Dana júrek

Sarybaı Sultanuly 1971 jyly Máskeý qalasyndaǵy eko­no­mıkalyq-statıstıkalyq ıns­tıtýtty bitirgennen keıin Qazaq KSR-niń statıstıka bas­qar­ma­synda ekonomıst bolyp qyz­met­­ke kirisedi. Taǵdyrdyń jazýymen Almatyda dosynyń úılený toıynda eki jas­tyń arasynda bastalǵan alǵashqy tanys­tyq sońynan úlken mahabbatqa ulasady. Úmitaı Qasqataıqyzy Qara­ǵan­dy mem­le­­ket­­tik medısınalyq ıns­t­ıtý­ty­nyń sanıtarlyq-gıgıenalyq fakýl­tetin bitirgennen keıin 1975 jyly aradaǵy ińkár sezimniń otyn óshir­meı ekeýi Almatyda otaý qurady. Soǵys­tan keıingi qıyn-qystaý shaqta kóp­balaly otbasynda ósip, bala kez­de­ri­nen ata-analaryna qolǵabys jasap, qatar­larynan erte eseıgen ekeýi otbasyn qurýdyń turmystyq-áleýmettik jaýap­kershiligine esh moıymaı, jańa ómirlerin jarqyn qadamdarǵa toltyra bildi. Sońynan taǵylymdy otbasylyq ómirlerine odan ári qýanysh syılaǵan Nurbol, Nurlan esimdi uldary dúnıege kelip, sáýle­li kúnderin eseleı tústi. Qashan­da er-azamatty qadyr tutyp úıren­gen Úmitaı Qasqataıqyzy 1985 jyly Sákeń KSRO Mınıstrler Keńesi janyndaǵy Halyq sharýashylyǵy akade­mııasynyń tyńdaýshysy bolyp, qaı­ta­dan Más­keýge oqýǵa ketkende de qos perzentin mápelep ósirip, sol zaman­­daǵy azyq-túlik kartochkalyq júıe­men beri­letin qıyndyqtarǵa qajy­maı, ­úıiniń berekesin arttyryp, er-azamat­ynyń jolyn tosyp otyrdy. Oqý­dy úzdik bitirgen ómirlik seriginiń jemis­ti eńbek etip, qyzmet satysymen órleý jolynda qashanda jan jary retinde jaǵdaı jasady. Sákeńniń Qazaq KSR Ortalyq sta­tıstıka basqarmasy bastyǵynyń oryn­basary, keıin­nen 1991 jyly Mem­le­kettik múlik jónindegi komıtettiń tór­a­ǵasy, 1997 jyly – Qazaqstan Prezıdenti Ákimshiliginiń basshysy jáne basqa da joǵary memle­ket­tik qyzmetterdi atqarǵanda Úmitaı Qas­qa­taı­qyzy tulǵanyń asa mańyzdy eldik máse­lelerdi sheshýde basqa otbasylyq is­terge alańdamaýyna barynsha múm­kin­dik týǵyzdy. Sarybaı Sultanuly sekil­di adammen qatar júrý, onymen taǵ­dyr­lasyp ómir súrý, kómektese otyr­yp onyń ómi­ri­ne tirek bola bilý áıel úshin bul ómirdegi eń basty baqyt eke­n­in jastarǵa úlgi etip kórset­ti. Ol óziniń estelikterinde: «men turmystyq tirliktermen eshqa­shan onyń mazasyn alǵan emespin. Barlyq máselelerdi birge sheshetinbiz. Súıikti jubaıymnyń tarapynan árdaıym maǵan degen izgi sezim men ystyq yqylasty sezinýde boldym, al ózim de ony asa náziktikpen jaqsy kórdim», dedi. Tipti kenetten aýyryp júrgen kez­derde 2012 jyldy aǵaı­yn týys­tarmen qarsy alǵan keshte Sary­baı Sultanuly aıtqan sóz­deri esimizge túse­di: «Osy jyl­dy kór­ýim birinshi Allanyń arqasynda, ekinshi Úmitjan seniń arqańda, saǵan raqmet, janym. Men saǵan rızamyn». 

О́negeli otbasy qurǵan ekeýi asqaraly áke, aıaýly ana retinde perzentteriniń tárbıeli, bilimdi, qaıyrymdy azamattar etip qalyp­tas­tyrýda barlyq kúsh-jigerin saldy. Kózderiniń aǵy men qarasyndaı qos uly erjetip, tuńǵyshy Halyq sharýa­shy­lyǵy akademııasyn bitirip, oqýyn Ulybrıtanııada jalǵastyrdy. «QazMunaıGaz» ulttyq kompanııasynda jaýapty qyzmetter atqardy, qazirgi tańda kásipkerlikpen aınalysýda. Kishi uly Nurlan Qazaq memlekettik zań akademııasyn bitirip, qalalyq prokýratýrada, Astana qalasynyń Qarjy polısııasynda qyzmet atqardy. Allanyń jazýymen Nurlan 2004 jyly dúnıe saldy, bul ekeýiniń ómirine aýyr qasiret ákelgen-di.

Ýaqyt óte kele, Nurboldyń uldary altyn asyqtaı Álnur men Álen, Avraam atty nemereleri dúnıege kelip, kóz qýanyshtaryna aınaldy. 

Úmitaı Qasqataıqyzy úlkenge izet, kishige qyzmet kórsete biler qasıetimen tanyl­ǵan dana júrekti adam. Qazaqqa talaı dúldúl talanttardy tartý etken Qa­raǵandy oblysy Aǵadyr eldi mekeninde ómirge kelgen ol kisi týǵan jer, ata-ana arqyly boıyna sińirgen asyl qasıetin Jambyl óńirine kelin bop túskende kórsete bildi. Ata-enesin óz áke-sheshesindeı qurmettep, er-azamatynyń ózinen keıingi baýyrlaryna qamqorlyq jasady. «Sákeńniń ákesi – Sultan О́mir­zaquly fermada meńgerýshi bolyp ju­mys istedi, 59 jasynda dúnıeden ótti. Anamyz – Dámen apa úı sharýasynda boldy, 61 jasynda qaıtty. Bul otbasyn­da 7 bala boldy, úlkeni Sákeń edi. Ata-analarymyz qaıtys bolǵan soń, árıne keıingi balalarǵa biz qamqorlyq jasaýǵa tıisti edik. Barlyq inileri men qaryndastaryn Sákeń aıaqtarynan tik turǵyzdy, olardyń qaısybiri – joǵary, qaısybiri arnaýly orta bilim aldy. Qazir barlyǵynyń da óz otbasylary bar. Olar Almaty qalasynda jáne Jambyl obly­synda turyp jatyr. 2009 jyly jal­­ǵyz baýyry Narbaıdyń qaıtys bol­ýy Sákeńe óte qatty tıdi: onyń eń­se­si túsip ketti, bálkim bul jaǵdaı da onyń densaýlyǵyna áser etken shyǵar. Sarybaı Sultanulynyń syrtqy pishini ákesinen aýmaıtuǵyn bolsa-daǵy, anasyn óte jaqsy kóretin. Ol kisi, shyn máninde, óte meıirban jáne qarapaıym áıel zatynan edi. Ol kisiden eshkim eshqashan jazǵyratyn qatty sóz estimepti, ózi de eshqashan aryzdanyp kórgen emes. Dámen apany aýyldastary da, týystary da óte qatty syılaıtyn», deıdi Úmitaı Qasqataıqyzy ótken kúnderin eske alyp.

Asyl jar, aıaýly ana, ar­daq­ty áje bolyp otyrǵan Úmitaı Qas­qa­taıqyzy óziniń adamı qasıet­i­men, asyl nıetimen, ómirlik tájir­ı­be­simen barshamyzǵa úlgi-ónege kórsetip keledi. Biz ol kisiniń ár­bir isinen úlgi alyp, jaqsy qasıet­te­rin boıymyzǵa sińirýge umtylyp kelemiz. Búginde óziniń mereıli belesine shyqqan dana júrekti anany shyn júrekten quttyqtaı otyryp,

Keńeıtip shańyraqtyń 
kere­ge­sin, 
Aıaýly jar bastaǵan 
kemel kóshin. 
Suńqaryna myzǵymas 
mahabbatpen,
Kórsetýde jas urpaqqa 
ónegesin. 

Ana júrek qalyqtap qııasynda,
Shattyqtyń dánin sepken 
uıasyna.
Uıystyrdy el-jurtty, 
aǵaıyndy,

Qoldasyn ulylardyń kıesi alda, degen óleń joldarymen sózimizdi aıaqtaǵymyz keledi. 

Zámzágúl JIENALYQYZY