralyq baǵdarlamalar ortalyǵy» kómektesýge daıyn. Aıta ketetin taǵy bir jaıt, teske qatysýshylar 2242 teńge tóleıdi. Qańtardaǵy testileýdiń qorytyndysy jaqynda belgili bolady.
Raýan QAIDAR,
«Egemen Qazaqstan»
