Kıno • 05 Aqpan, 2019

«Aıka» fılmi: fransııalyqtar ne deıdi?

587 ret kórsetildi

Rejısser Sergeı Dvorsevoıdyń «Aıka» fılmi byltyr mamyrda Kann kınofestıvalinde júldeger fılmderdiń qatarynan kóringen bolatyn. Onshaqty kúnnen beri Fransııa kınoteatrlarynda keńinen kórsetilip jatqan týyndy jergilikti halyqtyń kóńilinen shyqqan syńaıly.

Búgingi kıno stıl, ıdeıa turǵysynan kún saıyn tolyǵyp, jańasha mazmunymen qoǵam aınasyna, shamshyraǵyna aınaldy. Al ónerden mán men mazmun, rýhanı tirek izdeıtin esti kórermendi jeńil-jelpi, arzan áńgimemen aldaýsyrata qoıý qıyn. «Aıka» fılminiń de halyqaralyq synshylar tarapynan joǵary baǵaǵa ıe bolýy ómirdiń boıamasyz kúńgirt tustary men jan aýyrtar qoǵam shyndyǵyn qaz-qalpynda kórsete alýynda bolsa kerek. Fılm Amerıka kıno akademııasy taǵaıyndaıtyn «Oskar» syılyǵynyń aqtyq nomınanttar sanatyna ilikpeı qalǵanymen, úmitker toǵyz fılmniń qataryna enýiniń ózi kóńilimizge qýanysh uıalatty. Bul rette «Fılm deńgeıi týraly aıtar bolsaq, tanystyrylǵan ózge týyndylardan tipti artyq deýge bolady. Bul meniń ǵana pikirim emes... Promoýshen jumystaryna úlken qarajatyń bolmasa, jalpy buqaraǵa keńinen tanymal etý qıyndaý», degen rejısser Sergeı Dvorsevoı shaǵyn bıýdjetpen ozýdyń qısynsyz ekenin aıtady.

«Aıka» – qazaqstandyq ak­trı­sa Samal Eslámova túsken Dvorsevoıdyń ekinshi fıl­mi. Rejısserdiń aıtýynsha, fı­lm jelisine Máskeýde ju­mys isteıtin qyrǵyzstandyq áıel­derdiń aryp-ashqan múshkil jaǵdaıy arqaý bolǵan. Kún­kóris qamymen zańsyz jumys istep júrgen qyrǵyz qyzy Aıka (Samal Eslámova) – qaıy­rymsyz qala ómiri men ózi sııaq­ty taǵdyrlas turǵyndardy baılanystyryp turǵan bas keıipker. Erteńgi kún aldyndaǵy úmitsizdik, sharasyzdyq, aldaý-arbaý dendegen qoǵam tur­ǵyndarynyń minez-qulqy qatal turmystyń ıleýimen bar náziktiginen jurdaı bolǵan áıel keıpinde sýretteledi. Bir qaraǵanda sıýjettiń áleýmettik astary men baıandalý tarıhynan 1999 jyly aǵaıyndy Dardender túsirgen «Rozetta» fılmi, sondaı-aq ýkraınalyq rejısser Sergeı Loznısanyń «Donbass» kartınasymen úndestik bardaı kórinedi. Syrttaı baılyq pen molshylyqqa kenelgen alpaýyt qalanyń ozbyrlyq dendegen ómir súrý júıesi men júdeý turmysy taqyryptyq turǵydan erekshelenedi.

Fransııanyń birqatar irgeli basylymdaryn shola kele, bas­ty róldi somdaǵan Samal Eslá­movanyń sheberligi men rejısser Sergeı Dvorsevoıdyń ta­bandy izdenisi fransýz hal­qynyń talǵamynan shyq­qanyn ańǵardyq. Mysaly, La monde basylymy keıipker psıhologııasyna jańasha dem bergen aktrısanyń oıyny úlken qyzyǵýshylyq týdyrǵanyn jazady. «Onyń jan ushyrǵan minezi qurdymǵa ketip bara jatqan sezimdi aına-qatesiz jet­kizedi. Dáriger onyń qansy­raýdan ólýi múmkin ekenin aıtqan sátte, Aıka únsiz kózin jumdy. Turlaýsyz ómirdi tas­taıtynyn oılap jeńildedi me, álde izin sýytyp, qashyp ketý­di oılady ma? Bul qupııa anaý ju­mylǵan qabaqtyń astynda», degen maqala avtory «adam qu­qyǵynan góri ıtteri baqyt­ty keletin» qoǵam tynysyn kór­set­ken rejısser jigeri anyq kó­rinetin sátti týyndyǵa balaıdy.

Al qoǵamdyq-mádenı ómir­degi basty jańalyqtardy taratatyn Art Côte d’Azur onlaın-jýrnaly qar basqan Máskeýdiń meıirimsizdiginen jan­pıda bol­ǵan áıel obrazy – kedeıshilikti kórsetetin jańasha úlgi ekenin, osy oraıda «Úzdik áıel róli» júldegeri atanǵan aktrısa Samal Eslámova kásibıligimen eshkim talasa almas degen pikirdi alǵa tartady.

Rejısser tarapynan aıqyn qoıylǵan maqsat jeke adamdy áleýmettik keıipkerge aınaldyryp, kórermen oıy men zeıinin tym kúrdelenip ketken qarym-qatynastar sheńberine ıiredi. Bul oraıda Culturebox basylymynyń «Rejısser shoý emes, shyndyqty túsirip otyr. Onyń dramatýrgııasy adam paı­dasyn emes, jemqorlyqty úde­tetin zań kesirinen quldy­raýdy sıpattaıdy. Samal Es­lámova osy qurbandyqty múm­kindiginshe alyp shyqty ári fılmniń bar jaýapkershiligin kóterip aldy. Kann festıvaliniń qazylarynyń kóńilin bosatqan da osy dúnıe», degen pikiri fılmniń synshylar ortasynda jaqsy qabyldanǵanynyń aıǵaǵy. 

Dana MUSA, horeograf:

– Sergeı Dvorsevoıdyń sh­y­­ǵar­mashylyǵymen buryn­nan tanyspyn. Basty róldegi áıel eshkimdi beıjaı qal­dyr­maıdy. Onymen birge jy­lap, birge aýyrdyq. Ak­trısanyń shynaıy oınaǵany sonshalyqty, eriksiz sendiredi. Ol oınamaıdy, sol sátti bastan keshiredi. Emı­gra­sııa máselesi barlyq jerde bar. Ási­­rese Eýropada asqynyp tur. Fılmdi kórý arqyly jat jerde, bógde ortada kún k­e­ship jatqan osynshama adam taǵ­­dyryn oılap, qamyǵasyń. Osyndaı shynaıy taqyrypty kóterip, kópshilikke tereń oı tastaǵan rejısser Ser­geı Dvor­­sevoıǵa alǵysym zor. Al Samal Eslámova shynaıy talant, onyń tabıǵı bol­mysy sý astynda jatqan jaquttaı jal­­tyraıdy. 

Djordı Lagotte, fotograf: 

– Kúrdeli fılm jelisi saǵat boıy kórermendi óz ýysynan shyǵarmaıdy. Osy bir jankeshti áıeldiń bastan keshirgen oqı­ǵasyna birjola enip ketesiń. Rejısserdiń kúndelikti baıqala ber­meıtin ómir shyndyǵyn ar­qaý etýi fılmniń basty je­tistigi. Kıno tekstýrasy men tús úılesimi shyǵarma at­mos­­fe­ra­syn asha túsken. Tek qoǵam zá­bi­rin shynaıy kórse­temin dep shek­ten tys, asyryp ji­ber­gendeı kórindi. Jalpylaı al­ǵanda fılm óte sátti shyqqan.

Aıa О́MIRTAI,

«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar

Elordadaǵy JEO-3 bıyl iske qosylady

Elorda • Búgin, 11:10

Almatyda epıdahýal kúrdelenip barady

Koronavırýs • Búgin, 11:00

«Omıkronnyń» bastapqy belgileri qandaı?

Koronavırýs • Búgin, 10:50

Dúısenbige arnalǵan aýa raıy boljamy

Aýa raıy • Búgin, 09:25

«Sary» aımaqta Túrkistan oblysy tur

Koronavırýs • Búgin, 09:10

Oıyn-saýyq ortalyqtary jumysyn toqtatty

Koronavırýs • Búgin, 09:00

Jetisýda juqpaly indettiń ekpini qatty

Koronavırýs • Búgin, 08:57

Koronavırýs qaıta kúsheıdi

Koronavırýs • Búgin, 08:54

Ońtaılysy – onlaın oqý

Aımaqtar • Búgin, 08:53

Qyzmet túrleriniń tizbesin keńeıtti

Ekonomıka • Búgin, 08:50

Sapa artpaıynsha, sýbsıdııa joq

Aımaqtar • Búgin, 08:45

Koronavırýs qaıta órshidi

Álem • Búgin, 08:42

Antıbıotıkti orynsyz qoldaný qaýipti

Medısına • Búgin, 08:35

Vırýs juqtyrý azaımaı tur

Koronavırýs • Búgin, 08:30

Asyǵys sheshim

Qazaqstan • Búgin, 08:15

Kómek kórsetiledi

Qoǵam • Búgin, 08:10

Qor strategııasy ázirlenedi

Qazaqstan • Búgin, 08:00

Uqsas jańalyqtar