Is-shara Lenıgrad blokadasynyń alynýyna 75 jyl tolýyna oraı ótip otyr. Soǵys jyldary Qazaqstannyń aýyl eńbekshileri 5829 tonna nan óndirgeni belgili.
Uıymdastyrýshylar 75 jyl ótken soń maıdanda soǵysqan jaýyngerlermen qatar Jeńis úshin aıanbaı eńbek etken adamdardy eske alýdy maqsat etkenin aıtady. Osyǵan oraı, ataýly dataǵa arnap, 872 kún bolǵan Lenıgrad blokadasynyń alyný kúni birlik, molshylyq jáne qurmet nyshany retinde 872 baýyrsaq taratqan.
2018 jyly bundaı aksııa Lenıgrad blokadasynyń alynýy kúnine oraı Sankt-Peterbýrg qalasynda ótken bolatyn. Ol kezde peterbýrgtyqtarǵa almatylyq almalar taratylǵan-dy.
Jaqyndarymen nanyn bólisý – qazaqtyń kóne dástúri. Kóshpendi halyq árqashan tek qonaqjaı emes, sondaı-aq qoly ashyq bolǵan. Uly Otan soǵysy jyldary altyn nan alqabynyń anasy – qazaq jeri – maıdandy bıdaı, un jáne nanmen qamtamasyz etken. Basyp alynǵan aýmaqtar jetkilikti azyq-túlikti qamtamasyz ete almaı qaldy, sondyqtan Qazaqstan azyq-túlik máselesin sheshý aýyrlyǵy túsken aımaqtardyń birine aınaldy. Respýblıkada basyp alynǵan qalalardan shyǵarylǵan jabdyqtardyń negizinde azyq-túlik kásiporyndarynyń qurylysy bastaldy.
Qazaqstannyń soltústik jáne ońtústik aýdandary egin oraǵyn maıdan qarqynymen júrgizdi. Kúndiz-túni nan úshin naǵyz shaıqas júrip jatty. «Árbir norma, nannyń ár puty – bul jaýǵa atylǵan oq». «Bar kúshimiz maıdanǵa kómek úshin» – tyl eńbekkerleri uranyna aınaldy. О́nimdilikti 200-300% arttyrǵan maıdan toptary men brıgadalary paıda boldy. Tek 1941 jyldyń ózinde Qazaq KSR-nyń kolhozdary 23 mıllıon 745 myń put astyq tapsyrdy.
Lenıngrad blokadasyna arnap Jambyl Jabaev "Lenıngradtyq órenim" óleńin arnaǵan bolatyn.
Lenıngradtyq órenim!
Maqtanyshym sen ediń!
Neva ózenin súıkimdi!
Bulaǵymdaı kóremin.
Kópirine qarasam,
Kómkergen sý kólemin,
О́rkesh-órkesh jarasqan
Shoqylardaı der edim.
Sapyrylǵan kók teńiz
Shomyldyryp kemerin!
Shamy kúndeı jaınaǵan,
Aspanǵa úıler boılaǵan...
Arqa tutyp alysta,
Aıbynym dep oılaǵam!
Jasaǵam joq ómirdi
Jaý soıqanyn kórgeli,
Tókkenim joq terimdi!
Sher qylǵaly keýdeni.
Jasalǵan joq saltanat
Jaýdyń bolýǵa ermegi.
Jaýda qalyp Lenıngrad,
Jaralǵan joq kóngeli! —
Jasaǵamyn ómirdi
Jaý bitkendi jeńgeli;
Saýdyratyp súıegin,
Topyraqqa kómgeli.
Qazaqstan jerinen,
Tutaǵandaı el kegi,
Joldy kernep qol ketti
Senderge dem bergeli,
Neva alabyn qoryńdar
Lenıngradtyń erleri,
Urpaqqa úlgi bolyńdar,
Zamanymnyń órnegi!
Ata-babań baıaǵy
Aıan edi Jambylǵa;
Qursaýly qol, aıaǵy,
Aýdarylǵan aýylǵa.
Tórt patshadan teperish
Kórgenderin bilem men.
Peterbordan qara kúsh
Qulasa dep tilep em.
Tileı-tileı ómir ótti
Saqal, shashym aǵaryp;
Sonda bir kúı tebrentti
Baltyq tolqyp dem alyp...
Jańǵyryǵy qulaqtan
Ketpeıtin bir kún edi.
El júregin qýantqan,
Lenın kesem úni edi!
Sózi nurdan jaralǵan
Lenın ystyq kún edi,
Sol kelgen soń joǵalǵan
Zamananyń túnegi!
О́mirimniń juldyzy
Endi sensiń degenim.
Lenıngrad ul, qyzy,
Qaıyspańdar órenim!
Dúkeninde jasalǵan
Mashınalar alýanyn,
Kırov ákep elime,
Qýanysh qyp alǵamyn.
Sendermenen qashannan
Aǵa, inili bolǵamyn.
Joq qoı degem Almaty,
Endi meniń armanym.
Sý qyrany sekildi,
Baltyqtaǵy erlerim,
Syılyq alyp ne túrli
Kelgenderin kórgemin:
Birge toılap toıymdy,
Birge kórgen serýenim.
Nemerem men shóberem
Besigińde senderdiń,
Jastaıynan úırengen
Ǵylym, bilim órnegin.
Búgip Jambyl tyńdasa—
Estıdi jaý kelgenin;
Esigińe talasyp,
Sozypty obyr óńmeńin;
Esterinen adasyp,
Jolyna úıip ólgenin,
Jeti basty jalmaýyz
Jaıypty qan sheńgelin...
Degenine jetpes ol,
Qaqpa aldynda qansyrar,
Kelgen shyǵar aıdap sor,
Jylan basy janshylar,
Jaý túnegi arshylar.
Taǵy saırar bulbuldar,
Taǵy jaınar juldyzdar,
Masaırasar, ul, qyzdar!
Uly halyq ósken jer,
Baýyr basqan jasymnan,
Jaý zaqymyn kórseńder,
Daýysyń shyǵar ashynǵan.
Oqtar tıip, órt shalyp,
Dúnıe múlik shashylǵan.
Qanisher jaý júr shaýyp,
Arandary ashylǵan...
Bilem, biraq, ómiri az,
Sondyqtan jaý enteler:
Ajalyna asyqqan
Obyrlardy jutar jer.
Qarsy attandy jaýǵa jurt,
Kóterildi qalyń el.
Jaý batpany jatyr dep,
Qaıysqan joq bizdiń bel.
Tirek bolǵan elime,
Týym ediń sen alǵash,
Lenıngradtyń tórine
Jaý aıaǵyn sala almas!
Kelgen jaýdy túıilip.
Jeńgen ediń buryn da
Jaý súıegi úıilip
Qalǵan ózen, qyrynda.
Patsha qoly — quldary,
Qyrǵyn taýyp buldaǵy,
Sonaý soǵys kezinde,
Qumyń bolǵan «qundaǵy!»
Lenın shári qaıratty
Ol bir ótken kúninen
Jaýǵa qatal aıbaty
Ańǵarylar túrinen.
Qamalyna oq darymas,
Ol bir qurysh asyl tas,
Baqshasynyń qaqpasy
Jaý qolyna tabylmas!
Qalasyna Lenınniń
Jan-jaǵynan elimniń
Aǵytylǵan ot arba,
Batyrlaryn jibergen
Aýyl, qystaq, sháhár da,
El salmaǵy qorǵasyn,
Qorǵaǵaly ordasyn,
Quıyp jatyr qalaǵa,
Dep jaýymyz sorlasyn!
Qazaqstan jerinen
Munaı da aǵyp tasyǵan;
Sur qorǵasyn temirmen
Sol tasqynǵa qosylǵan.
Qara kómir, qyzyl mys
Sekildenip jalyn kúsh
Baryp jatyr osydan;
Sát saǵaty jetkende,
Kósem jarlyq etkende,
Jaýdyń tili baılanar,
Solar sóılep ketkende!
Oqqa uqsaǵan dánderim,
Qyzyl shyraı almalar
Bal tatytyp dámderin,
Baryp jatyr bári de —
Júırik penen jorǵalar.
Sonyń bári kómegim,
Qanqumardy jeńýge.
Jelkesinen jegenin
Syǵyp ala berýge!
Ýa, qaharman órenim,
Maqtanyshym, bedelim,
Syrda turyp ańǵaram
Qutyrǵan jaý órlerin.
Toryqqannan ulyıdy
Toryp qala kólemin.
Jambyl turyp tyńdasa,
Sarań tartqan qulaǵyn,
Jańǵyryǵyp taý-tasqa,
Kúnde keler bir jańa ún:
Jaýǵa jurtty shaqyrǵan
Saıyp qyran Jdanym —
Mektep, zavod, shahtydan
Jyınaǵan ul, qyzdaryn.
Voroshılov qol bastap,
Najaǵaıdaı oıqastap,
Qaımyqpaýǵa, qaıtpaýǵa
Kári, jasqa oı tastap;
Jasandyrǵan jasaǵyn
Jerdi boljap aıqaspaq
Jabyqpaǵan Lenıngrad,
Stalın ámir bergen shaq:
Sap-sap bolyp qol barar,
Qorǵap seni ol qalar.
Qatty maıdan alda bar,
Janyshtalar aıdaǵar!
Jatalmaımyn tósekte,
Janym qalaı jaılanar!
Qus uıqyly kónemin,
Qaıtyp uıqy kóremin!..
Jetsin deımin senderge
Jyl qusyndaı óleńim,
Qalasyndaǵy Lenınniń
Saıyp qyran órenim!
